Một lần cấp quyền có thể mở cửa cho kẻ gian
Ứng dụng dịch vụ công giả mạo là phần mềm độc hại được kẻ gian dùng để lừa người dân cài lên điện thoại, thường sau cuộc gọi tự xưng cán bộ và hướng dẫn làm thủ tục trực tuyến. Đây không phải lối tắt hành chính vô hại: cấp quyền sai có thể trao thiết bị và quyền truy cập tài khoản cho kẻ lừa đảo.
Công an tỉnh Đồng Tháp cảnh báo tội phạm mạo danh cán bộ Công an hoặc Thuế để dụ người dân cài ứng dụng ngoài luồng. Sau khi nạn nhân cấp quyền “Trợ năng”, mã độc có thể điều khiển điện thoại, đọc mã OTP trong tin nhắn và thực hiện lệnh chuyển tiền; tiền trong tài khoản ngân hàng, kể cả sổ tiết kiệm trực tuyến, có thể bị chiếm đoạt mà chủ tài khoản không hay biết. Vì vậy, cuộc gọi nghe có vẻ đúng quy trình không phải bằng chứng đáng tin. Kẻ gian đang lợi dụng niềm tin vào số hóa để biến thao tác cài đặt thành một cuộc lừa đảo tài khoản ngân hàng.
Phần mềm ngân hàng giả nhắm cả người bán lẫn người mua
Một nguy cơ khác cũng đáng lo: Cục An ninh mạng, Bộ Công an phát hiện bài viết tìm mua phần mềm chuyển khoản giả trong nhóm Facebook công khai “ATM BANKING NGÂN HÀNG”, nơi có khoảng 11.300 thành viên. Việc công cụ gian lận được rao tìm công khai là tín hiệu cảnh báo, không phải chuyện có thể xem nhẹ.
Ứng dụng ngân hàng giả có thể bắt chước giao diện, biểu tượng và màu sắc của ngân hàng thật, rồi tạo màn hình “Giao dịch thành công” từ những thông tin do người dùng nhập. Kẻ gian có thể đưa màn hình đó cho người bán xem như bằng chứng đã trả tiền. Trong lúc xử lý nhiều đơn, tiểu thương dễ giao hàng trước khi kiểm tra giao dịch thực tế; cửa hàng bán hàng giá trị cao càng có thể chịu thiệt hại lớn. Đừng tin ảnh chụp màn hình hay lời xác nhận trên điện thoại: chỉ xác nhận thanh toán khi tiền đã hiện trong tài khoản của chính mình.
Giữ an toàn bằng cách kiểm soát nguồn cài đặt
Cách phòng vệ hiệu quả nhất bắt đầu trước khi bấm tải: chỉ cài ứng dụng từ cửa hàng chính thức như CH Play hoặc App Store, tuyệt đối tránh đường dẫn lạ và tệp cài đặt được gửi qua cuộc gọi hay tin nhắn. Người tự xưng là cán bộ không có lý do chính đáng để yêu cầu bạn cài ứng dụng ngoài luồng hoặc cấp quyền điều khiển điện thoại.
- Ngắt cuộc gọi đáng ngờ, không bấm đường dẫn và không cài ứng dụng theo hướng dẫn của người lạ.
- Không cấp quyền Trợ năng cho ứng dụng không rõ nguồn gốc; dừng lại nếu phần mềm yêu cầu quyền vượt quá chức năng cần thiết.
- Nếu cần xác minh thủ tục, chủ động liên hệ hoặc đến trực tiếp cơ quan chức năng thay vì làm theo số điện thoại gọi đến.
- Khi bị cuộc gọi đáng ngờ làm phiền, cúp máy, chặn số và đến trụ sở cơ quan gần nhất để xác minh.
Với người bán, hãy kiểm tra số dư hoặc thông báo giao dịch trong ứng dụng ngân hàng chính thức trước khi giao hàng. Phần mềm ngân hàng giả không chứng minh tiền đã chuyển; một màn hình giống thật vẫn chỉ là hình ảnh.
Đừng để vẻ ngoài thay thế việc xác minh
Hai thủ đoạn này khác cách tiếp cận nhưng cùng khai thác một điểm yếu: người dùng tin vào thứ đang hiển thị trên màn hình hoặc lời người gọi tự nhận có thẩm quyền. Dịch vụ công giả mạo có thể mở đường cho mã độc chiếm điện thoại và tài khoản; phần mềm ngân hàng giả lại tạo bằng chứng thanh toán giả để lấy hàng. Tải ứng dụng không rõ nguồn gốc còn có thể làm lộ thông tin và đặt tài khoản chính chủ vào nguy cơ.
Kết luận rất rõ: đừng cài ứng dụng theo hướng dẫn bất ngờ, đừng cấp quyền chỉ vì bị thúc giục và đừng giao hàng dựa trên ảnh chuyển khoản. Hãy tự mở ứng dụng ngân hàng chính thức để xác nhận tiền đã vào, còn thủ tục hành chính thì xác minh qua kênh chính thức. Một phút kiểm tra có thể ngăn cả mất quyền kiểm soát điện thoại lẫn thất thoát tài sản.
