Pháp luật cần đi từ quy định đến kỹ năng
Phổ biến pháp luật trong trường học là hoạt động giúp học sinh hiểu quy định liên quan đến quyền, nghĩa vụ và an toàn của mình, đồng thời biết vận dụng kiến thức để ứng xử trước những tình huống cụ thể. Giá trị của cách làm này không nằm ở số điều luật được đọc lên, mà ở việc học sinh có thể nhận diện rủi ro, biết cách tìm trợ giúp và lựa chọn hành vi đúng.
Ba chương trình diễn ra ngày 26/10 tại An Giang, Hà Nội và xã Liêm Hà cho thấy giáo dục pháp luật có thể mang nhiều hình thức: giới thiệu nghĩa vụ công dân, diễn tập thoát hiểm hoặc trao đổi về bạo lực học đường và vi phạm pháp luật. Điểm chung đáng chú ý là nội dung được đưa về gần với đời sống lứa tuổi. Đây là hướng đi thuyết phục hơn việc biến buổi tuyên truyền thành một bài giảng khô cứng, bởi an ninh trường học không chỉ được giữ bằng nội quy mà còn bằng khả năng tự bảo vệ và ứng xử có trách nhiệm của từng học sinh.
Ở vùng biên An Giang: nghĩa vụ công dân và nếp sống an toàn
Ngày 26/10, Tiểu đoàn 519 thuộc Trung đoàn 893, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh An Giang phối hợp với các trường khu vực biên giới tổ chức phổ biến pháp luật cho khoảng 2.300 học sinh tại Trường THPT Nguyễn Thần Hiến và Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Giang Thành. Tại các buổi tuyên truyền, học sinh được giới thiệu những nội dung cơ bản của Luật Nghĩa vụ quân sự, công tác tuyển quân, phòng chống bạo lực học đường và kỹ năng bảo đảm an toàn giao thông.
Cách kết hợp nghĩa vụ công dân với những vấn đề học đường thiết thực là lựa chọn hợp lý, nhất là tại địa bàn biên giới, nơi nâng cao nhận thức và trách nhiệm của thế hệ trẻ cũng gắn với giữ gìn an ninh, trật tự. Hoạt động thuộc Đề án 1371 của Chính phủ về phát huy vai trò Quân đội trong tuyên truyền, giáo dục pháp luật và vận động người dân chấp hành pháp luật ở cơ sở. Ban tổ chức còn trao 20 phần quà cho học sinh khó khăn, phát 1.200 tờ gấp và trao 10 suất học bổng, mỗi suất 200.000 đồng, cho học sinh trường Giang Thành. Những hình thức này bổ trợ cho buổi học, nhưng điều cốt yếu vẫn là giúp học sinh hiểu quy định và biết áp dụng.
Cảnh sát cơ động Hà Nội biến tình huống thành bài học thoát hiểm
Cũng trong ngày 26/10, Phòng Cảnh sát cơ động, Công an thành phố Hà Nội phối hợp với Trường Tiểu học và THCS Phương Liệt tổ chức buổi hướng dẫn phòng, chống xâm hại và bắt cóc trẻ em. Thay vì chỉ nghe lý thuyết, học sinh theo dõi tình huống giả định, trả lời câu hỏi về cách xử lý khi gặp người lạ và xem cán bộ, chiến sĩ thị phạm các động tác tự vệ.
Bảy tình huống thoát hiểm được làm mẫu, gồm trường hợp bị tấn công từ phía trước hoặc phía sau. Nội dung còn nhắc trẻ không mở cửa cho người lạ khi ở nhà một mình, không nhận quà hay đi theo người lạ, ghi nhớ số điện thoại của cha mẹ và tìm người lớn hoặc nơi đông người để cầu cứu. Buổi học cũng đề cập bạo lực học đường. Đây là cách tiếp cận có sức thuyết phục với học sinh nhỏ tuổi: tình huống cụ thể giúp các em dễ hình dung điều cần làm hơn những lời cảnh báo chung chung. Hoạt động nằm trong chuỗi phần việc hưởng ứng phong trào thi đua “Ba nhất” của Công an Thủ đô.
Ở Liêm Hà, trọng tâm là ngăn vi phạm từ mâu thuẫn
Ngày 26/10/2026, Công an xã Liêm Hà phối hợp với Ban Giám hiệu Trường THPT Lê Hoàn tổ chức tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về phòng chống bạo lực học đường, phòng ngừa tội phạm và các hành vi vi phạm liên quan đến người dưới 18 tuổi. Cán bộ, giáo viên và học sinh được trang bị kiến thức để nhận diện nguy cơ, hiểu hậu quả của bạo lực và giải quyết mâu thuẫn bằng cách văn minh, phù hợp.
Điểm đáng lưu ý là chương trình không chỉ dừng ở việc nêu hành vi nào bị cấm, mà còn hướng tới cách ngăn mâu thuẫn leo thang thành vi phạm. Công an xã và nhà trường cùng tăng cường phối hợp trong giáo dục, quản lý, phòng ngừa vi phạm ở lứa tuổi thanh thiếu niên, qua đó góp phần giữ gìn an ninh, trật tự ngay từ cơ sở. Đây là phần thiết yếu của an ninh trường học: học sinh cần biết hậu quả pháp lý, nhưng cũng cần được trang bị cách xử lý bất đồng trước khi xung đột bùng phát.
Hiệu quả nằm ở điều học sinh mang theo sau buổi học
Ba hoạt động cho thấy phổ biến pháp luật trong trường học không nên bị thu hẹp thành một chủ đề duy nhất. Ở An Giang, học sinh tìm hiểu Luật Nghĩa vụ quân sự và các quy tắc an toàn; tại Hà Nội, kỹ năng ứng phó nguy hiểm được đặt vào tình huống; còn ở Liêm Hà, trọng tâm là phòng ngừa bạo lực và giải quyết mâu thuẫn. Mỗi cách làm đáp ứng một nhu cầu khác nhau, nhưng cùng hướng tới việc biến kiến thức thành lựa chọn đúng trong đời sống.
Muốn giáo dục pháp luật có tác dụng lâu dài, nhà trường và lực lượng chức năng cần coi học sinh là người tham gia chủ động, không chỉ là người nghe. Câu hỏi tình huống, thực hành kỹ năng và trao đổi về hậu quả giúp các em hiểu quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của mình rõ hơn. Kết luận từ những hoạt động này khá rõ: môi trường học đường an toàn được xây dựng tốt hơn khi quy định pháp luật đi cùng kỹ năng tự bảo vệ, ứng xử văn minh và sự phối hợp thường xuyên tại cơ sở.
