Từ ngập đô thị đến rủi ro ở cửa sông
Cần Thơ chống ngập là nỗ lực kết hợp các giải pháp thoát nước và công trình quy mô lớn nhằm giảm tác động của mưa lớn, triều cường lên đô thị và đời sống người dân. Đây không còn là việc xử lý từng điểm ngập sau mỗi đợt nước lên, mà là bài toán bảo vệ hạ tầng và sinh kế trước rủi ro ngày càng chồng lấn. Thành phố đang triển khai nhiều giải pháp đồng bộ để ứng phó ngập lụt do mưa lớn và triều cường. Ở vùng cửa sông, áp lực lại thể hiện qua sạt lở và những đoạn đê cũ bị nước phá vỡ hoặc tràn qua. Hai dạng nguy cơ đòi hỏi đầu tư khác nhau, nhưng cùng nhắc rằng khả năng chống chịu của đồng bằng không thể dựa vào một tuyến công trình đơn lẻ. Đầu tư hạ tầng Cần Thơ vì thế cần được nhìn như một phần của chiến lược bảo vệ rộng hơn.
Chống ngập cần vượt khỏi giải pháp tình thế
Cần Thơ dự kiến đầu tư dự án chống ngập quy mô lớn với tổng vốn gần 8.700 tỷ đồng. Thành phố đồng thời khơi thông hệ thống cống thoát nước, cho thấy hướng xử lý kết hợp giữa cải thiện vận hành hiện có và xây dựng công trình mới. Đây là lựa chọn đáng chú ý: nếu chỉ khắc phục các điểm nghẽn cục bộ, mưa lớn và triều cường Mekong vẫn có thể gây áp lực lên toàn mạng lưới. Quy mô vốn cho thấy chống ngập đã trở thành ưu tiên hạ tầng dài hạn, nhưng hiệu quả cuối cùng sẽ phụ thuộc vào cách công trình kết nối với hệ thống thoát nước và đáp ứng điều kiện thực tế. Nguồn thông tin hiện có chưa nêu chi tiết cấu phần hay tiến độ cụ thể của dự án, nên không thể đánh giá trước năng lực bảo vệ từng khu vực. Điều quan trọng là theo dõi việc triển khai và kết quả giảm ngập trong đời sống thường ngày.
Tuyến đê Cù Lao Dung bảo vệ sinh kế ven sông
Ở Cù Lao Dung, dự án đê phòng, chống sạt lở có tổng mức đầu tư 557 tỷ đồng, nâng cấp và mở rộng hơn 49 km đê; thời gian thực hiện dự kiến từ 2026 đến 2029. Cù Lao Dung nằm ở cuối nguồn sông Hậu, giáp Biển Đông, nơi sạt lở bờ sông, bờ biển diễn biến phức tạp và triều cường có thể phá đê cũ hoặc làm nước tràn qua trong mùa mưa bão. Rủi ro này không chỉ nằm trên bản đồ: hàng nghìn hộ dân thường xuyên đối mặt nguy cơ ngập, với thiệt hại có thể ảnh hưởng vườn cây ăn trái, nuôi trồng thủy sản và rừng phòng hộ. Thành phố đã công bố tình huống khẩn cấp về sạt lở tại khu vực vào tháng 8/2026. Dự án đê phòng vì vậy có ý nghĩa thiết thực, nhưng cần được thực hiện đúng tiến độ và gắn với quy hoạch toàn tuyến. Cùng với kế hoạch chống ngập, đây là cách tiếp cận cần thiết trước sạt lở sông Cửu Long và nước biển dâng.
