Kênh báo tin gần dân, nhưng hiệu quả nằm ở khâu xử lý
Zalo an ninh cộng đồng là mô hình dùng các nhóm trên nền tảng Zalo để kết nối người dân với chính quyền và lực lượng công an cơ sở, phục vụ trao đổi tin về an ninh, trật tự và tuyên truyền phòng ngừa vi phạm. Điểm đáng chú ý không nằm ở việc lập thêm một nhóm trò chuyện, mà ở khả năng rút ngắn quãng đường từ lúc người dân phát hiện sự việc đến khi cơ quan có trách nhiệm nắm được thông tin. Bình Thanh, Phạm Ngũ Lão và Bình Nguyên đều ra mắt mô hình theo hướng ấy, trong bối cảnh các địa phương thúc đẩy ứng dụng công nghệ và phát huy vai trò người dân trong phong trào bảo vệ an ninh Tổ quốc. Tuy nhiên, nhóm trực tuyến chỉ đáng tin khi có người tiếp nhận, phản hồi và chuyển tin đúng thẩm quyền. Tốc độ gửi tin là lợi thế; chất lượng vận hành mới quyết định lợi ích thực tế.
Ba cách tổ chức, chung vai trò nòng cốt của công an xã
Bình Thanh chọn cách tổ chức theo từng thôn: UBND xã trao quyết định thành lập 7 nhóm cho 7 thôn, đồng thời ban hành kế hoạch và quy chế quản lý, sử dụng. Công an xã được giao vai trò nòng cốt trong hướng dẫn, duy trì hoạt động; các ban, ngành, đoàn thể và thôn có trách nhiệm vận động người dân tham gia đúng mục đích. Phạm Ngũ Lão nhấn mạnh kết nối hai chiều giữa công an xã, cấp ủy, chính quyền, đoàn thể, trưởng thôn và người dân; chính quyền yêu cầu lực lượng công an quản lý, vận hành, phối hợp tuyên truyền và bảo đảm tin được phản hồi, xử lý kịp thời. Ở Bình Nguyên, công an xã tham mưu UBND xã, lập tổ nòng cốt và phân công thành viên quản trị; 9 nhóm tương ứng 9 thôn do cảnh sát khu vực làm trưởng nhóm. Khác biệt nằm ở mức độ cụ thể hóa cơ cấu, nhưng cả ba đều đặt công an xã ở vị trí điều phối.
Người dân có thêm đường báo tin, không thay thế kênh khẩn cấp
Với người dân, lợi ích dễ thấy của Zalo kết nối người dân là có thể phản ánh tình hình, cung cấp thông tin, tố giác tội phạm hoặc báo vụ việc tại địa bàn mà không phải chờ một cuộc họp hay gặp trực tiếp cán bộ. Bình Thanh còn xác định nhóm phục vụ trao đổi tin về an toàn giao thông và cảnh báo phương thức, thủ đoạn phạm tội, vi phạm pháp luật. Nếu được quản trị tốt, kênh này giúp công an xã nắm diễn biến tại thôn nhanh hơn, đồng thời đưa thông tin phòng ngừa đến cộng đồng kịp thời. Nhưng Zalo không tự xác minh nội dung, cũng không bảo đảm mọi thành viên đều đọc tin ngay. Người dân cần chia sẻ thông tin chính xác, tránh phát tán tin chưa kiểm chứng hoặc dữ liệu riêng tư; khi có nguy hiểm tức thời, không nên mặc định nhóm trò chuyện là kênh ứng cứu khẩn cấp.
Cần công khai quy trình và đo kết quả vận hành
Các thông tin hiện được công bố nêu mục tiêu, cơ cấu quản trị và trách nhiệm phối hợp, nhưng chưa mô tả đủ quy trình tiếp nhận tin báo: ai trực nhóm, xác nhận đã nhận tin trong bao lâu, cách chuyển vụ việc đến đơn vị xử lý và cách phản hồi cho người cung cấp. Bình Nguyên cho biết thông tin có giá trị sẽ được tiếp nhận, xác minh, xử lý theo quy định; đây là nguyên tắc cần thiết, song chưa cho thấy kết quả vận hành cụ thể. Các xã cũng chưa nêu số tin đã nhận, thời gian phản hồi hay vụ việc được xử lý nhờ nhóm. Vì vậy, chưa thể kết luận mô hình đã cải thiện an ninh trật tự cơ sở đến mức nào. Bước tiếp theo nên là công bố quy chế dễ hiểu, hướng dẫn bảo mật và cập nhật định kỳ kết quả; Bình Thanh, Phạm Ngũ Lão và Bình Nguyên đều đặt yêu cầu duy trì, hướng dẫn người dân sử dụng nhóm. Zalo có thể làm cầu nối hữu ích, nhưng chỉ sự phản hồi có trách nhiệm mới biến kết nối thành niềm tin.
