Từ ảnh sản phẩm đến người mẫu kỹ thuật số
Người mẫu AI là nhân vật kỹ thuật số được tạo hoặc chỉnh sửa bằng trí tuệ nhân tạo để trình bày trang phục trong hình ảnh quảng bá và bán lẻ, thay thế hoặc bổ sung cho người mẫu thật. Với ngành thời trang, đây không còn là trò thử nghiệm hình ảnh lạ mắt: AI đang thay đổi cách thương hiệu sản xuất ảnh cho cửa hàng trực tuyến.
Thay vì tổ chức buổi chụp mới cho từng bộ sưu tập, doanh nghiệp có thể dùng AI để đặt nhiều trang phục lên cùng một hình mẫu, hoặc tạo nhân vật hoàn toàn mới. Hình ảnh ngày càng sống động khiến thời trang ảo có thể đáp ứng nhu cầu xem sản phẩm trên website mà không cần mỗi lần đều huy động người mẫu, ê-kíp làm đẹp, nhiếp ảnh gia, bối cảnh và hậu kỳ. Đó là lý do AI ngành thời trang hấp dẫn nhất ở khâu sản xuất nội dung bán lẻ: nhanh, dễ mở rộng và linh hoạt hơn quy trình truyền thống.
Tháng 7/2024, Mango giới thiệu chiến dịch Sunset Dream của Mango Teen với hình ảnh được tạo hoàn toàn bằng AI; thương hiệu chụp trang phục trước rồi dùng dữ liệu đó để tái hiện chúng trên nhân vật kỹ thuật số.
Con số tiết kiệm lớn, nhưng cần đọc đúng phạm vi
Lời hứa cắt giảm hơn 90% chi phí sản xuất nghe như một đòn quyết định, nhưng không nên hiểu đó là mức tiết kiệm đã được chứng minh cho toàn bộ hoạt động thời trang. Con số này được About You nêu khi mô tả dịch vụ Scayle Studios, chuyên tạo hình ảnh kỹ thuật số bằng người mẫu AI cho các nhà bán lẻ. Nguồn không phân tách rõ khoản nào được tính vào chi phí so sánh, chẳng hạn chụp hình, nhân sự, hậu kỳ hay toàn bộ quy trình. Vì vậy, đây là tuyên bố về khả năng của một dịch vụ, không phải kết luận độc lập cho mọi thương hiệu.
Quy mô sử dụng cho thấy mô hình đã vượt khỏi giai đoạn thử nghiệm: Scayle Studios phục vụ 130 thương hiệu và tạo hình ảnh cho 190.000 bộ trang phục trong tháng được báo cáo. Zalando đóng cả hai studio chụp ảnh tại Berlin năm 2025; About You cũng đóng studio riêng sau khi được Zalando mua lại vào tháng 7/2025.
Những chuyển động ấy cho thấy tốc độ và chi phí đang thúc đẩy việc ứng dụng AI. Nhưng đóng studio không đồng nghĩa mọi công việc ảnh đều biến mất: tại Zalando, quá trình chuyển đổi đi cùng việc cắt giảm hơn 340 vị trí, trong đó một số nhân viên được chuyển sang bộ phận khác.
Người mẫu thật chịu sức ép trước tiên ở đâu?
Áp lực không phân bố đồng đều. Chụp ảnh cho trang bán hàng thời trang nhanh là mảng chịu ảnh hưởng rõ nhất, đồng thời cũng là nguồn thu nhập ổn định của nhiều người mẫu. Khi thương hiệu có thể tạo nhiều hình ảnh sản phẩm từ dữ liệu sẵn có, những buổi chụp thường lệ có nguy cơ bị cắt trước các chiến dịch sáng tạo lớn. Một người mẫu tại London dự báo việc làm trong mảng này có thể giảm trong vòng sáu tháng đến một năm.
Đây là mối lo có cơ sở, nhưng dự báo không phải bằng chứng rằng nghề người mẫu sắp biến mất. Nhu cầu về người thật vẫn có thể tồn tại ở những chiến dịch cần cảm xúc, chuyển động và sự hiện diện trực tiếp. Điều đáng ngại hơn là phần việc lặp lại, vốn tạo nên cơ hội vào nghề và nguồn thu đều đặn, có thể thu hẹp nhanh hơn khả năng chuyển sang loại công việc mới.
Với người mua sắm, hình ảnh AI có thể giúp xem nhiều lựa chọn nhanh hơn, nhưng cũng làm việc đánh giá sản phẩm khó hơn nếu hình ảnh không phản ánh chính xác cách trang phục lên người thật. Khi ranh giới giữa ảnh chụp và ảnh tổng hợp mờ đi, minh bạch về cách tạo nội dung nên trở thành tiêu chuẩn, không phải lựa chọn tùy hứng.
Bản sao kỹ thuật số đặt quyền hình ảnh vào tâm điểm
Nguy cơ không chỉ là bị thay thế trong một buổi chụp. Bản sao kỹ thuật số có thể mô phỏng ngoại hình người mẫu rồi được tái sử dụng trong nhiều chiến dịch mà không cần người đó xuất hiện. Nếu hợp đồng không nói rõ mục đích, thời hạn, phạm vi chỉnh sửa và quyền chấm dứt sử dụng, người mẫu có thể mất quyền kiểm soát hình ảnh sau khi đã ký.
Một số hợp đồng chụp ảnh được truyền thông xem xét có đề xuất quyền dùng AI để hoán đổi khuôn mặt hoặc tạo bản sao kỹ thuật số; các người mẫu trẻ cũng có thể chưa lường hết hệ quả lâu dài của điều khoản liên quan đến AI. Khi quy định pháp lý chưa theo kịp tốc độ công nghệ, việc chỉ trông chờ vào sự tự giác của thương hiệu là không đủ. Ngành cần sự đồng ý rõ ràng, thù lao và giới hạn sử dụng có thể kiểm chứng.
Kết luận không nên là cấm người mẫu AI, mà là không để hiệu quả sản xuất xóa nhòa quyền của con người đứng sau dữ liệu hình ảnh. Công nghệ có thể làm ảnh thời trang nhanh và rẻ hơn; đổi lại, thương hiệu phải minh bạch về nội dung tổng hợp và bảo vệ người mẫu thật bằng hợp đồng cụ thể. Nếu thiếu những ràng buộc ấy, lợi ích của thời trang ảo sẽ được mua bằng cơ hội nghề nghiệp và quyền hình ảnh của người khác.






