Mục tiêu thu nhập cao phải bắt đầu từ chất lượng tăng trưởng
Thái Nguyên thu nhập cao là mục tiêu phát triển trước năm 2045, dựa trên năng suất lao động, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chất lượng sống thay vì chỉ dựa vào quy mô sản xuất. Tối 30/10, tại lễ kỷ niệm 195 năm thành lập tỉnh, khai mạc Festival Trà Quốc tế và đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị địa phương chuẩn bị nền tảng dài hạn cho khát vọng ấy. Đây là định hướng đúng, nhưng cũng là lời nhắc rằng tăng trưởng công nghiệp hiện có không tự động chuyển thành thu nhập cao cho người dân. Năm 2031, tỉnh sẽ kỷ niệm 200 năm thành lập; khoảng thời gian đến đó cần được dùng để kiểm chứng năng lực thực thi, không chỉ để hoàn thành thêm các công trình. Thước đo cuối cùng phải là năng suất, cơ hội việc làm tốt và đời sống cải thiện ở mọi địa bàn.
Hạ tầng đồng bộ cần đi cùng quản trị phục vụ người dân
Định hướng về hạ tầng Thái Nguyên không nên được hiểu đơn thuần là xây thêm đường, khu công nghiệp hay đô thị. Tô Lâm nhấn mạnh mục tiêu về hạ tầng đồng bộ, quản trị hiện đại và chất lượng sống ngày càng cao; đồng thời yêu cầu chính quyền địa phương hai cấp vận hành thông suốt, tăng năng lực cho cấp xã, nhất là ở vùng cao, để người dân giải quyết công việc thuận tiện. Đây là điểm quyết định tính bao trùm của phát triển: nếu dịch vụ công, trường học, y tế và kết nối giao thông chỉ cải thiện ở trung tâm, thịnh vượng sẽ không lan đều. Quy hoạch cũng phải tính trước năng lượng, nhà ở, xử lý chất thải và khả năng thoát lũ, thay vì để hạ tầng chạy theo các dự án đã hình thành. Quản trị tốt không phải lớp trang trí cho tăng trưởng; đó là điều kiện để nguồn lực công tạo lợi ích thiết thực.
Công nghiệp phải nâng năng lực tự chủ, không chỉ hút đầu tư
Công nghiệp Thái Nguyên đang đứng trước yêu cầu chuyển từ lợi thế sản xuất sang năng lực làm chủ công nghệ, kỹ năng và chuỗi cung ứng. Tô Lâm đề nghị nâng cao tính tự chủ của nền công nghiệp, lấy khoa học, công nghệ và con người làm nền tảng; đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp trong nước, doanh nghiệp địa phương nâng trình độ kỹ thuật để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng. Điều này quan trọng khi lợi thế lao động giá rẻ suy giảm, công nghệ thay đổi nhanh và tiêu chuẩn môi trường ngày càng cao. Nếu doanh nghiệp địa phương chỉ đứng ngoài các khâu có giá trị lớn, tăng trưởng sản xuất khó chuyển thành năng suất và thu nhập bền vững. Nhưng nâng cấp công nghiệp cũng phải tính đến đời sống công nhân: nhà ở, trường học, y tế và môi trường sống cần phát triển cùng nhà máy, chứ không thể trở thành phần việc để lại sau.
Văn hóa trà là lợi thế, nhưng cần biến di sản thành sinh kế
Văn hóa trà Thái Nguyên có thể bổ sung một động lực khác cho phát triển, miễn là được gìn giữ như tri thức sống và nâng giá trị bằng chất lượng, thương hiệu, trải nghiệm văn hóa. Tại chương trình, tri thức trồng và chế biến chè Thái Nguyên được ghi danh vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia; Tô Lâm cũng lưu ý tỉnh cần gìn giữ văn hóa, nâng tầm giá trị trà và mở rộng sức lan tỏa của Festival. Sự ghi nhận này tạo nền tảng, không phải kết quả kinh tế tự có. Địa phương cần kết nối người làm chè với chế biến, thị trường và du lịch, đồng thời bảo đảm lợi ích đến được với cộng đồng sản xuất. Thách thức lớn hơn vẫn là chuyển đổi mô hình tăng trưởng trong bối cảnh công nghệ và yêu cầu môi trường đổi nhanh. Mục tiêu thu nhập cao chỉ thuyết phục khi phồn thịnh hiện diện ở đô thị, vùng cao và vùng căn cứ cách mạng, thay vì chỉ trong các chỉ số tổng hợp.
