Đà tăng thương mại mở lối cho hợp tác sâu hơn
Hợp tác Quảng Ninh Indonesia là nỗ lực kết nối chính quyền, doanh nghiệp, nhà đầu tư và cơ sở đào tạo hai bên trong các lĩnh vực thương mại, đầu tư và du lịch, dựa trên lợi thế kinh tế bổ sung và nhu cầu mở rộng giao lưu. Tại chương trình Gặp gỡ Indonesia 2026 diễn ra ở Quảng Ninh từ ngày 28 đến 31/10, địa phương tổ chức hội nghị xúc tiến vào chiều 29/10, tiếp nối bằng các phiên thảo luận chuyên đề hôm sau. Đây là cách tiếp cận đáng chú ý: thay vì dừng ở ngoại giao địa phương, Quảng Ninh đặt mục tiêu tạo kết nối có thể chuyển thành đơn hàng, dự án và dòng khách. Xuất khẩu Quảng Ninh sang Indonesia tăng từ 22,5 triệu USD năm 2020 lên 63 triệu USD năm 2025, gần gấp ba lần; tổng xuất nhập khẩu hai chiều trong giai đoạn vượt 600 triệu USD.
Các con số cho thấy thương mại Indonesia đã có nền tảng thực chất, nhưng quy mô tăng trưởng mới chỉ là điểm khởi đầu. Trong 10 tháng năm 2026, Quảng Ninh xuất khẩu 56,8 triệu USD hàng hóa và nhập khẩu 70 triệu USD từ Indonesia, đưa tổng kim ngạch hai chiều lên 126,8 triệu USD. Than cục, bạt nhựa, vải cotton và linh kiện máy móc là những mặt hàng xuất khẩu chủ lực; chiều nhập khẩu có dầu cọ, sáp thực vật, phế liệu nhựa và thiết bị sản xuất. Cơ cấu này gợi ra cơ hội hợp tác không chỉ ở mua bán, mà còn ở chế biến, cung ứng nguyên liệu và logistics. Muốn tăng giá trị, hai bên cần tiến từ giao dịch từng lô hàng sang quan hệ đối tác sản xuất ổn định.
Chuỗi cung ứng cần đi cùng đầu tư và kênh bán hàng
Tại phiên thảo luận ngày 30/10, chuỗi cung ứng và thương mại điện tử được nêu như hai hướng kết nối thiết thực. Cơ cấu hàng hóa bổ sung giữa hai nước có thể mở rộng hợp tác ở các khâu sản xuất, chế biến và logistics; thương mại điện tử lại giúp doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, tiếp cận trực tiếp khách hàng ở thị trường bên kia. Đây là phần quan trọng để biến tăng trưởng kim ngạch thành cơ hội rộng hơn cho doanh nghiệp địa phương, thay vì chỉ tập trung vào một số nhà xuất nhập khẩu lớn. Quảng Ninh cũng muốn thu hút nhà đầu tư Indonesia vào công nghiệp chế biến, chế tạo công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, điện tử, năng lượng sạch, logistics, kinh tế số và kinh tế biển.
Dù vậy, lời mời gọi đầu tư cần được theo dõi bằng dự án cụ thể. Hiện tại, Nhà máy Xi măng Thăng Long của Tập đoàn PT Semen Indonesia là dự án Indonesia được nêu tại Quảng Ninh. Sự hiện diện này cho thấy quan hệ đầu tư không bắt đầu từ con số không, nhưng dư địa mở rộng còn phụ thuộc vào việc kết nối đúng doanh nghiệp với hạ tầng và nhu cầu thị trường. Lợi thế cảng biển, cao tốc, sân bay và khu kinh tế chỉ tạo giá trị khi đi cùng quy trình triển khai rõ ràng, nguồn cung đáng tin cậy và đối tác có kế hoạch dài hạn. Vì thế, chuỗi cung ứng nên là trọng tâm hành động sau hội nghị, không chỉ là chủ đề thảo luận.
Du lịch Halal cần dịch vụ thật, không chỉ lời mời
Du lịch Halal là hướng hợp tác có thể giúp Quảng Ninh khác biệt, nhưng đòi hỏi đầu tư vào tiêu chuẩn dịch vụ, sự thấu hiểu văn hóa và trải nghiệm phù hợp với du khách Hồi giáo. Tại phiên thảo luận về du lịch bền vững và hệ sinh thái Halal ngày 30/10, Quảng Ninh đề xuất phát triển dịch vụ thân thiện với người Hồi giáo, xây dựng hệ sinh thái du lịch Halal và đào tạo nhân lực chuyên sâu. Định hướng này có cơ sở khi địa phương đã có nhà hàng đạt chứng nhận Halal và chủ động tiếp cận tiêu chuẩn du lịch thân thiện với người Hồi giáo. Tuy nhiên, để thu hút khách Indonesia, chất lượng trải nghiệm cần hiện diện xuyên suốt từ lưu trú, ăn uống đến thông tin và hoạt động tham quan; chứng nhận đơn lẻ không thể thay thế một hệ sinh thái hoàn chỉnh.
Kết nối hàng không là mắt xích còn thiếu để các chương trình du lịch hai chiều trở nên thuận tiện hơn. Quảng Ninh đề xuất nghiên cứu chuyến bay thuê chuyến hoặc đường bay thẳng giữa Indonesia và Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn; nếu thành hiện thực, kết nối này có thể giúp khách đi lại dễ hơn và doanh nghiệp lữ hành xây dựng hành trình kết hợp hai điểm đến. Nhưng đề xuất hiện vẫn ở giai đoạn nghiên cứu và kết nối đối tác, chưa có thông báo khai thác đường bay mới. Các biên bản ghi nhớ giữa trường đại học hai nước về trao đổi giảng viên, sinh viên, nghiên cứu và đào tạo cũng mở thêm hướng chuẩn bị nhân lực. Bước tiếp theo vì vậy cần biến cam kết thành lịch trình, dịch vụ và hợp tác có thể kiểm chứng.
Thước đo thành công là kết nối được duy trì
Quảng Ninh đã đưa ra một chương trình hợp tác có các nhánh tương đối rõ: thương mại và chuỗi cung ứng, đầu tư vào ngành sản xuất và logistics, cùng du lịch Halal gắn với hàng không và đào tạo. Số liệu xuất nhập khẩu tăng nhanh tạo lý do để hai bên tiếp tục đầu tư thời gian và nguồn lực, nhưng không tự bảo đảm kết quả cho các lĩnh vực còn lại. Điều đáng chờ đợi sau Gặp gỡ Indonesia 2026 là cơ chế theo dõi đầu mối doanh nghiệp, tiến độ nghiên cứu đường bay, các thỏa thuận đào tạo và việc hình thành dự án cụ thể. Nếu những bước nối tiếp ấy được thực hiện, hợp tác sẽ đem lại lựa chọn thị trường và cơ hội đi lại rộng hơn cho doanh nghiệp, người lao động và du khách. Nếu không, các đề xuất sẽ chỉ dừng ở tiềm năng.
