Trần 32% xử lý bài toán tổng khấu trừ
Phí tài xế Grab là khoản thu sử dụng ứng dụng áp dụng linh hoạt theo từng chuyến, bên cạnh phí nền tảng thu từ hành khách; cam kết mới đặt trần tổng hai khoản Grab được hưởng ở mức 32% giá trị hành khách thanh toán, chưa gồm thuế và phí thu hộ. Đây là thay đổi đáng chú ý hơn việc chỉ hạ riêng một tỷ lệ, bởi nó nhìn vào tổng phần doanh thu bị giữ lại.
Ngày 5/11, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia thuộc Bộ Công Thương công bố kết quả rà soát chính sách giá, phí, chiết khấu và khấu trừ của Grab sau khi nhận phản ánh từ đối tác tài xế. Grab đề xuất sáu nhóm giải pháp, dự kiến triển khai từ ngày 10/11. Cơ quan quản lý cho biết tổng thể các khoản thu, doanh thu tài xế thực nhận và tính minh bạch cần được xem xét cùng nhau.
Tỷ lệ phí sử dụng ứng dụng tối đa dự kiến giảm từ 28,76% xuống 25% với GrabBike và từ 28,28% xuống 25% với GrabCar. Khi tính cả phí nền tảng, trần mới thấp hơn mức tối đa trước điều chỉnh: từ 40,6% xuống 32% với GrabBike và từ 39,81% xuống 32% với GrabCar. Vì cơ chế phí thay đổi theo chuyến, giới hạn tổng thu có ý nghĩa thực tế hơn một con số chiết khấu riêng lẻ.
Ai nằm trong diện Grab hoàn tiền?
Khoản Grab hoàn tiền dự kiến dành cho các chuyến xe có mức khấu trừ doanh thu chia sẻ vượt 35% theo quy định nội bộ của doanh nghiệp. Qua rà soát, Grab ghi nhận nhóm này chiếm khoảng 0,13% tổng số chuyến từ năm 2024 đến nay, với tổng tiền bồi hoàn dự kiến khoảng 3,9 tỷ đồng. Vì vậy, đây không phải khoản hoàn đồng loạt cho toàn bộ đối tác mà nhắm vào những chuyến thuộc diện bị khấu trừ quá ngưỡng.
Cách nhận tiền phụ thuộc tình trạng hoạt động: tài xế còn hoạt động sẽ được cộng tiền tự động vào ví; với trường hợp không còn hoạt động, việc chi trả cần được thực hiện theo hướng dẫn của Grab. Tài xế nên kiểm tra lịch sử chuyến và thông tin ví để đối chiếu khi chương trình được triển khai. Quy mô bồi hoàn cho thấy có sai lệch cần khắc phục, nhưng tỷ lệ chuyến liên quan cũng nhấn mạnh vì sao tiêu chí xét hưởng và quy trình thông báo phải được công khai rõ ràng.
Thu nhập thực nhận và quyền lợi hành khách
Theo mức tính dự kiến sau phí và thuế, tài xế GrabBike nhận 60,59-85,59% tổng số tiền hành khách thanh toán; GrabCar nhận 59,68-84,31%. Mức thực nhận thấp nhất trước đây được nêu là 52%. Khoảng dao động vẫn rộng, nên trần 32% không đồng nghĩa mọi tài xế sẽ giữ lại đúng một tỷ lệ cố định; cơ cấu phí từng chuyến vẫn quyết định phần thu nhập sau cùng.
Grab cũng dự kiến giảm phí nền tảng thu từ hành khách ở một số chuyến ngắn. Với GrabBike, phí chuyến 0-2 km giảm từ 3.000 đồng xuống 1.000 đồng, còn chuyến trên 2-6 km giảm từ 3.000 đồng xuống 2.000 đồng; chuyến trên 6 km giữ mức 3.000 đồng. Với GrabCar, chuyến 0-3 km giảm từ 5.000 đồng xuống 3.000 đồng và chuyến trên 3-4 km từ 5.000 đồng xuống 4.000 đồng; chuyến dài hơn không đổi mức phí nền tảng theo thông tin công bố.
Đây là phần điều chỉnh có thể giúp hành khách đi quãng ngắn, nhưng hiệu quả với tài xế công nghệ phụ thuộc việc khoản giảm có đi cùng thông tin thanh toán dễ hiểu và doanh thu thực nhận minh bạch hay không. Cơ quan quản lý cho biết sẽ tiếp tục theo dõi, yêu cầu Grab báo cáo định kỳ và xem xét việc cung cấp thông tin cho khách hàng.
Cam kết cần được kiểm chứng trên từng chuyến
Các thay đổi xuất phát từ phản ánh ghi nhận từ cuối tháng 8 đến giữa tháng 9: một số chuyến có giá cước thấp hoặc giảm, trong khi tài xế vẫn gánh chi phí đầu vào cùng phí và chiết khấu của nền tảng. Cơ quan quản lý đã làm việc với Grab, đại diện tài xế và một số doanh nghiệp gọi xe công nghệ khác, đồng thời đối chiếu chính sách tại một số thị trường Đông Nam Á. Bối cảnh này khiến việc rà soát tổng khoản khấu trừ trở thành yêu cầu thiết thực, không chỉ là điều chỉnh biểu phí.
Ngoài các thay đổi dự kiến từ ngày 10/11, Grab dự kiến giảm 10% tổng giá cước cho chuyến từ 10 km trở lên trong giai đoạn 26/2/2027 đến hết 31/12/2027, theo điều kiện áp dụng. Cơ quan quản lý cũng khuyến nghị doanh nghiệp gọi xe công nghệ rà soát chính sách giá, phí và chiết khấu, đồng thời công khai điều kiện giao dịch để bảo vệ quyền lợi hành khách và đối tác tài xế.
Kết luận, mức phí ứng dụng 25% và trần tổng thu 32% là bước điều chỉnh đáng kể, còn khoản bồi hoàn 3,9 tỷ đồng có nhóm thụ hưởng xác định chứ không dành cho mọi tài xế. Giá trị thật của cam kết sẽ nằm ở việc tài xế có thể hiểu, kiểm tra và đối chiếu từng khoản khấu trừ; việc giám sát định kỳ vì thế quan trọng không kém con số trần.
