Thiếu vé về, khách phải tự xoay xở
Sự cố vé máy bay chiều về trong tour là tình huống đơn vị lữ hành không bố trí phương tiện hồi hương như chương trình đã cam kết, khiến du khách phải tự tìm chuyến thay thế và gánh việc xử lý giữa hành trình. Trong hai nhóm khách đi tour Lào của Compass Trip, khách cho biết đã thanh toán đủ nhưng không được cung cấp vé về nước theo kế hoạch. Đây không chỉ là trục trặc hậu cần: khi đoàn đang ở nước ngoài, việc thiếu thông tin và phương án hỗ trợ có thể đẩy khách Việt mắc kẹt vào tình thế phải tự quyết định gấp.
Một nhóm gồm khách khởi hành từ TP HCM và Hà Nội đi Bắc Lào từ 24 đến 28/10. Khoảng 11h40 ngày 28/10, hướng dẫn viên thông báo chưa có thông tin chuyến bay về và không liên lạc được với giám đốc công ty. Khách kể họ đã ký hợp đồng, trả tiền tour trước chuyến đi; chương trình giới thiệu vé máy bay khứ hồi trong giá tour.
Nhóm TP HCM phải tự đặt hành trình từ Luang Prabang qua Hà Nội rồi bay tiếp về TP HCM, phát sinh khoảng 7,5 triệu đồng mỗi người. Khách từ Hà Nội được nguồn tin ghi nhận phải tự mua vé, với mức khoảng 4 triệu đồng mỗi người theo một tường thuật và khoảng 3,6 triệu đồng mỗi người theo tường thuật khác. Những khác biệt về số liệu không làm thay đổi điểm chung: vé thay thế và việc thu xếp đường về rơi vào tay khách.

Hai vụ việc có điểm chung, nhưng không nên đoán nguyên nhân
Điểm đáng chú ý không phải là suy đoán vì sao vé chưa được mua, mà là những gì khách ở cả hai nhóm thuật lại: đã trả tiền tour, đến ngày về mới biết chưa có vé, rồi phải tự tìm cách trở lại Việt Nam. Theo tường thuật về nhóm thứ hai, giám đốc công ty nhắn rằng đang gặp sự cố ở Campuchia, đề nghị khách tự mua vé và hứa hoàn trả. Đây là lời giải thích được dẫn lại, không đủ để kết luận về nguyên nhân hay trách nhiệm cuối cùng.
Ngày 6/11, giám đốc xác nhận đoàn gồm 10 khách và hai hướng dẫn viên chưa được mua vé chiều về. Ông nói khi ở Campuchia đã quên mua SIM nên không biết nhân viên tại Việt Nam liên hệ; đồng thời cho biết đang gặp khó khăn tài chính và dự định thanh lý tài sản cá nhân để hoàn tiền khi trở lại Việt Nam vào ngày 23/11. Trước đó, đại diện công ty nhắn xin lỗi nhóm khách đầu tiên, đề nghị khách ứng tiền và cam kết hoàn trả; khách cho biết khoản hoàn trả chưa được giải quyết đầy đủ tại thời điểm họ cung cấp thông tin.
Các chi tiết này cần được kiểm chứng và theo dõi, nhưng không nên biến lời giải thích thành kết luận thay cho việc làm rõ hợp đồng, chứng từ đặt vé và trách nhiệm của doanh nghiệp. Việc khách phải trả thêm để về nhà là hệ quả được phản ánh; còn nguyên nhân cụ thể cần dựa trên tài liệu và phản hồi đầy đủ từ các bên.

Quyền lợi du khách cần được bảo vệ bằng chứng cứ
Luật sư Đặng Huỳnh Lộc cho biết Điều 39 và Điều 40 Luật Du lịch 2017 quy định doanh nghiệp lữ hành phải cung cấp thông tin trung thực, chính xác về chương trình và dịch vụ, đồng thời chịu trách nhiệm với nội dung đã cam kết. Vì vậy, quyền lợi du khách không nên dừng ở lời hứa miệng sau sự cố: khách cần yêu cầu công ty trả lời bằng văn bản, nêu rõ căn cứ hợp đồng, phương án xử lý và thời hạn hoàn trả chi phí phát sinh.
Khi vé máy bay chiều về không được cung cấp, du khách nên hỏi cụ thể: vé đã được đặt hay chưa, mã đặt chỗ và lịch trình là gì; ai chịu trách nhiệm thu xếp chặng thay thế; công ty sẽ hoàn lại khoản khách phải ứng trước vào thời điểm nào; các chi phí phát sinh nào được tiếp nhận, cần chứng từ gì; và đầu mối nào chịu trách nhiệm phản hồi. Nếu phải tự mua vé trong tình thế cấp bách, nên lưu hợp đồng, chương trình tour, tin nhắn, hóa đơn, thẻ lên máy bay và chứng từ thanh toán.
Luật sư cũng khuyến nghị lưu giữ dữ liệu điện tử, có thể lập vi bằng, rồi gửi văn bản yêu cầu doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ. Nếu không được giải quyết, du khách có thể gửi đơn khiếu nại hoặc phản ánh đến cơ quan quản lý du lịch và tổ chức bảo vệ người tiêu dùng. Kết luận cần rõ ràng: trả đủ tiền tour mà vẫn phải tự mua đường về là sự cố nghiêm trọng, không thể xử lý bằng lời xin lỗi đơn thuần; đơn vị tổ chức cần công khai căn cứ, phương án và thời hạn khắc phục.







