Lãnh đạo số phải chuyển từ quản lý nhiệm vụ sang tạo ra phát triển
Đào tạo lãnh đạo số là quá trình bồi dưỡng cán bộ để hiểu công nghệ và dữ liệu, tổ chức thay đổi trong cơ quan công quyền, đồng thời đưa đổi mới vào cách giải quyết nhu cầu thực tế của người dân và doanh nghiệp. Khóa học “Lãnh đạo số, quản trị và chuyển đổi số” khai mạc tại Hà Nội ngày 26-10, do Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với Đại sứ quán Singapore tổ chức; chương trình kéo dài đến ngày 28-10 và có chuyên gia từ Trung tâm Quản trị công Nanyang thuộc Đại học Công nghệ Nanyang giảng dạy. Đây là hướng đi đáng chú ý: chuyển đổi số không thể được giao riêng cho bộ phận kỹ thuật, bởi cách lãnh đạo quyết định công nghệ có được biến thành cải thiện cụ thể hay không. Bộ trưởng Huỳnh Thành Đạt nhấn mạnh yêu cầu đổi từ tư duy quản lý công việc sang tư duy tạo dựng phát triển, từ mua công nghệ sang làm chủ công nghệ.
Quản trị khoa học công nghệ cần đo bằng kết quả thực thi
Chương trình tại Hà Nội đặt trọng tâm vào ba năng lực: xuất phát từ nhu cầu thực tế của người dân và doanh nghiệp; tổ chức đổi mới từ nhận diện vấn đề, huy động các bên đến thử nghiệm, đánh giá và nhân rộng; và dẫn dắt thay đổi bằng đội ngũ học tập liên tục, phối hợp liên ngành, sử dụng công nghệ có trách nhiệm. Sáu mô-đun trải từ tư duy thiết kế trong khu vực công, văn hóa đổi mới, kinh nghiệm chính phủ điện tử Singapore đến thương mại hóa kết quả nghiên cứu, quốc gia thông minh và khả năng phục hồi số. Cấu trúc này cho thấy quản trị khoa học công nghệ không nên dừng ở lập kế hoạch hay trang bị hệ thống. Đòi hỏi khó hơn là gắn trách nhiệm với triển khai, lấy đầu ra và tiến độ làm thước đo, đồng thời tăng phối hợp giữa các sở. Sau khóa học, mỗi đơn vị được yêu cầu chọn một vấn đề cụ thể để cải thiện, xác định rõ người phụ trách, thời hạn và tiêu chí đánh giá.
Lớp địa phương biến đổi mới thành quy trình công vụ
Các chương trình ở địa phương bổ sung phần nghiệp vụ thiết yếu: làm rõ quy định, trách nhiệm và cách đưa sáng kiến vào công việc hằng ngày. Tại Lâm Đồng, gần 400 đại biểu tham gia lớp tập huấn, gồm khoảng 100 người trực tiếp và gần 300 người dự trực tuyến từ các xã, phường, cơ quan, trường học cùng đơn vị liên quan. Nội dung bao gồm điều kiện, hồ sơ, thủ tục công nhận sáng kiến; thẩm quyền của cơ quan; cách đánh giá phạm vi tác động, hiệu quả và triển khai sáng kiến gắn với phong trào thi đua lao động sáng tạo. Đây là phần bổ trợ quan trọng cho đào tạo lãnh đạo số: tư duy mới sẽ khó thành kết quả nếu cán bộ không biết vận dụng quy định và xử lý vướng mắc trong thực tế. Tập huấn hướng tới cách làm thống nhất, khuyến khích công chức đưa giải pháp thiết thực vào công việc và đời sống.
Năng lực chuyển đổi số phải được kiểm chứng bằng thay đổi cụ thể
Nỗ lực bồi dưỡng không chỉ diễn ra ở Hà Nội và Lâm Đồng. Ngày 13-10-2026, Sở Khoa học và Công nghệ Lạng Sơn tổ chức hội nghị về quản lý nhà nước trong khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cho 130 đại biểu, gồm đại diện chính quyền cấp xã, phường và công chức phụ trách lĩnh vực. Ở Khánh Hòa, hoạt động bồi dưỡng cũng hướng tới năng lực chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ số cho cán bộ, công chức. Các lớp này cho thấy đào tạo cán bộ công chức cần kết hợp hai vế: năng lực lãnh đạo thay đổi và kỹ năng thực thi trong từng quy trình. Singapore cho biết hơn 22.000 cán bộ Việt Nam đã tham gia trên 300 khóa thuộc Chương trình Hợp tác Singapore. Quy mô hợp tác là nền tảng, nhưng giá trị cuối cùng phải nằm ở dịch vụ công thuận tiện hơn, quy định được áp dụng nhất quán và sáng kiến tạo tác động có thể kiểm chứng.
Kết luận, các khóa bồi dưỡng chỉ phát huy tác dụng khi kiến thức được chuyển thành việc làm có người chịu trách nhiệm, thời hạn và tiêu chí đánh giá. Đào tạo lãnh đạo số vì thế không nên kết thúc ở lớp học: mỗi địa phương cần dùng năng lực mới để tháo gỡ một vấn đề cụ thể, cải thiện quản lý đổi mới và phục vụ người dân tốt hơn.
