Từ tháng 11, phổ cập mầm non được quy định trong nghị định mới
Phổ cập giáo dục là việc bảo đảm người dân trong độ tuổi do pháp luật quy định được học tập để đạt trình độ giáo dục tối thiểu, với các điều kiện thực hiện do Nhà nước bảo đảm. Nghị định 353/2026/NĐ-CP, quy định về phổ cập mầm non cho trẻ 5-6 tuổi, giáo dục bắt buộc và xóa mù chữ, có hiệu lực từ ngày 1/11/2026 và thay thế Nghị định 20/2014/NĐ-CP. Đây là một trong nhóm chính sách giáo dục mới áp dụng từ tháng 11, không phải thay đổi riêng lẻ về tuyển sinh hay chương trình học. Với gia đình có con 5-6 tuổi, điểm đáng chú ý là phổ cập mầm non nay nằm trong một khuôn khổ quy định giáo dục được cập nhật. Tuy vậy, không nên suy diễn rằng nghị định tự động quy định một thủ tục nhập học mới cho từng trẻ; phụ huynh cần chờ hướng dẫn triển khai cụ thể tại địa phương.
Nghị định mới cũng sửa đổi, bổ sung một số quy định liên quan tại Nghị định 277/2025/NĐ-CP. Vì văn bản bao quát cả giáo dục bắt buộc và xóa mù chữ, gia đình nên phân biệt phạm vi từng nội dung thay vì gộp tất cả thành một nghĩa vụ học tập duy nhất.
Phổ cập mầm non khác với giáo dục bắt buộc ở tiểu học và THCS
Một điểm dễ nhầm là nghị định cùng lúc đề cập phổ cập mầm non và giáo dục bắt buộc, nhưng hai nội dung không đồng nghĩa. Giáo dục bắt buộc được Luật Giáo dục xác định là việc công dân trong độ tuổi quy định phải học để đạt trình độ tối thiểu theo luật; Nhà nước bảo đảm điều kiện thực hiện. Nghị định dành phần riêng để quy định giáo dục bắt buộc ở tiểu học và trung học cơ sở, phù hợp với khung luật hiện hành, thay vì dùng cách gọi “phổ cập giáo dục” như văn bản năm 2014. Điều này quan trọng với phụ huynh: quy định về trẻ 5-6 tuổi thuộc phạm vi phổ cập mầm non, còn các độ tuổi ở bậc phổ thông được xác định theo quy định riêng về giáo dục bắt buộc.
Cụ thể, giáo dục tiểu học bắt buộc áp dụng với trẻ từ 6 đến 14 tuổi chưa hoàn thành chương trình tiểu học; giáo dục THCS bắt buộc áp dụng với người từ 11 đến 18 tuổi đã hoàn thành tiểu học nhưng chưa hoàn thành THCS. Việc học được tổ chức thông qua các cơ sở giáo dục trong hệ thống giáo dục quốc dân và cơ sở giáo dục thuộc lực lượng vũ trang theo quy định. Nắm đúng ranh giới này giúp gia đình tránh nhầm lẫn giữa việc đưa trẻ trong độ tuổi đi học và mục tiêu phổ cập ở từng cấp.
Gia đình nên theo dõi gì khi triển khai?
Trách nhiệm của gia đình không dừng ở việc biết nghị định có hiệu lực. Gia đình và người giám hộ có trách nhiệm tạo điều kiện để thành viên trong độ tuổi quy định học tập, hoàn thành giáo dục bắt buộc; đồng thời hỗ trợ người đã quá tuổi tiếp tục học để xóa mù chữ hoặc hoàn thành tiểu học, THCS hay chương trình giáo dục thường xuyên tương ứng. Với trẻ 5-6 tuổi, phụ huynh nên theo dõi thông báo của cơ sở mầm non và cơ quan giáo dục địa phương về cách xác định trẻ thuộc diện phổ cập, hồ sơ, thời gian rà soát và cách cập nhật dữ liệu. Đây là những thông tin thực tế cần kiểm tra khi hướng dẫn triển khai được công bố, thay vì tự dựa vào suy đoán về thủ tục.
Nghị định cũng đưa việc tạo lập, cập nhật và quản lý dữ liệu phổ cập lên môi trường số, thay cho cách quản lý hồ sơ giấy truyền thống. Vì vậy, gia đình nên kiểm tra thông tin cá nhân của trẻ với nhà trường khi được yêu cầu và hỏi rõ nơi tiếp nhận nếu phát hiện dữ liệu sai hoặc thiếu. Với người học thuộc độ tuổi giáo dục bắt buộc, các chính sách hỗ trợ có thể gồm miễn, giảm học phí, hỗ trợ chi phí học tập và những hỗ trợ khác theo pháp luật liên quan. Đây là nội dung đáng lưu ý, nhưng gia đình cần hỏi cơ quan có thẩm quyền về điều kiện và cách tiếp cận từng chính sách, không mặc định mọi hỗ trợ áp dụng giống nhau.
Nghị định 353/2026/NĐ-CP đặt phổ cập mầm non cho trẻ 5-6 tuổi vào một khuôn khổ mới, đồng thời quy định riêng giáo dục bắt buộc ở tiểu học và THCS. Với phụ huynh, cách chuẩn bị tốt nhất là nắm rõ độ tuổi và phạm vi áp dụng, giữ liên hệ với nhà trường, rồi xác nhận hướng dẫn địa phương về dữ liệu, thủ tục và hỗ trợ. Chính sách chỉ phát huy tác dụng khi thông tin của trẻ chính xác và gia đình biết đúng nơi cần hỏi.
