Khu dân cư kiểu mẫu bắt đầu từ việc người dân cùng chịu trách nhiệm
Khu dân cư kiểu mẫu về văn hóa và an ninh, trật tự là cách tổ chức đời sống cộng đồng, trong đó nếp sống văn minh gắn với việc chấp hành pháp luật, phòng ngừa vi phạm và trách nhiệm chung của người dân đối với nơi mình sinh sống. Điểm đáng chú ý trong cách làm tại Krông Ana và Tân An là cả hai đều đặt cộng đồng ở vị trí chủ thể, thay vì xem an ninh chỉ là nhiệm vụ riêng của lực lượng chức năng. Krông Ana tổ chức lễ ra mắt mô hình vào chiều 26/10; Tân An triển khai hội nghị ký kết thi đua, huy động đại diện các tổ dân phố, buôn đăng ký cùng thực hiện. Khác nhau về hình thức khởi động, hai địa phương cùng gửi một thông điệp: văn hóa khu dân cư và an ninh trật tự sẽ khó bền vững nếu thiếu sự tham gia thường xuyên của từng hộ dân.
Krông Ana chọn cách dựng khung triển khai từ cơ sở
Ở Krông Ana, lễ ra mắt đi kèm việc công bố Ban Chỉ đạo, quy chế hoạt động và thành lập các tổ thực hiện tại 22 thôn, buôn. Đại diện cả 22 thôn, buôn cũng ký cam kết, tạo một điểm khởi đầu có tổ chức và xác định phạm vi triển khai cụ thể. Đây là cách tiếp cận thiên về phân công và đưa mô hình xuống từng địa bàn, phù hợp với yêu cầu biến tiêu chí chung thành việc làm sát thực tế. Nội dung không dừng ở tuyên truyền nếp sống văn minh: người dân được vận động nâng cao ý thức pháp luật, phòng ngừa, phát hiện và tố giác tội phạm, tệ nạn; giữ trật tự giao thông, phòng cháy chữa cháy, vệ sinh môi trường và cảnh quan. Lãnh đạo xã yêu cầu phân rõ trách nhiệm, kiểm tra, đánh giá thường xuyên và điều chỉnh cách làm khi chưa phù hợp—một điều kiện quan trọng để cam kết không chỉ nằm trên giấy.
Tân An đặt trọng tâm vào thi đua và hướng dẫn thực hành
Tân An khởi động bằng hội nghị quán triệt kế hoạch, công bố quyết định và quy chế hoạt động của Ban Chỉ đạo, đồng thời phổ biến tài liệu để các khu dân cư biết cách cụ thể hóa mô hình. Đại diện tổ dân phố, buôn ký đăng ký thi đua, thể hiện trách nhiệm phối hợp với cấp ủy và chính quyền. So với Krông Ana, nơi việc thành lập các tổ thực hiện tại 22 thôn, buôn được nêu bật, Tân An làm rõ hơn bộ công cụ hướng dẫn: tiêu chuẩn khu dân cư văn hóa, quy tắc ứng xử “Người Đắk Lắk văn minh – thân thiện – mến khách”, quy tắc ứng xử trên môi trường số và tiêu chuẩn an toàn về an ninh, trật tự. Cách làm này giúp nối văn hóa với hành vi cụ thể, kể cả trên không gian mạng. Hình thức thi đua chỉ có ý nghĩa nếu đi cùng sự tham gia thực chất của từng gia đình và lực lượng tại cơ sở.
Điểm chung là tự quản; phép thử nằm ở việc duy trì
Hai địa phương cùng kết hợp xây dựng đời sống văn hóa với phòng ngừa vi phạm, đề cao trách nhiệm cộng đồng và huy động các tổ chức, lực lượng tại cơ sở. Khác biệt nằm ở nhịp triển khai: Krông Ana nhấn mạnh cấu trúc tổ chức, cam kết đồng loạt và yêu cầu kiểm tra, điều chỉnh; Tân An nhấn mạnh phát động thi đua cùng hệ thống tiêu chuẩn, quy tắc để hướng dẫn khu dân cư thực hiện. Cả hai đều cần chuyển mục tiêu tự quản cộng đồng thành thói quen thường ngày: chủ động giữ gìn trật tự nơi ở, hỗ trợ phòng ngừa nguy cơ và vun đắp môi trường sạch đẹp, đoàn kết. Bước tiếp theo ở Krông Ana là cụ thể hóa tiêu chí theo từng địa bàn, phân công rõ trách nhiệm và đánh giá định kỳ; tại Tân An, hội nghị ký kết là nền tảng để các khu dân cư thống nhất nội dung, phối hợp triển khai phù hợp thực tế. Mô hình chỉ đáng gọi là kiểu mẫu khi người dân tiếp tục tham gia sau lễ ra mắt hay đợt thi đua.
Nhìn chung, Krông Ana tạo bộ khung tổ chức rõ ràng, còn Tân An nhấn mạnh hướng dẫn và động lực thi đua. Hai lối khởi động bổ trợ cho cùng một đích đến: khu dân cư văn minh, an toàn, nơi tự quản không phải khẩu hiệu mà là trách nhiệm được thực hiện mỗi ngày.
