Ca bệnh tăng, đà lây lan chưa hạ nhiệt
Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm do virus đường ruột gây ra, thường gặp ở trẻ nhỏ và lây qua tiếp xúc với dịch tiết, phân, đồ vật hoặc bề mặt nhiễm virus.
Tại TP.HCM, quy mô dịch đã vượt 44.000 ca từ đầu năm đến tuần 43: Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố ghi nhận 44.191 trường hợp. Riêng tuần 43 có 1.850 ca, tăng 2,9% so với trung bình bốn tuần trước đó. Mức tăng theo tuần đã chậm lại, nhưng chưa đủ để xem tình hình là an toàn.
Bệnh tăng mạnh từ tuần 37, với số ca mới liên tục vượt 1.400 mỗi tuần; trong bốn tuần liên tiếp, số ca vượt ngưỡng trung bình năm năm. Khi trẻ tập trung trở lại trường học, tiếp xúc gần và dùng chung đồ chơi tạo thêm cơ hội lây truyền. Ngành y tế dự báo số ca có thể tiếp tục tăng. Vì vậy, con số tuần gần nhất ổn định không phải lý do để phụ huynh lơi cảnh giác.
EV71 làm tăng lo ngại về biến chứng
Điều đáng chú ý không chỉ là số ca, mà còn là chủng virus đang lưu hành. Giám sát từ đầu năm đến ngày 18/10 ghi nhận 60 mẫu bệnh phẩm dương tính với Enterovirus 71, gọi tắt là EV71; chủng này có thể gây bệnh nặng và dẫn đến biến chứng nguy hiểm, thậm chí tử vong. Kết quả mẫu giám sát không có nghĩa mọi trẻ mắc bệnh đều sẽ chuyển nặng, nhưng là lý do để gia đình theo dõi diễn biến cẩn thận hơn.
Biến chứng tay chân miệng có thể ảnh hưởng thần kinh, tim mạch và hô hấp. Viêm não, viêm màng não, viêm cơ tim hoặc phù phổi cấp thường xuất hiện sớm, từ ngày thứ hai đến ngày thứ năm của bệnh; chậm phát hiện có thể đe dọa tính mạng. Trẻ có thể khởi đầu bằng sốt, mệt, đau họng, biếng ăn hoặc quấy khóc trước khi thấy loét miệng và mụn nước. Chờ ban nổi rõ mới hành động là lựa chọn rủi ro.
Theo dõi trẻ và biết lúc cần đi cấp cứu
Phụ huynh nên quan sát trẻ cả ở nhà lẫn khi đến lớp, chú ý sốt, loét miệng hoặc mụn nước ở lòng bàn tay, bàn chân, mông và đầu gối. Khi có dấu hiệu nghi mắc bệnh, hãy cho trẻ nghỉ học và đưa đi khám. Trẻ mắc bệnh cần nghỉ ít nhất 10 ngày từ khi khởi phát, hoặc đến khi hết loét miệng và bóng nước.
Đặc biệt, cần đưa trẻ đến cơ sở y tế có khả năng cấp cứu ngay nếu trẻ thở nhanh, khó thở, da tái, vã mồ hôi lạnh, li bì hoặc co giật. Giật mình bất thường, run tay chân, đi loạng choạng, nôn nhiều, quấy khóc liên tục hay mệt lả cũng cần được chú ý.
Phòng bệnh cần bắt đầu từ những việc đều đặn: rửa tay bằng xà phòng, giữ sạch đồ chơi và bề mặt trẻ thường chạm vào, không dùng chung vật dụng ăn uống. Hãy làm theo hướng dẫn của nhân viên y tế và hỏi cơ sở tiêm chủng được cấp phép về lịch tiêm phù hợp. Ca bệnh tăng cùng sự xuất hiện của EV71 là lời nhắc rõ ràng: theo dõi sớm và xử trí kịp thời quan trọng hơn chờ triệu chứng trở nên nghiêm trọng.
