Một lớp học bắt đầu khi ngày công tác khép lại
Lớp bổ trợ kiến thức là nơi học sinh được hướng dẫn lại những nội dung chưa nắm vững, luyện tập theo nhịp độ phù hợp và củng cố sự tự tin để tiếp tục học tập. Tại xã biên giới Chiềng Khương, lớp học ấy được mở bởi Trung úy Phạm Quang Trung, giảng viên Khoa Luật, Học viện Kỹ thuật và Công nghệ An ninh, trong thời gian anh thực hiện nhiệm vụ tăng cường tại địa bàn. Đây không phải phần việc nằm sẵn trong lịch công tác: anh chủ động dành thời gian ngoài giờ hành chính, không nhận thù lao để hỗ trợ học sinh. Vào 17 giờ các ngày thứ Hai, thứ Ba, thứ Năm và thứ Bảy, lớp lại bắt đầu. Trong ánh đèn cuối buổi chiều, những phép toán trên bảng trở thành một cách thiết thực để giữ cho cơ hội học tập không dừng lại ở cánh cửa lớp chính khóa.
Bù lỗ hổng từ những phép tính căn bản
Điều khiến lớp học cần thiết không phải sự thiếu cố gắng của học sinh, mà là những khoảng trống kiến thức tích tụ qua nhiều năm. Qua những chuyến xuống cơ sở, Trung nhận thấy nhiều em là con em đồng bào dân tộc thiểu số gặp khó khăn trong học tập, nhất là môn Toán; khi bước vào lớp 9, các lỗ hổng từ lớp dưới khiến việc theo kịp chương trình càng chật vật. Vì thế, anh không bắt đầu bằng bài khó. Với các em mất căn bản, anh lần lượt ôn phép tính và từng dạng bài, giải thích cách hiểu trước khi để học sinh tự tìm lời giải. Riêng học sinh lớp 9, nội dung tập trung vào củng cố Toán, rèn kỹ năng làm bài và chuẩn bị cho kỳ thi vào lớp 10. Cách dạy học ngoài giờ này có giá trị bởi nó xử lý đúng điểm nghẽn: giúp các em hiểu lại nền tảng, thay vì chỉ chạy theo bài tập mới.
Hiệu quả nằm ở kiến thức và sự tự tin
Một lớp phụ đạo không thể thay thế giáo viên hay chương trình chính khóa. Giá trị của nó nằm ở chỗ bổ sung thời gian và sự kèm cặp cho những em chưa theo kịp, để khó khăn học tập không nhanh chóng biến thành mặc cảm hoặc ý định bỏ cuộc. Sau hơn một năm triển khai, Trung đã trực tiếp hỗ trợ gần 500 học sinh Trường Tiểu học và THCS Chiềng Khương. Lò Khánh Đan, từng khó khăn vì vừa học vừa phụ giúp gia đình, kể rằng thầy chỉ ra phần kiến thức còn thiếu và hướng dẫn từng cách giải; từ học kỳ II lớp 9, em học chắc hơn, tự tin hơn và thi vào lớp 10 đạt điểm khá cao. Kết quả môn Toán trong kỳ thi chuyển biến tích cực so với năm học trước, còn tỷ lệ học sinh đỗ vào lớp 10 của trường tăng cao. Những thay đổi ấy cho thấy sự kiên nhẫn có thể tạo khác biệt cụ thể.
Cơ hội học tập cần người cùng giữ lửa
Mô hình “Cõng chữ - Giữ an ninh” kết hợp phụ đạo miễn phí với tuyên truyền pháp luật và trang bị kỹ năng sống. Sự kết hợp ấy nhắc rằng hỗ trợ cộng đồng ở vùng biên không chỉ là giúp học sinh giải xong một bài toán; đó còn là tạo thêm một điểm tựa để các em gắn bó với trường lớp. Câu chuyện của Trung gợi nhớ lời tự nhủ của cô giáo Nguyễn Thanh Hoa sau những năm vận động học trò vùng khó: “Học sinh không thể đến trường, thì cô giáo phải đến với các em, bằng mọi giá phải giữ chân các em lại với lớp học”. Sau khi kết thúc thời gian tăng cường, Trung dự định duy trì việc dạy trực tuyến để tiếp tục hỗ trợ, nhất là học sinh lớp 9. Kết luận đáng suy ngẫm là cơ hội học tập ở vùng biên không thể chỉ trông vào một lớp học; nó được giữ vững bởi những người sẵn lòng góp thời gian, kiến thức và sự hiện diện của mình.
