Quà càng lớn, yêu cầu chuyển tiền càng đáng ngờ
Lừa đảo chuyển khoản là thủ đoạn dụ nạn nhân tự gửi tiền vào tài khoản do kẻ gian chỉ định, thường bằng cách lợi dụng lòng tin, tình cảm hoặc nỗi lo phải xử lý việc gấp. Đây không phải lời cảnh báo xa vời: ba vụ việc gần đây cho thấy chỉ một tin nhắn trên Facebook cũng có thể dẫn tới nguy cơ mất tiền lớn. Một phụ nữ ở Tuyên Quang trò chuyện với tài khoản “ELLEN BRAIN” trong chín ngày. Tài khoản này giả vờ xây dựng quan hệ tình cảm, rồi báo đã gửi quà gồm trang sức, túi xách, giày dép và tiền, với tổng giá trị được nêu là 5.178.900.000 đồng. Sau đó, người này đòi chị chuyển trước 28 triệu đồng để làm thủ tục nhận quà. Chị đã đến ngân hàng hỏi cách chuyển, nhưng giao dịch bị ngăn kịp thời khi nhân viên nhận ra bất thường.
Đây là kiểu giả mạo tặng quà đánh vào mong muốn nhận được món quà lớn và sự tin tưởng hình thành qua trò chuyện riêng tư. Lời hứa có thể đi kèm những khoản phí thay đổi liên tục như vận chuyển, hải quan hay thông quan; trả một lần không bảo đảm câu chuyện sẽ dừng lại. Theo thông tin công an địa phương đưa ra trong vụ việc, người dân không nên chuyển tiền để nhận quà hoặc tài sản khi chưa xác minh được danh tính và thông tin thực tế.
Tài khoản quen thuộc chưa chắc là người thân
Vụ hack Facebook lừa tiền cho thấy một cái tên quen và lịch sử trò chuyện sẵn có vẫn chưa đủ để xác nhận người đang nhắn tin là ai. Một phụ nữ 60 tuổi ở Đắk Lắk nhận tin từ tài khoản Facebook của con gái đang du học tại Nhật Bản. Người nhắn nhờ bà chuyển tiền giúp bạn học đáo hạn ngân hàng, hứa sẽ hoàn lại trong ngày. Tin rằng đang giúp con, bà vay mượn từ nhiều người rồi chuyển tiền bốn lần, tổng cộng hơn 1,5 tỷ đồng. Kẻ gian còn gửi ảnh chụp giao dịch chuyển trả, nhưng tiền không vào tài khoản. Người mẹ chỉ phát hiện sự việc sau khi gọi trực tiếp cho con gái. Chi tiết này đáng lưu ý: ảnh chụp màn hình không chứng minh tiền đã được chuyển, còn lời nhờ khẩn cấp không thay thế được bước xác minh. Hãy gọi vào số điện thoại đã lưu từ trước hoặc liên hệ qua một kênh độc lập; đừng dùng số hay đường dẫn do tài khoản đang nhắn cung cấp.
Không nên xem tuổi tác hay mức độ am hiểu công nghệ là lá chắn tuyệt đối. Người mẹ trong vụ việc cho biết bà thường xem các clip cảnh báo lừa đảo nhưng vẫn bị đánh lừa bởi tài khoản giả danh con gái. Khi có yêu cầu vay, chuyển tiền hoặc đứng ra giao dịch hộ, hãy dừng lại, gọi trực tiếp cho người thân và hỏi một câu chỉ hai bên biết. Nếu không thể xác nhận danh tính, đừng chuyển tiền—even khi người nhắn thúc giục rằng việc phải hoàn tất ngay.
Ngân hàng có thể là điểm dừng trước khi tiền rời tài khoản
Một vụ việc ở xã Gia Lâm cho thấy sự phối hợp tại quầy có thể giúp ngăn thiệt hại trước khi giao dịch hoàn tất. Một phụ nữ quen người đàn ông tự xưng là James qua Facebook; sau thời gian trò chuyện, người này nói đã gửi kiện hàng giá trị về Việt Nam và yêu cầu chuyển 100 triệu đồng làm thủ tục thông quan. Khi chị đến Agribank rút tiền từ sổ tiết kiệm để chuyển, nhân viên nhận thấy dấu hiệu lừa đảo ngân hàng và liên hệ công an. Sau khi được giải thích, chị dừng giao dịch, tránh mất tiền.
Vụ này và trường hợp người phụ nữ suýt chuyển 28 triệu đồng nhấn mạnh vai trò của nhân viên ngân hàng, nhưng người giao dịch vẫn cần chủ động kiểm tra. Những dấu hiệu lừa đảo ngân hàng thường gặp trong các tình huống này là người lạ ở nước ngoài hứa gửi tài sản giá trị, đòi phí để nhận hàng, hoặc thúc ép chuyển tiền mà không cung cấp cách xác minh đáng tin cậy. Hãy tự tìm kênh liên hệ chính thức của đơn vị vận chuyển, ngân hàng hoặc cơ quan chức năng để kiểm tra kiện hàng và khoản phí; không gọi số hay bấm liên kết người lạ gửi. Không cung cấp mật khẩu, mã OTP hoặc thông tin tài khoản. Nếu đã chuyển tiền hoặc phát hiện dấu hiệu đáng ngờ, liên hệ ngân hàng ngay để đề nghị hỗ trợ và trình báo công an. Lời hứa nhận quà hay yêu cầu khẩn cấp không đáng để bỏ qua bước xác minh.
