Từ cầu cảng đến không gian kinh tế mới
Cảng Liên Chiểu là dự án cảng container quy mô lớn ở Đà Nẵng, được quy hoạch làm cửa ngõ hàng hải và đầu mối kết nối vận tải biển với đường bộ, đường sắt, đường thủy. Giá trị của dự án vì thế không nằm riêng ở số bến, mà ở khả năng kéo theo dòng hàng và hoạt động kinh tế trên đất liền. Dự án được thành phố chấp thuận chủ trương đầu tư năm 2025, khởi công ngày 25/4/2026; nay UBND TP. Đà Nẵng thành lập Tổ công tác theo dõi, đôn đốc tiến độ theo Quyết định 5171/QĐ-UBND. Tổ do Phó Chủ tịch UBND thành phố Lê Quang Nam làm Tổ trưởng, với sự tham gia của lãnh đạo các sở và đơn vị liên quan. Động thái này cho thấy bài toán không chỉ là xây dựng công trình: thành phố cần giữ tiến độ để biến hạ tầng thành năng lực khai thác.
Theo quy hoạch, cảng hướng tới tạo động lực cho công nghiệp, thương mại và dịch vụ logistics tại Đà Nẵng. Đây là hướng đi hợp lý: nếu hoạt động bốc xếp được nối với kho bãi, sản xuất và phân phối, cảng có thể mở rộng không gian kinh tế thay vì chỉ chuyển hàng qua cầu cảng.

Quy mô lớn, nhưng nguồn hàng mới là phép thử
Cảng Liên Chiểu được quy hoạch trên diện tích khoảng 172,6 ha, gồm 8 bến container với tổng chiều dài cầu cảng khoảng 2.750 m, có thể tiếp nhận tàu đến 18.000 TEU. Công suất thiết kế toàn dự án đạt khoảng 5,7 triệu TEU mỗi năm, tương đương khoảng 74 triệu tấn hàng hóa. Quy mô này đặt ra tham vọng rõ rệt: đưa Liên Chiểu thành cảng container miền Trung có khả năng đón tàu lớn và tham gia trung chuyển hàng hóa trong khu vực. Nhưng công suất trên giấy không tự tạo ra sản lượng. Để lấp đầy bến cảng, Đà Nẵng phải thu hút được hàng từ các khu công nghiệp, các địa phương miền Trung và Tây Nguyên, cũng như các tuyến thương mại xuyên biên giới.
Trong khi Liên Chiểu được đầu tư, Tiên Sa hiện vẫn là khu bến chính của thành phố, với công suất khoảng 12 triệu tấn mỗi năm và khả năng tiếp nhận tàu container đến 4.000 TEU. Quy hoạch xác định sau năm 2030 sẽ từng bước chuyển đổi công năng Tiên Sa sang phục vụ du lịch. Vì vậy, tiến độ khai thác Liên Chiểu cần ăn khớp với quá trình chuyển đổi này, tránh để thành phố thiếu năng lực xử lý hàng hóa trong giai đoạn chuyển tiếp.

Kết nối đa phương thức quyết định lợi ích thực
Lợi thế cạnh tranh của cảng không chỉ đến từ tàu lớn. Dự án bố trí kho bãi, khu kiểm hóa, khu đóng rút container, bến sà lan và khu phục vụ vận tải đường sắt; tuyến kết nối đường sắt với mạng quốc gia dự kiến dài khoảng 1,5 km. Nếu các mắt xích này vận hành thông suốt, hàng hóa có thể được gom từ khu công nghiệp, Tây Nguyên hoặc hành lang xuyên biên giới rồi đi biển với ít khâu trung chuyển hơn. Doanh nghiệp khi đó có cơ hội rút ngắn thời gian vận tải và giảm một phần chi phí logistics. Một mắt xích gần cảng đã hình thành: Trung tâm Logistics Viettel Đà Nẵng cách Liên Chiểu khoảng 1 km, đảm nhiệm gom hàng, lưu kho, điều phối vận tải đa phương thức và kết nối hải quan.
Tuy nhiên, cảng, kho và đường kết nối chỉ tạo thành hệ thống khi doanh nghiệp sản xuất, xuất nhập khẩu và mạng lưới phân phối sử dụng thường xuyên. Kế hoạch triển khai kéo dài 10 năm, qua ba giai đoạn từ 2026 đến 2036; mục tiêu sau ba năm vận hành giai đoạn đầu là đạt 4 triệu TEU mỗi năm. Những mốc này cần được theo dõi cùng tiến độ của hạ tầng dùng chung và khả năng kết nối thực tế. Nếu một mắt xích chậm, quy mô bến lớn cũng khó chuyển thành lợi thế cho logistics Đà Nẵng.

Cơ hội đáng kể, nhưng phải đo bằng hàng hóa thực
Cảng Liên Chiểu có thể giúp Đà Nẵng mở rộng năng lực logistics, tiếp nhận tuyến tàu lớn hơn và tạo mặt bằng phát triển cho công nghiệp, thương mại, dịch vụ. Việc hình thành Tổ công tác đôn đốc tiến độ là cần thiết, bởi dự án nhiều giai đoạn đòi hỏi phối hợp giữa cơ quan quản lý, nhà đầu tư và các đơn vị làm hạ tầng kết nối. Song kết quả không nên được đánh giá chỉ bằng số bến hoàn thành hay công suất thiết kế. Thước đo quan trọng hơn là lượng hàng thực sự đi qua cảng, mức độ giảm thời gian và chi phí vận tải cho doanh nghiệp, cùng khả năng hình thành hoạt động kinh tế quanh khu bến. Liên Chiểu có tiềm năng trở thành đầu mối trung chuyển hàng hóa khu vực; để tiềm năng ấy thành giá trị, Đà Nẵng cần bảo đảm tiến độ và nối cảng với mạng lưới logistics đồng bộ.






