Cầu Đại Ngãi 1 là gì và vì sao xứng đáng được gọi là “bước nhảy”?
Cầu Đại Ngãi 1 là một cầu dây văng quy mô lớn bắc qua luồng Định An trên sông Hậu, thuộc dự án cầu Đại Ngãi trên Quốc lộ 60, có nhịp chính 450 m dài thứ hai cả nước, hai trụ tháp cao 110 m tương đương tòa nhà 35 tầng, được kỳ vọng hoàn thành vào năm 2028 để tăng kết nối Đồng bằng sông Cửu Long và giảm tải cho Quốc lộ 1.
Điểm đáng nói là cầu Đại Ngãi 1 không chỉ là một công trình giao thông mới, mà là phép thử năng lực kỹ thuật của ngành cầu đường trong nước. Khởi công từ tháng 12/2024, hạng mục này nằm trong dự án có tổng chiều dài hơn 15 km, đi qua Vĩnh Long và TP Cần Thơ, với tổng mức đầu tư gần 8.000 tỷ đồng. Việc dám chọn phương án cầu dây văng nhịp lớn, thay vì những giải pháp an toàn hơn nhưng kém hiệu quả dài hạn, cho thấy một tư duy hạ tầng đã khác: chấp nhận khó để đổi lấy tầm vóc và năng lực kết nối mới cho cả vùng.
Quy mô kỹ thuật: nhịp chính 450 m và trụ tháp cao bằng tòa nhà 35 tầng
Về mặt kỹ thuật, cầu Đại Ngãi 1 đang vươn lên nhóm những công trình cầu vượt sông ấn tượng nhất cả nước. Phần cầu chính dài 2,59 km, rộng 21,5 m, sử dụng kết cấu dây văng với hai trụ tháp hình chữ A cao 110 m, tương đương tòa nhà 35 tầng. Nhịp chính 450 m được bố trí theo sơ đồ 210 + 450 + 210 m, đưa công trình trở thành cầu dây văng có nhịp chính dài thứ hai Việt Nam, chỉ sau cầu Cần Thơ với nhịp 550 m.
Điều đáng tự hào hơn là đây là cầu dây văng đầu tiên có nhịp chính 450 m do tư vấn trong nước thực hiện. Nói cách khác, nếu cầu Cần Thơ là biểu tượng của hợp tác quốc tế, thì cầu Đại Ngãi 1 là lời khẳng định năng lực nội lực. Hệ thống cọc khoan nhồi đường kính 2,5 m, sâu đến 116 m – thuộc nhóm lớn nhất Việt Nam và tương đương cầu Vàm Cống – cho thấy mức độ phức tạp mà đội ngũ kỹ sư Việt Nam đang trực tiếp làm chủ.
Những thách thức thi công hiếm gặp trên vùng đất yếu cửa biển
Nếu nhìn từ xa, cầu Đại Ngãi 1 có thể trông như một dải bê tông – thép vươn qua sông Hậu. Nhưng dưới mặt nước là một câu chuyện kỹ thuật đầy thách thức. Công trình nằm gần cửa biển, nơi nền đất Đồng bằng sông Cửu Long vốn yếu, lại chịu tác động của mưa giông, sóng to, gió lớn trên sông Hậu, dễ làm gián đoạn các mũi thi công. Đây là kiểu điều kiện mà không phải công trình cầu nào trong nước cũng phải đối mặt.
Để xử lý, nhà thầu huy động máy khoan cọc nhồi cỡ lớn, cần cẩu 300 tấn, sà lan 5.000 tấn và tổ chức cùng lúc 26 mũi thi công với khoảng 350 kỹ sư, công nhân cùng 90 thiết bị trên công trường. Ở hai đầu cầu, nền đất yếu được xử lý bằng bấc thấm và cọc xi măng đất trước khi triển khai nền đường và cầu dẫn. Việc toàn bộ cọc khoan nhồi hoàn thành sớm gần một tháng so với kế hoạch vào ngày 12/11/2025 cho thấy công trình không chỉ “khủng” về quy mô, mà còn đang được điều hành với tinh thần chạy đua cùng rủi ro kỹ thuật và thời tiết.
Tiến độ đến 2028: từ công trường nhộn nhịp đến trục kết nối mới của miền Tây
Tính đến ngày 14/6/2026, gói thầu thi công cầu Đại Ngãi 1 và đường dẫn hai đầu cầu đã đạt giá trị thực hiện khoảng 2.289 tỷ đồng, tương đương hơn 63% tổng khối lượng. Các hạng mục cầu dẫn từ phía Vĩnh Long và TP Cần Thơ đã hoàn thành toàn bộ cọc khoan nhồi, bệ trụ, dầm Super-T; phần thân trụ, xà mũ, lao lắp dầm và bản mặt cầu cơ bản hoàn thành, dự kiến kết thúc trong năm 2026. Ở phần cầu chính dây văng, nền móng từ trụ P21 đến P26 đã xong, thân trụ và tháp cầu dự kiến hoàn thành vào tháng 4/2027, trong khi dầm thép nhịp chính đang được gia công tại nhà máy và sẽ bắt đầu lắp đốt K0 từ tháng 3/2027.
Theo hợp đồng, cầu Đại Ngãi 1 dự kiến hoàn thành vào tháng 6/2028. Khi đó, công trình sẽ cùng các hạng mục liên quan hoàn thiện trục Quốc lộ 60, tăng khả năng kết nối giữa các địa phương vùng Đồng bằng sông Cửu Long và giảm tải cho Quốc lộ 1. Công trình được kỳ vọng rút ngắn hành trình đi lại, giảm chi phí vận tải, tạo thuận lợi cho giao thương và mở thêm không gian phát triển kinh tế – xã hội cho khu vực. Nếu tiến độ giữ vững, cầu Đại Ngãi 1 sẽ không chỉ là một công trình cầu 2028, mà là mốc chuyển mình của cả vùng.
Ý nghĩa vượt lên con số: từ biểu tượng kỹ thuật đến động lực vùng
Nhìn ở bề nổi, cầu Đại Ngãi 1 gây ấn tượng bằng những con số: nhịp chính 450 m, hai trụ tháp 110 m, cọc khoan nhồi sâu 116 m. Nhưng điều quan trọng hơn là nó đánh dấu một bước trưởng thành của kỹ sư Việt Nam trong lĩnh vực cầu dây văng nhịp lớn, khi tư vấn trong nước trực tiếp đảm nhận thiết kế cho một nhịp thuộc nhóm dài nhất cả nước. Đây là tài sản tri thức mà sau này có thể được “xuất khẩu” sang các dự án khác, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào kinh nghiệm ngoại.
Về mặt vùng, cầu Đại Ngãi 1 – cùng toàn tuyến cầu Đại Ngãi trên Quốc lộ 60 – sẽ tái định hình cách miền Tây kết nối nội vùng và với phần còn lại của đất nước. Khi một cây cầu vừa là “cầu vượt biển” theo nghĩa bắc qua luồng cửa biển, vừa là cầu nối năng lực kỹ thuật nội địa với nhu cầu phát triển vùng, nó xứng đáng được xem như một bước nhảy hạ tầng. Câu hỏi không còn là có nên làm những công trình lớn như vậy hay không, mà là làm sao giữ được kỷ luật tiến độ, chất lượng để mỗi cây cầu mới thực sự trở thành động lực phát triển, chứ không chỉ là một kỷ lục trên giấy.
