Từ đối thoại đến yêu cầu hành động
Chính sách thúc đẩy thanh niên khởi nghiệp là tập hợp giải pháp giúp người trẻ tiếp cận tri thức, vốn, công nghệ và thị trường, đồng thời tạo điều kiện để họ tham gia nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và giải quyết nhu cầu thực tế. Thông báo 535/TB-VPCP là kết luận của Thủ tướng Lê Minh Hưng tại Chương trình đối thoại với thanh niên năm 2026, được Văn phòng Chính phủ ban hành ngày 19/10. Chương trình diễn ra ngày 15/10 tại Trung tâm Hội nghị 37 Hùng Vương, với chủ đề gắn vai trò thanh niên trong khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo với tăng trưởng và tạo việc làm. Điểm đáng chú ý không chỉ là lời kêu gọi người trẻ dấn thân, mà là yêu cầu các cơ quan nhà nước mở rộng cơ hội cụ thể. Đây là hướng đi cần thiết: khát vọng cá nhân khó thành kết quả nếu chính sách, kỹ năng và nguồn lực không cùng mở lối.
Đổi mới sáng tạo cần đường đi từ nghiên cứu đến thị trường
Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành và địa phương tạo điều kiện để thanh niên, trí thức trẻ tham gia nhiệm vụ khoa học, công nghệ chiến lược; đồng thời thúc đẩy liên kết giữa Nhà nước, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp. Cách tiếp cận này đúng trọng tâm: ý tưởng chỉ có sức lan tỏa khi được thử nghiệm, hoàn thiện và chuyển thành sản phẩm hoặc giải pháp có người dùng. Bộ Khoa học và Công nghệ được giao triển khai đề án tái cấu trúc các chương trình khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia giai đoạn 2026–2035, cũng như gắn đặt hàng nghiên cứu với nhu cầu thực tiễn. Chính phủ còn yêu cầu nghiên cứu chính sách phát triển nhân lực trẻ chất lượng cao trong công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, hàng không vũ trụ, năng lượng nguyên tử và ngành nghề mới, hoàn thành trong quý IV/2026. Đây là tín hiệu tích cực, nhưng hiệu quả sẽ phụ thuộc vào khả năng đưa cơ hội đến với người trẻ ngoài những trung tâm nghiên cứu lớn.
Việc làm thanh niên phải gắn với kỹ năng và nhu cầu thật
Tạo thêm việc làm thanh niên không thể chỉ dừng ở những lời kêu gọi tuyển dụng. Bộ Nội vụ được giao nâng cao chất lượng dự báo nhân lực, kết nối cung – cầu lao động và phát triển tư vấn, giới thiệu việc làm, tuyển dụng trên nền tảng số. Bộ Giáo dục và Đào tạo được yêu cầu chú trọng tư duy sáng tạo, kỹ năng số, ngoại ngữ, khả năng sử dụng trí tuệ nhân tạo an toàn, đồng thời gắn hướng nghiệp và đào tạo với nhu cầu thị trường. Đây là sự kết nối cần thiết giữa học và làm, nhất là khi nguồn tin cho biết kỹ năng nghề nghiệp của một bộ phận thanh niên chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu tuyển dụng. Với người tìm việc, các nền tảng số có thể giúp tiếp cận thông tin và cơ hội thuận tiện hơn; nhưng việc làm bền vững vẫn cần đào tạo sát thực tế và dự báo nhân lực đủ tin cậy.
Vốn, cơ hội kinh doanh và trách nhiệm thực thi
Khởi nghiệp cần hơn một ý tưởng: người trẻ phải có cơ hội tiếp cận vốn và một môi trường không khiến thủ tục trở thành rào cản. Thủ tướng giao nghiên cứu đa dạng hóa nguồn vốn cho thanh niên khởi nghiệp, doanh nghiệp trẻ, giảm chi phí và thủ tục thành lập, vận hành doanh nghiệp; ngành ngân hàng được yêu cầu tạo điều kiện để doanh nghiệp do thanh niên làm chủ tiếp cận tín dụng. Ngân hàng Nhà nước còn được giao hoàn thiện chính sách tín dụng cho người trẻ và doanh nghiệp trẻ, đồng thời triển khai chương trình hỗ trợ người dưới 35 tuổi mua hoặc thuê mua nhà ở xã hội. Chính quyền địa phương cũng cần hỗ trợ thanh niên nông thôn, thanh niên dân tộc thiểu số và người có hoàn cảnh khó khăn tiếp cận đào tạo nghề, vốn, công nghệ và thị trường. Việc phối hợp giữa tổ chức thanh niên, cơ quan khoa học, trường đại học và doanh nghiệp để hoàn thiện sản phẩm, kết nối vốn, thương mại hóa nghiên cứu là bước tiếp theo cần được thực hiện.
Thông báo 535/TB-VPCP đặt ra một hướng đi đáng ủng hộ: trao cho người trẻ vai trò trong đổi mới sáng tạo, đồng thời mở rộng con đường đến việc làm và khởi nghiệp. Tuy nhiên, thành công không được đo bằng số nhiệm vụ được giao, mà bằng việc người trẻ có thực sự tiếp cận được đào tạo phù hợp, cơ hội tuyển dụng, nguồn lực nghiên cứu và thị trường hay không. Các bộ, ngành và địa phương cần biến yêu cầu thành chương trình triển khai có phối hợp, để tiềm năng của thanh niên trở thành đóng góp thiết thực cho phát triển.
