Đặt tên đường sớm để tránh rắc rối về sau
Đặt tên đường là việc xác lập tên chính thức cho tuyến giao thông để người dân, doanh nghiệp và cơ quan nhà nước dùng thống nhất trong địa chỉ, giao dịch và quản lý. TPHCM muốn thực hiện việc này từ khi chuẩn bị dự án, thay vì chờ đường hoàn thành rồi mới xử lý, một thay đổi nhỏ trong quy trình có thể ngăn nhiều phiền toái về sau. Ngày 29/10, tại kỳ họp lần thứ sáu HĐND TPHCM khóa XI, Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Mạnh Cường trình dự thảo nghị quyết về đặt tên, đổi tên đường và công trình công cộng. Cùng ngày, đại biểu Lê Minh Đức cho biết cử tri bức xúc khi đổi tên đường làm ảnh hưởng giấy tờ và giao dịch của người dân, doanh nghiệp. Đây không chỉ là chuyện chọn một tên gọi: nếu quyết định bị trì hoãn hoặc thay đổi thiếu chuẩn bị, chi phí thời gian sẽ dồn sang người sử dụng địa chỉ.
Phân cấp có thể rút ngắn đường đi của hồ sơ
Đề xuất đáng chú ý là giao HĐND cấp xã, phường thẩm quyền cấp phường đối với những tuyến đường thuộc phạm vi quản lý địa phương, qua đó giảm khâu trung gian và giúp quyết định sát thực tế khu dân cư. Theo hướng được nêu, đường nội bộ và đường nhỏ trong khu dân cư có thể do cấp xã, phường quyết định; các tuyến lớn vẫn thuộc HĐND TPHCM. Cách phân định này hợp lý hơn một cơ chế tập trung mọi quyết định ở cấp thành phố, nhất là sau khi địa giới được mở rộng và số tuyến đường tăng lên. Thành phố cho biết đô thị hóa, mạng lưới giao thông mở rộng và các khu dân cư mới khiến nhu cầu đặt tên ngày càng lớn; một số tuyến còn chưa có tên hoặc mang tên tự phát, gây khó cho đời sống và quản lý nhà nước. Tuy nhiên, giao quyền chỉ có ích khi trách nhiệm và tiêu chí được quy định rõ, tránh mỗi địa phương áp dụng một cách.
Từ tên gọi đến dữ liệu địa chỉ đồng bộ
Đặt tên đường ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án còn giúp tránh cảnh tuyến đường đã đưa vào sử dụng ổn định nhưng vẫn chờ được gọi tên. Ông Nguyễn Minh Nhựt, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TPHCM, nhận định quy trình hiện nay chưa theo kịp tốc độ phát triển của thành phố và đề xuất xem xét tên gọi từ khi dự án mới hình thành. Đây là hướng đi thực dụng: tên đường cần được tính cùng quy hoạch, hạ tầng và dữ liệu địa chỉ, chứ không nên trở thành việc tồn đọng sau khi công trình hoàn tất. Nhưng tốc độ không thể là tiêu chí duy nhất. Tên gọi cần gắn với lịch sử, đặc trưng địa phương, ưu tiên tôn vinh danh nhân, đồng thời được công khai và lấy ý kiến rộng rãi để tạo đồng thuận. Hội đồng tư vấn và trách nhiệm của cơ quan chuyên môn cũng cần được làm rõ để quyết định nhanh mà vẫn có căn cứ.
Người dân không nên phải tự đi sửa hàng loạt giấy tờ chỉ vì cơ quan nhà nước đổi tên một con đường. Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được yêu cầu cơ quan chức năng chủ động cập nhật thông tin, dữ liệu khi có thay đổi, tránh buộc người dân và doanh nghiệp đến công sở làm thủ tục đính chính. Đó mới là thước đo thiết thực của cải cách: quy trình đặt tên, đổi tên đường gọn hơn phải đi kèm dữ liệu địa chỉ đồng bộ, phục vụ hành chính, quy hoạch, xây dựng, giao thông và chuyển đổi số. Tại kỳ họp, HĐND thành phố xem xét dự thảo nghị quyết quy định nguyên tắc, trình tự, thủ tục đặt tên, đổi tên đường và công trình công cộng. Nếu cơ chế mới vừa phân quyền rõ ràng vừa bảo đảm tham vấn và cập nhật dữ liệu, TPHCM có thể rút ngắn thủ tục mà không chuyển gánh nặng sang người dân.
