Ẩm thực là cánh cửa vào văn hóa địa phương
Ẩm thực du lịch là cách đưa món ăn, cách chế biến và tập quán thưởng thức vào hành trình khám phá, để du khách cảm nhận văn hóa và con người nơi đến qua trải nghiệm cụ thể. Tại Gia Lai, những món ăn bản địa và gian hàng đặc sản đã góp thêm sắc màu cho chuỗi sự kiện Festival Cồng chiêng, cho thấy món ngon không nên chỉ là phần phục vụ bên lề lễ hội. Một vận động viên chạy cự ly 70 km còn mua nguyên con gà nướng để vừa chạy vừa thưởng thức, tạo nên câu chuyện đáng nhớ bên lề sự kiện. Chi tiết ấy nói lên sức hút của ẩm thực địa phương, nhưng cũng gợi ra cơ hội lớn hơn: biến món ăn thành lý do để dừng chân, trò chuyện và tìm hiểu nơi chốn. Khi hương vị gắn với câu chuyện có thật, trải nghiệm du lịch trở nên gần gũi và giàu dấu ấn.
Hương vị núi rừng gắn với mùa hoa dã quỳ
Dưới chân núi lửa Chư Đang Ya, các gian hàng gà nướng và cơm lam đặc trưng của đồng bào Bahnar, Jrai thu hút đông đảo thực khách trong những ngày hội. Sắc áo thổ cẩm bên bếp than, gà nướng vàng và cơm lam thơm dẻo tạo nên khung cảnh mà món ăn không thể tách rời con người và vùng đất. Khi thưởng thức giữa vườn cà phê, du khách còn được ngắm núi lửa trong mùa hoa dã quỳ; đó là sự kết hợp khiến bữa ăn thành một phần của hành trình, chứ không chỉ là điểm dừng để nạp năng lượng. Một du khách Mỹ chú ý cả cách các thành viên trong gia đình cùng mặc trang phục truyền thống, quây quần chế biến món ăn. Đặc sản Tây Nguyên vì thế có sức kể chuyện riêng: từ nguyên liệu, bếp lửa đến nếp sinh hoạt cộng đồng.
Một không gian, nhiều vùng miền
Không gian “Ẩm thực Gia Lai hội tụ năm 2026”, nằm trong chuỗi hoạt động Festival Cồng chiêng, quy tụ gian hàng trong tỉnh cùng các địa phương như Đắk Lắk, Quảng Ngãi, Huế, Đà Nẵng, Thanh Hóa, Quảng Trị và Đồng Nai. Thực khách có thể đi từ cơm lam gà nướng, lá mì xào cà đắng, bánh dân gian đến bún cá ngừ đại dương, bún bò Huế, bún mắm miền Tây, nem chua Thanh Hóa và chả mực Hải Phòng. Sự đa dạng ấy biến sự kiện thành một hành trình nếm thử, đồng thời giúp người dân khám phá đặc sản nhiều vùng mà không cần đi xa. Nghệ nhân Lù Thị Hạnh cho biết lượng khách tại các gian hàng ở Pleiku tăng rõ rệt so với những năm bà tham gia trước đó. Đầu bếp và nghệ nhân trực tiếp chế biến càng làm tăng sức hấp dẫn, bởi khách vừa thưởng thức vừa quan sát kỹ năng và hiểu thêm về món ăn.
Biến món ngon thành dấu ấn điểm đến
Giá trị đáng kể nhất của cách tổ chức này là mở rộng trải nghiệm từ vị giác sang hiểu biết văn hóa. Du khách có thể quan sát nếp sinh hoạt, sự gắn kết gia đình và cách cộng đồng gìn giữ tập quán truyền thống ngay tại gian hàng. Vì vậy, ẩm thực nên được xem là một phần cốt lõi của du lịch trải nghiệm, thay vì hoạt động phụ họa cho lễ hội. Festival Cồng chiêng, Tuần lễ Hoa dã quỳ và các hoạt động tại núi lửa Chư Đang Ya tạo bối cảnh để món ăn địa phương hiện diện cùng âm nhạc, cảnh quan và đời sống cộng đồng. Nhưng sức hút lâu dài không đến từ số lượng món ăn đơn thuần; điểm đến cần để chính người dân, nghệ nhân và cách chế biến truyền thống kể câu chuyện phía sau mỗi món. Khi làm được điều đó, đặc sản không chỉ được nếm thử mà còn giúp du khách nhớ và hiểu nơi mình đã đến.
