Từ ký kết đến năng lực công nghệ trong nước
Hợp tác AI và bán dẫn Việt Nam – Hàn Quốc là nỗ lực kết nối năng lực công nghệ, doanh nghiệp và đào tạo của hai nước để cùng nghiên cứu, phát triển sản phẩm và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Chiều 12/11 tại Hà Nội, Hội nghị AI - Bán dẫn Việt Nam - Hàn Quốc lần thứ nhất (VKAISS 2026) diễn ra với chủ đề “One Vision - New Horizons”, quy tụ hơn 400 đại biểu, đại diện hơn 50 doanh nghiệp bán dẫn cùng các viện nghiên cứu, trường đại học và địa phương hai nước. Tại đây, doanh nghiệp, hiệp hội và cơ sở đào tạo ký 8 biên bản ghi nhớ hướng tới nghiên cứu ứng dụng, thương mại hóa sản phẩm và mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường. Giá trị của các thỏa thuận không nên được đo bằng số lễ ký, mà bằng việc chúng có tạo ra dự án chung, nhà cung ứng nội địa và nhân lực làm được việc hay không.
Đây là thời điểm hợp tác có cơ sở rõ ràng: Hàn Quốc có thế mạnh toàn cầu về chip nhớ DRAM, NAND, HBM cùng hệ sinh thái sản xuất, thiết bị và vật liệu; Việt Nam có lực lượng lao động trẻ, ngành điện tử phát triển nhanh và chính sách hỗ trợ bán dẫn. Quan hệ thương mại và đầu tư lâu năm, nhất là trong điện tử, cũng tạo nền móng để chuyển từ thu hút đầu tư sang cùng nghiên cứu, thiết kế chip và phát triển thị trường. Vì vậy, AI Việt Hàn chỉ có ý nghĩa dài hạn nếu chuyển giao công nghệ và giá trị tạo ra tại Việt Nam trở thành phần cốt lõi, thay vì dừng ở kết nối đối tác.
Liên kết chuỗi cung ứng, không chỉ tìm thêm đối tác
Một điểm đáng chú ý là thỏa thuận giữa Hiệp hội AI - Bán dẫn Fabless Hàn Quốc (KAISA) và Hiệp hội Bán dẫn Bắc Ninh. Hai bên hướng tới kết nối doanh nghiệp Hàn Quốc với các công ty điện tử, bán dẫn và công nghiệp hỗ trợ tại địa phương, thúc đẩy giao thương, trao đổi chuyên gia và hợp tác từ thiết kế, sản xuất đến đóng gói, kiểm thử chip. Bắc Ninh đã là trung tâm sản xuất điện tử lớn, có nhiều tập đoàn Hàn Quốc và doanh nghiệp vệ tinh; do đó, kết nối này có thể mở cửa cho nhà cung ứng Việt Nam nếu họ đáp ứng được yêu cầu về chất lượng và công nghệ.
Các thỏa thuận khác bổ sung mắt xích công nghệ: FPT hợp tác với SKAIChips về dự án bán dẫn và AI, hướng tới thị trường Việt Nam, Hàn Quốc, Nhật Bản và Malaysia; FPT cũng làm việc với HANA Micron, Supergate và edgeAI để mở rộng mạng lưới trong đóng gói, kiểm thử. Đây là hướng đi thực tế hơn việc chỉ đặt mục tiêu tham gia ngành: chuỗi cung ứng bán dẫn cần nhà cung cấp, dịch vụ kỹ thuật và năng lực kiểm soát chất lượng ở nhiều công đoạn. Nếu doanh nghiệp trong nước nâng được năng lực quản trị và sản phẩm để đạt chuẩn của các tập đoàn đa quốc gia, cơ hội tham gia cung ứng có thể giúp tăng tỷ lệ nội địa hóa và giá trị sản xuất trong nước.
Hội nghị còn tổ chức gần 100 phiên kết nối kinh doanh trực tiếp và khu triển lãm công nghệ. Quy mô kết nối này tạo điều kiện để doanh nghiệp tìm đối tác, nhưng chưa tự nó chứng minh đã hình thành đơn hàng hay chuyển giao công nghệ. Bài kiểm tra tiếp theo là biến những cuộc gặp thành hợp đồng, dự án thử nghiệm và yêu cầu cụ thể để nhà cung ứng Việt Nam nâng cấp.
Doanh nghiệp và trường học phải cùng tạo nhân lực
Các thỏa thuận đào tạo là phần không thể tách rời của hợp tác công nghiệp. Trường Cao đẳng FPT Polytechnic ký kết với Đại học Soongsil và edgeAI; Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông hợp tác với Viện Kỹ sư Bán dẫn Hàn Quốc (ISE). Những liên kết này chỉ phát huy tác dụng nếu chương trình học gắn với công việc thực tế: phòng thực hành, dự án nghiên cứu chung, thực tập và cơ hội làm việc cùng doanh nghiệp. Phía Hàn Quốc cũng đề xuất tăng trao đổi nhân lực qua nghiên cứu chung, thực tập và mô hình liên kết nhà trường – doanh nghiệp. Cách làm đó giúp cơ sở đào tạo cập nhật kỹ năng theo nhu cầu ngành, còn doanh nghiệp có thêm cơ hội tiếp cận nhân lực phù hợp.
Doanh nghiệp vì thế không nên chỉ là nơi tuyển dụng sau khi sinh viên tốt nghiệp; họ cần tham gia xác định kỹ năng, đưa bài toán sản xuất vào đào tạo và hướng dẫn người học qua dự án. Ở chiều ngược lại, trường học cần đào tạo nền tảng đủ vững để người học có thể thích nghi khi công nghệ thay đổi. Lãnh đạo FPT cho rằng kết quả hợp tác cần thể hiện qua chương trình nghiên cứu chung, đào tạo gắn với thực tiễn và sản phẩm có thể ứng dụng. Đây là thước đo thuyết phục hơn số lượng biên bản ghi nhớ.
Đo thành công bằng sản phẩm và giá trị giữ lại
Định hướng của Việt Nam là phát triển chip chuyên dụng gắn với công nghiệp điện tử, ưu tiên thiết kế vi mạch, đóng gói và kiểm thử tiên tiến như những khâu có thể tạo bước tiến sớm; chế tạo chip sẽ đi theo lộ trình phù hợp và gắn với hợp tác quốc tế. Cách tiếp cận này thực tế, bởi nó nối năng lực hiện có với những công đoạn có thể nâng cấp, thay vì đặt mục tiêu vượt quá khả năng trước mắt. Hợp tác bán dẫn cần được triển khai theo từng dự án có đối tác, nhân lực và đầu ra xác định.
Tám thỏa thuận công nghệ mở ra hướng đi đáng kể, nhưng chưa phải kết quả cuối cùng. Thành công sẽ nằm ở sản phẩm AI hoặc chip có thể đưa vào ứng dụng, chương trình đào tạo tạo ra nhân lực đáp ứng nhu cầu doanh nghiệp và nhà cung ứng Việt Nam thực sự bước vào chuỗi sản xuất. Nếu hai phía theo đuổi các mục tiêu đó, hợp tác có thể giúp tăng năng lực công nghệ và phần giá trị được tạo ra trong nước. Nếu không, các lễ ký kết sẽ khó chuyển thành thay đổi đáng kể cho ngành.






