Nâng cấp nhà máy để giữ thế cạnh tranh
NAND Trung Quốc là mắt xích sản xuất bộ nhớ flash quan trọng, nơi các hãng toàn cầu vừa phải cạnh tranh với nhà sản xuất nội địa vừa đáp ứng nhu cầu lưu trữ đang tăng. Samsung Electronics và SK hynix đang đẩy nhanh nâng cấp dây chuyền tại đây; theo thông tin được công bố ngày 21/10, Samsung chuyển nhà máy Tây An sang NAND V9 286 lớp, còn SK hynix hướng nhà máy Đại Liên tới sản phẩm từ 240 lớp trở lên. Đây không phải cuộc chạy đua công nghệ thuần túy: nếu dây chuyền tại Trung Quốc tụt lại, hai hãng có nguy cơ mất thị phần địa phương và gây thêm áp lực lên chuỗi cung ứng toàn cầu. Đà đi lên của YMTC khiến việc trì hoãn càng khó biện minh. Trong quý II/2026, hãng này chiếm 38,5% thị phần NAND tại Trung Quốc, vượt Samsung ở mức 33,5%; SK hynix đạt 17%.
Quy mô kế hoạch ở Tây An cho thấy Samsung muốn biến việc chuyển đổi công nghệ thành năng lực sản xuất đáng kể: sản lượng dự kiến tăng từ 5.000 wafer mỗi tháng vào tháng 12/2026 lên 40.000 wafer mỗi tháng vào tháng 12/2027. Tuy nhiên, hãng mô tả dự án là chuyển đổi quy trình, không phải xây thêm nhà xưởng hay bổ sung công suất mới. SK hynix cũng đặt mục tiêu nâng Đại Liên từ NAND 192 lớp hiện nay lên ít nhất 240 lớp. Các bước đi này hợp lý về mặt cạnh tranh, nhưng không bảo đảm YMTC sẽ chậm lại; chúng chủ yếu giúp các hãng nước ngoài tránh để cơ sở tại Trung Quốc trở thành điểm yếu công nghệ.
Lưu trữ AI làm tăng giá trị của NAND
Nhu cầu lưu trữ AI là một động lực quan trọng phía sau các đợt nâng cấp. Trung tâm dữ liệu cần bộ nhớ cho máy chủ và hạ tầng đám mây, khiến các nhà cung cấp phải tính đến nhu cầu lưu trữ ngày càng lớn bên cạnh áp lực cạnh tranh tại Trung Quốc. Điều này không đồng nghĩa mọi hợp đồng AI đều là hợp đồng NAND: thông tin về các thỏa thuận dài hạn của Alibaba, ByteDance và Tencent đề cập đến bộ nhớ DDR và LPDDR cho máy chủ. Nhưng tín hiệu chiến lược khá rõ: các doanh nghiệp AI muốn chắc chắn có bộ nhớ trong lúc những đối thủ lớn cũng đang đặt trước nguồn cung. Nhà sản xuất NAND có lý do để hiện đại hóa dây chuyền, còn khách hàng có lý do để khóa nguồn cung sớm. Hai lực kéo này cùng khiến bộ nhớ trở thành hạ tầng cạnh tranh, không còn là linh kiện mua theo nhu cầu ngắn hạn.
Tác động có thể lan tới người dùng phổ thông. Nhu cầu bộ nhớ tăng cao từ mùa thu năm 2025 được mô tả là gây ra khủng hoảng bộ nhớ, kéo giá RAM, SSD và các thiết bị cần dung lượng lưu trữ lớn lên. Vì vậy, đợt nâng cấp NAND có ý nghĩa vượt khỏi cuộc đua giữa các nhà sản xuất: nếu nguồn cung không theo kịp nhu cầu, người mua thiết bị có thể chịu ảnh hưởng qua giá bán và khả năng cung ứng. Tuy nhiên, các thông tin hiện có không đưa ra mức giá cụ thể cho NAND, nên không thể kết luận giá bộ nhớ NAND sẽ tăng hay giảm bao nhiêu chỉ từ kế hoạch này.
Hợp đồng dài hạn phản ánh nỗi lo nguồn cung
Alibaba, ByteDance và Tencent được cho là đang tìm cách ký với Samsung các hợp đồng bộ nhớ kéo dài 10 năm để bảo đảm nguồn phục vụ hạ tầng AI; các thỏa thuận này chưa được xác nhận. Thời hạn đó dài hơn đáng kể so với mức thường thấy là ba đến năm năm, theo thông tin về các thỏa thuận được đề cập. Việc các tập đoàn Trung Quốc muốn cam kết lâu như vậy cho thấy họ không chỉ quan tâm đến khả năng mua hàng hiện tại mà còn muốn giảm rủi ro thiếu nguồn cung trong tương lai. Những doanh nghiệp Mỹ đã có các thỏa thuận dài hạn với Micron, Samsung và SK hynix, tạo thêm sức ép để các nhà cung cấp Trung Quốc tìm phần nguồn hàng còn lại. Dẫu vậy, hợp đồng được cho là có trọng tâm DDR và LPDDR, nên không nên đánh đồng trực tiếp với đơn hàng NAND.
Bài toán của Samsung và SK hynix vì thế có hai mặt: nâng cấp NAND tại Trung Quốc để giữ sức cạnh tranh trước YMTC, đồng thời đáp ứng nhu cầu lưu trữ AI và duy trì nguồn cung cho khách hàng toàn cầu. Đây cũng là địa bàn có trọng lượng lớn trong sản xuất của hai hãng: Trung Quốc chiếm 30–35% sản lượng NAND của Samsung và 40–45% của SK hynix. Nhưng kế hoạch nâng cấp còn lệ thuộc vào việc phê duyệt thiết bị theo các quy định kiểm soát xuất khẩu của Mỹ. Kết luận đáng chú ý không phải rằng đầu tư sẽ tự động hạ giá bộ nhớ, mà là ngành đang chuyển sang cuộc đua bảo đảm năng lực sản xuất và nguồn cung dài hạn. Ai chậm hiện đại hóa hoặc không giữ được nguồn hàng có thể mất lợi thế ngay khi nhu cầu AI tiếp tục tăng.
