Con số cho thấy đây không còn là sự cố cá biệt
Drone xâm phạm không phận là việc thiết bị bay không người lái đi vào khu vực hạn chế hoặc cấm bay, có thể đe dọa hoạt động của máy bay và an toàn hàng không. Trong chín tháng được thống kê, cả nước ghi nhận 30 vụ UAV xâm phạm an ninh hàng không, ảnh hưởng 149 chuyến bay và gây thiệt hại kinh tế hơn 100 tỷ đồng. Đây không chỉ là con số của ngành hàng không: mỗi chuyến bay bị tác động đều có thể làm xáo trộn kế hoạch đi lại của hành khách và hoạt động khai thác. Việc chính quyền Khánh Hòa cảnh báo tình trạng vật thể bay trái phép gia tăng, diễn biến phức tạp càng cho thấy nguy cơ không bó hẹp ở một sân bay. Xem nhẹ vi phạm vùng cấm bay vì thế là đánh giá thấp một rủi ro đã gây tổn thất trên quy mô toàn quốc.
Tân Sơn Nhất cho thấy cái giá của một lần xâm nhập
Tối 11/8, sân bay Tân Sơn Nhất phải tạm dừng cất, hạ cánh hai lần vì drone xâm nhập. Diễn biến này minh họa rõ vì sao một thiết bị nhỏ vẫn có thể gây gián đoạn lớn: khi chưa thể bảo đảm vùng hoạt động an toàn, việc tạm ngưng khai thác là lựa chọn cần thiết để giảm nguy cơ cho tàu bay và hành khách. Nhưng chi phí của quyết định ấy không dừng ở thời gian chờ tại sân bay; tác động dây chuyền lên lịch bay và hoạt động khai thác góp phần tạo nên thiệt hại kinh tế drone được ghi nhận trên toàn quốc. Không nên xem việc dừng cất hạ cánh là phản ứng thái quá. Ngược lại, sự cố cho thấy UAV an ninh hàng không cần được xử lý như một vấn đề an toàn thực tế, chứ không phải trò đùa vô hại.
Phòng ngừa phải đi cùng thực thi
Khánh Hòa đã yêu cầu các cơ quan tăng cường phòng ngừa, phát hiện và xử lý việc sử dụng trái phép UAV cùng các vật thể bay khác tại khu vực cấm bay. Kế hoạch được nêu gồm tuyên truyền cho người dân, điều tra và xử lý nghiêm hành vi vi phạm, hướng dẫn thủ tục đăng ký phương tiện bay; lực lượng quân sự được giao tăng cường cấp phép, công bố vùng cấm, tuần tra, giám sát và rà soát tổ chức, cá nhân liên quan đến UAV. Đây là hướng đi đúng, nhưng hiệu quả phụ thuộc vào việc người dân hiểu rõ nơi nào được bay và cơ quan chức năng có thể phát hiện, xử lý vi phạm kịp thời. Số vụ và mức thiệt hại đã đủ để biện minh cho cách tiếp cận nghiêm túc: quản lý drone không nhằm cản trở việc sử dụng hợp pháp, mà để ngăn một hành vi tùy tiện biến thành rủi ro cho cả chuyến bay.
