Mạng lưới rộng hơn, cơ hội điều trị lớn hơn
Can thiệp tim mạch là nhóm kỹ thuật điều trị qua ống thông, giúp bác sĩ xử lý bệnh mạch vành và một số bệnh tim cấu trúc mà không cần phẫu thuật mở trong nhiều trường hợp. Quy mô triển khai tại Việt Nam hiện đã vượt xa giai đoạn chỉ tập trung ở vài đơn vị tiên phong: cả nước có trên 140 trung tâm và khoảng 500 bác sĩ tim mạch can thiệp, thực hiện khoảng 70.000 ca can thiệp động mạch vành mỗi năm. Những con số này cho thấy năng lực chuyên môn đã hình thành trên phạm vi rộng, tạo thêm cơ hội để người bệnh được điều trị trong nước. Tuy vậy, số trung tâm không tự động bảo đảm mọi người đều tiếp cận được dịch vụ đúng lúc. Giá trị của mạng lưới chỉ được chứng minh khi năng lực cấp cứu, chỉ định và theo dõi sau can thiệp vận hành đồng bộ.
Hội nghị đặt tiến bộ kỹ thuật vào bài toán cấp bách
Ngày 7/11, Hội nghị khoa học Tim mạch Can thiệp toàn quốc lần thứ 12 (VICC 2026) khai mạc tại Hải Phòng, do Phân hội Tim mạch học Can thiệp Việt Nam thuộc Hội Tim mạch học Việt Nam tổ chức. Hội nghị kéo dài hai ngày, quy tụ gần 1.500 đại biểu trong nước và quốc tế; chương trình có 83 phiên khoa học và 328 bài báo cáo. Trọng tâm không nên chỉ là giới thiệu kỹ thuật mới, mà là chuyển kiến thức thành quyết định điều trị an toàn, phù hợp với từng người bệnh. Các tiến bộ được thảo luận hướng đến giảm gánh nặng bệnh tim mạch, trong bối cảnh căn bệnh này chiếm khoảng 31% tổng số ca tử vong tại Việt Nam năm 2023, tương đương khoảng 200.000 người. Hội nghị vì thế có ý nghĩa khi nối cập nhật khoa học với thực hành, thay vì để công nghệ dừng lại ở phòng hội thảo.
Năng lực điều trị phải đi cùng khả năng tiếp cận
Bệnh mạch vành vẫn phổ biến, trong khi dân số già đi làm tăng nhu cầu điều trị bệnh van tim và các bệnh tim cấu trúc. Tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, đái tháo đường, hút thuốc và ít vận động tiếp tục làm nặng thêm nguy cơ; với người cao tuổi có nhiều bệnh đồng mắc, điều trị bệnh tim cần được cân nhắc toàn diện và phối hợp. Can thiệp kịp thời đặc biệt quan trọng trong nhồi máu cơ tim cấp: tái thông động mạch vành đúng lúc có thể cứu sống người bệnh, nhưng công nghệ chỉ phát huy đầy đủ giá trị khi người bệnh đến đúng nơi, được lựa chọn đúng chỉ định và theo dõi lâu dài. Đây là khoảng cách mà con số 140 trung tâm chưa thể tự lấp đầy. Mạng lưới cấp cứu, phát hiện sớm và chăm sóc sau thủ thuật cần phát triển song hành với thiết bị và kỹ thuật.
Năng lực trong nước cũng đã mở rộng từ can thiệp mạch vành đến thay, sửa van tim qua ống thông; khoảng 20 trung tâm đã triển khai kỹ thuật thay van động mạch chủ qua ống thông (TAVI). Dẫu vậy, chi phí thiết bị, khả năng chi trả và chênh lệch nguồn lực vẫn là những rào cản được nêu tại hội nghị. Vì thế, mở rộng trung tâm tim mạch không chỉ là tăng số địa điểm thực hiện thủ thuật: cần chuẩn hóa chất lượng, đào tạo đội ngũ kế cận và mở rộng cơ hội tiếp cận kỹ thuật tiên tiến. Hội nghị đặt đào tạo thực hành, trao đổi ca lâm sàng và kết nối khoa học với quyết định điều trị vào trọng tâm, nhằm đưa tiến bộ đến gần người bệnh hơn.
Thước đo cuối cùng là người bệnh được hưởng lợi
Sau khoảng 30 năm phát triển, tim mạch can thiệp tại Việt Nam đã xây dựng được mạng lưới đáng kể và xử lý hàng chục nghìn ca mạch vành mỗi năm. Đó là nền tảng quan trọng, không phải đích đến. Tác động thực sự phụ thuộc vào việc người bệnh có được chẩn đoán sớm, chuyển đến cơ sở phù hợp kịp thời, nhận đúng phương án và được theo dõi lâu dài hay không. Những bước tiếp theo cần tập trung vào chuẩn hóa hoạt động các đơn vị, phát triển nhân lực và thu hẹp chênh lệch tiếp cận kỹ thuật tiên tiến. Khi các mắt xích ấy cùng vận hành, quy mô hơn 140 trung tâm mới chuyển thành năng lực điều trị có ý nghĩa với cộng đồng. Giảm gánh nặng bệnh tim mạch vì thế đòi hỏi cả tiến bộ can thiệp lẫn dự phòng và tổ chức chăm sóc hiệu quả.
