Khu tái định cư là mắt xích của tiến độ sân bay
Tái định cư Gia Bình là khu ở mới tại xã Trung Chính dành cho các hộ phải di dời để phục vụ dự án sân bay, với quy hoạch bao gồm hạ tầng, nhà ở và công trình cộng đồng trên diện tích hơn 173 ha. Ngày 22/10, Phó Bí thư Thành ủy Bắc Ninh Trần Huy Phương cùng đoàn công tác kiểm tra tiến độ khu này và việc mở rộng đường giao thông nông thôn.
Quy mô ấy cho thấy đây không thể chỉ là bài toán bàn giao đất. Với người dân, nơi ở mới chỉ có ý nghĩa khi có thể dựng nhà, đi lại và tiếp cận các dịch vụ thiết yếu. Với dự án sân bay Gia Bình, tiến độ khu tái định cư gắn trực tiếp với giải phóng mặt bằng: chỗ ở chưa sẵn sàng thì việc di dời khó có thể diễn ra suôn sẻ. Vì vậy, đánh giá tiến độ cần nhìn vào mức độ hoàn chỉnh và đồng bộ của khu ở, chứ không chỉ nhìn vào khối lượng thi công.
Hạ tầng kỹ thuật phải đi cùng nhà ở
Các hạng mục đang được triển khai gồm hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, nhà ở, công trình công cộng và công trình tôn giáo theo quy hoạch. Định hướng của lãnh đạo thành phố là đẩy nhanh đường giao thông, vỉa hè, cấp điện, cấp thoát nước và các công trình thiết yếu, đồng thời tạo điều kiện để người dân sớm nhận đất, xây nhà và ổn định cuộc sống.
Đây là thứ tự ưu tiên đúng: một lô đất chưa có đường đi thuận tiện hay điện, nước ổn định chưa thể được xem là nơi an cư hoàn chỉnh. Hạ tầng khu tái định cư vì thế cần được kiểm tra theo trải nghiệm thực tế của cư dân, không chỉ theo danh mục công trình. Việc quy hoạch cả công trình tôn giáo cũng đáng chú ý, bởi đời sống sau di dời không chỉ xoay quanh mái nhà mà còn gồm sinh hoạt cộng đồng và nhu cầu tinh thần. Tiến độ xây dựng chỉ có giá trị khi các hạng mục này hỗ trợ được cuộc sống hằng ngày.
Giải phóng mặt bằng cần đi cùng sự đồng thuận
Khu tái định cư được xác định là giải pháp bảo đảm chỗ ở cho các hộ thuộc diện di dời, đồng thời tháo gỡ khó khăn trong giải phóng mặt bằng và đáp ứng tiến độ dự án trọng điểm. Nhưng tiến độ thi công không tự động tạo ra sự đồng thuận. Người dân còn cần thủ tục rõ ràng, thông tin kịp thời và hỗ trợ để nhận bàn giao đất, bắt đầu xây dựng nhà.
Trong chuyến kiểm tra, lãnh đạo yêu cầu cơ quan chuyên môn và chính quyền địa phương rà soát vướng mắc, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của các hộ và hỗ trợ hoàn thiện thủ tục. Đây là phần việc cần được xem trọng ngang với thi công: khi quyền lợi và lộ trình của từng hộ được giải thích thấu đáo, việc di dời mới có cơ sở diễn ra ổn định. Ở Trung Chính, 250 hộ đã tự nguyện hiến gần 4.000 m² đất ở để mở rộng năm tuyến đường trục chính, cho thấy sự tham gia của người dân có thể góp phần cải thiện hạ tầng địa phương.
Thước đo cuối cùng là khả năng sớm an cư
Bước tiếp theo là hoàn thiện đồng bộ đường, vỉa hè, điện, cấp thoát nước và công trình thiết yếu; song song với đó là hỗ trợ các hộ hoàn tất thủ tục, nhận đất và xây nhà. Địa phương cũng cần tiếp tục đối thoại, nắm bắt những phát sinh trong quá trình bàn giao, thay vì coi việc hoàn thành hạng mục xây dựng là điểm kết thúc.
Cách làm này vừa phục vụ tiến độ sân bay Gia Bình, vừa giảm nguy cơ người dân phải rời nơi ở cũ khi nơi ở mới chưa đủ điều kiện sinh hoạt. Khu tái định cư Trung Chính có quy hoạch bao quát từ hạ tầng đến nhà ở và công trình cộng đồng; thách thức nằm ở việc đưa các phần việc ấy về cùng một nhịp. Kết luận nên rõ ràng: tiến độ đáng ghi nhận khi người dân có thể nhận đất, dựng nhà và ổn định cuộc sống, chứ không chỉ khi công trường hoàn thành thêm một hạng mục.
