Đưa tiếng nói của nhân dân vào quá trình thực hiện nghị quyết
Công tác dư luận xã hội là hoạt động nắm bắt, nghiên cứu, phân tích và định hướng những ý kiến, tâm tư trong xã hội để phản ánh thực tiễn và hỗ trợ việc xây dựng, thực hiện chủ trương, chính sách. Sáng 29/10 tại Hà Nội, Ban Tuyên giáo Trung ương phối hợp Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức hội thảo khoa học về định hướng công tác này trong thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. Đây không chỉ là diễn đàn trao đổi nghiệp vụ: thông điệp đáng chú ý là phải làm cho dư luận xã hội trở thành kênh thông tin hai chiều, giúp chủ trương đến với người dân và giúp tâm tư, phản hồi của người dân được nhận biết kịp thời. Hội thảo do Phạm Thu Hà, Vụ trưởng Vụ Nghiên cứu - Dư luận xã hội, và Hoàng Anh, Vụ trưởng Vụ Quản lý khoa học, đồng chủ trì.
Từ ghi nhận dư luận đến phân tích và dự báo
Hội thảo nhận được hơn 50 tham luận từ các nhà khoa học, nhà quản lý và đại diện lãnh đạo các ban, bộ, ngành ở Trung ương, địa phương. Quy mô tham luận cho thấy vấn đề được nhìn nhận không chỉ ở góc độ tuyên truyền, mà còn gắn với chất lượng hoạch định và tổ chức thực hiện chính sách. Các ý kiến nhấn mạnh rằng yêu cầu đổi mới tư duy phát triển, hoàn thiện thể chế, thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đòi hỏi cách làm dư luận xã hội cũng phải đổi mới. Thay vì chủ yếu ghi nhận, phản ánh tình hình, công tác cần tiến tới phân tích sâu, dự báo sớm, nhận diện tác động của chính sách và tham mưu giải pháp gắn với vấn đề thực tiễn. Đây là hướng đi có sức thuyết phục: phản ánh nhanh là cần thiết, nhưng nếu thiếu phân tích thì khó giúp cơ quan chức năng điều chỉnh cách triển khai.
Môi trường số đặt ra yêu cầu mới
Internet, mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi tốc độ hình thành, biến chuyển và lan truyền dư luận. Vì vậy, định hướng dư luận không thể chỉ dựa vào cách làm cũ hoặc chờ vấn đề trở nên nổi cộm mới phản hồi. Các đại biểu lưu ý những điểm còn yếu như thông tin chưa kịp thời, chiều sâu phân tích còn hạn chế, phối hợp giữa cơ quan và lực lượng chưa hiệu quả, cũng như năng lực của đội ngũ cộng tác viên cần được nâng lên. Truyền thông số còn đặt ra thách thức về chất lượng thông tin, năng lực dự báo và xử lý các luồng ý kiến trái chiều. Do đó, cung cấp và giải thích thông tin chính thống phải chủ động, dễ tiếp cận; đồng thời, việc lắng nghe cần đủ tinh tế để không nhầm phản hồi đa dạng của người dân với một tiếng nói đồng nhất.
Ưu tiên chiến lược và kết luận
Các trao đổi tại hội thảo đặt ra ba hướng trọng tâm: làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn; đánh giá kết quả, hạn chế và nguyên nhân; đề xuất giải pháp có tính đột phá, chiến lược. Những giải pháp được nêu gồm ứng dụng chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn trong thu thập, xử lý, phân tích thông tin; nghiên cứu xây dựng hệ thống lắng nghe xã hội số; hoàn thiện phối hợp giữa các cơ quan; nâng cao năng lực cán bộ, cộng tác viên; và phát huy vai trò báo chí, chuyên gia, nhà khoa học cùng những cá nhân có ảnh hưởng tích cực trên mạng. Các đại biểu cũng viện dẫn tinh thần Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 22/8/2026 về Chiến lược công tác tư tưởng trong bối cảnh mới, nhấn mạnh chuyển từ nắm bắt, phản ánh sang nghiên cứu, tham mưu có chiều sâu, dự báo và cảnh báo sớm. Kết luận, định hướng dư luận chỉ có thể củng cố niềm tin và đồng thuận khi đi cùng thông tin đáng tin cậy, lắng nghe thực chất và năng lực phản hồi kịp thời.
