Điện mặt trời mái nhà được ghép với lưu trữ
Điện mặt trời mái nhà kết hợp pin lưu trữ là mô hình tạo điện tại chỗ vào ban ngày, tích trữ phần năng lượng phù hợp và cấp điện cho phụ tải khi cần, qua đó giúp nhà máy bớt phụ thuộc vào nguồn cung tức thời từ lưới. Ngày 28/10, VinEnergo đưa vào vận hành hệ thống 22 MWp điện mặt trời và 45 MWh pin lưu trữ BESS tại Khu kinh tế Vũng Áng, Hà Tĩnh. Đây là bước đi đáng chú ý vì năng lượng tái tạo chỉ có giá trị công nghiệp khi được ghép với cách quản lý nguồn điện phù hợp nhu cầu sản xuất. Dự án cũng là dự án đầu tiên VinEnergo vận hành theo cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA), kết nối nguồn phát với các khách hàng nhà máy.
Ba nhà máy cùng nhận nguồn điện sạch
Nguồn điện tại Vũng Áng phục vụ ba cơ sở trong cùng tổ hợp: nhà máy sản xuất ô tô và xe máy điện VinFast, nhà máy pin VinES và nhà máy liên doanh sản xuất pin V-G. Cách bố trí này có ý nghĩa hơn một dự án điện áp mái đơn lẻ: nguồn tái tạo được đưa thẳng vào chuỗi sản xuất xe và pin, nơi nhu cầu điện gắn với hoạt động công nghiệp liên tục. Theo ước tính của VinEnergo, trong năm đầu vận hành, hệ thống có thể tạo khoảng 39 triệu kWh điện sạch và giảm hơn 25.000 tấn khí thải CO₂. Với VinEnergo Hà Tĩnh, kết quả cần được đánh giá không chỉ bằng sản lượng xanh mà còn bằng mức độ đáp ứng thực tế nhu cầu của các nhà máy.
BESS giúp biến nguồn nắng thành nguồn điện hữu dụng hơn
Điện mặt trời thay đổi theo thời tiết và thời điểm trong ngày; vì vậy, công suất tấm quang điện không tự động đồng nghĩa với nguồn điện ổn định. Dung lượng lưu trữ 45 MWh là phần quan trọng trong thiết kế: pin có thể giúp dịch chuyển một phần năng lượng sang thời điểm phù hợp hơn, tăng khả năng chủ động nguồn cung và hỗ trợ ổn định hoạt động sản xuất. Nguồn tin mô tả hệ thống giúp các nhà máy ổn định điện và tăng tự chủ năng lượng. Đây là lợi ích vận hành thiết thực, nhưng không nên diễn giải thành cam kết bảo đảm điện tuyệt đối: các thông tin công bố chưa nêu thời lượng lưu điện, công suất xả hay mức dự phòng khi hệ thống gặp sự cố. BESS làm nguồn tái tạo linh hoạt hơn, chứ không xóa bỏ mọi giới hạn của nó.
Tác động rộng hơn và chặng tiếp theo
Dự án được ước tính giúp các đơn vị thụ hưởng tiết kiệm gần 3,5 tỷ đồng chi phí mỗi năm, đồng thời giảm áp lực lên lưới điện khu vực. Với hoạt động sản xuất, lợi ích này nằm ở cả chi phí lẫn khả năng chủ động nguồn cung; với hệ thống điện địa phương, một phần nhu cầu được đáp ứng từ nguồn tại chỗ. Tuy vậy, sản lượng và mức tiết kiệm hiện là ước tính cho năm đầu, nên hiệu quả dài hạn cần được kiểm chứng qua vận hành thực tế. Sau giai đoạn cấp điện cho ba nhà máy, VinEnergo định hướng mở rộng mô hình kết hợp năng lượng tái tạo và BESS, hướng tới hạ tầng phân phối, bán lẻ điện cho các phụ tải trong khu vực. Điện sạch Vũng Áng vì thế đáng chú ý không chỉ như một dự án mái nhà, mà như phép thử cho cách cấp điện công nghiệp gắn với lưu trữ và DPPA.
