Biết nguy cơ thôi chưa đủ
Giáo dục phòng chống ma túy là quá trình giúp người trẻ hiểu tác hại, nắm quy định pháp luật và luyện cách ứng phó để tránh bị lôi kéo vào hành vi nguy hiểm. Với học sinh THPT, lời rủ rê có thể đến từ người thân thiết, khiến việc từ chối trở thành thử thách về tâm lý chứ không chỉ là câu trả lời đúng hay sai. Ngày 21/10, Công an thành phố Hà Nội phối hợp Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức GenZ Lesson mùa 2 với chủ đề “Chuyến xe – Hành trình của những lựa chọn”, nhằm nâng cao nhận thức, trang bị kiến thức pháp luật và kỹ năng phòng ngừa ma túy. Điểm đáng chú ý là chương trình không dừng ở cảnh báo chung chung: nó đặt học sinh trước những hậu quả cụ thể và tập cho các em nghĩ trước về lựa chọn của mình.
Câu chuyện thật khiến hậu quả trở nên gần
Trải nghiệm tại Cơ sở cai nghiện ma túy số 1 Hà Nội là phần trọng tâm: học sinh nghe câu chuyện về con đường sa vào nghiện, hệ lụy đối với bản thân và gia đình, cũng như nỗ lực làm lại cuộc đời của những người đang cai nghiện. Những trải nghiệm như vậy có sức nặng mà một danh sách tác hại khó tạo ra, bởi chúng cho thấy một lựa chọn tưởng nhỏ có thể kéo theo tổn thất dài lâu. Thông điệp “Đừng bao giờ thử ma túy, dù chỉ một lần” vì thế không chỉ là khẩu hiệu. Khi đối diện khó khăn hay áp lực tâm lý, học sinh cần biết tìm đến gia đình, giáo viên hoặc công an thay vì đánh đổi sức khỏe và tương lai để chứng tỏ bản thân. Phòng chống ma túy hiệu quả phải bắt đầu từ việc giúp các em hình dung được cái giá của rủi ro.
Tập từ chối trong tình huống có áp lực
Nói “không” dễ hơn khi lời mời đến từ người xa lạ. Nhưng nếu đó là bạn thân, hoặc lời rủ rê đi kèm câu khích bác, nỗi sợ bị cô lập và nhu cầu được chấp nhận có thể khiến học sinh chần chừ. Chương trình đưa các em vào đối thoại về áp lực tuổi mới lớn, cách nhận ra thay đổi tâm lý và vai trò hỗ trợ của cha mẹ, thầy cô; đồng thời hướng dẫn xử lý khi bị bạn bè lôi kéo, gặp nguy hiểm hoặc chứng kiến hành vi vi phạm pháp luật. Đó là điểm nối cần thiết giữa kiến thức và bản lĩnh. Kỹ năng từ chối không chỉ là phát âm một câu dứt khoát, mà còn là nhận diện tình huống, rời khỏi nơi không an toàn và gọi người đáng tin cậy. Học sinh cũng được giới thiệu các kênh thông tin của Công an thành phố Hà Nội và ứng dụng Công an Hà Nội thông minh để tìm hỗ trợ.
Mở rộng giáo dục từ trường học đến gia đình
GenZ Lesson mùa 2 được tổ chức trực tiếp và trực tuyến tại bốn điểm, gồm Cơ sở cai nghiện ma túy số 1 Hà Nội, THPT Đa Phúc, THPT Phan Đình Phùng và Trường THCS-THPT Lương Thế Vinh, đồng thời kết nối với các trường khác trong thành phố. Theo ban tổ chức, đến 10 giờ ngày 24/9/2026, chương trình ghi nhận 6.630 lượt đăng ký, tương ứng 13.259 người tham gia theo cặp học sinh–phụ huynh hoặc học sinh–giáo viên; con số này gấp 44,2 lần mục tiêu ban đầu 150 cặp. Quy mô ấy cho thấy nhu cầu được cùng nhau học cách bảo vệ người trẻ, nhưng thành công không thể đo bằng lượt tham gia בלבד. Chương trình dự kiến mở rộng phổ biến pháp luật về phòng chống ma túy tới trường THCS, THPT, cơ sở giáo dục nghề nghiệp và giáo dục thường xuyên, đồng thời nhấn mạnh trách nhiệm của gia đình, nhà trường và cộng đồng.
Kết luận, một tiết học có ích không chỉ làm học sinh sợ ma túy; nó phải giúp các em nhận diện lời mời nguy hiểm, đủ bình tĩnh để từ chối và biết tìm ai khi cần. Khi câu chuyện thật đi cùng kiến thức pháp luật, luyện tập ứng phó và sự đồng hành của người lớn, bản lĩnh tự bảo vệ mới có cơ hội hình thành trước khi tình huống thật xuất hiện.
