Lối xuống biển không thể là phần mở rộng của hàng quán
Lấn chiếm vịnh Lăng Cô là việc dựng công trình, đặt hạng mục kinh doanh trên không gian bờ biển dùng chung, làm cản trở quyền tiếp cận biển của người dân và du khách. Đây không chỉ là câu chuyện mất mỹ quan: khi lối đi bị chặn, bãi biển công cộng cũng bị thu hẹp trên thực tế.
Ghi nhận giữa tháng 10.2026 tại Loan Lý và Đồng Dương, nhiều nhà hàng, quán ăn mọc san sát dọc bãi cát, kéo dài sát mép nước. Một số cơ sở tự ý chôn cọc bê tông xuống cát để dựng chòi và nhà hàng, biến bờ biển thành nơi đặt công trình kiên cố thay vì không gian mở. Tại Đông Dương, có nhà hàng chắn ngang lối xuống bãi cát; người dân phải đi vòng hoặc đi xuyên qua hàng quán mới ra được biển.
Cách sử dụng ấy đặt lợi ích kinh doanh trước quyền đi lại chung. Với một vịnh được công nhận là thành viên Câu lạc bộ Các vịnh đẹp nhất thế giới từ năm 2009, để lối tiếp cận bị bóp nghẹt là điều khó chấp nhận.
Tháo dỡ hàng quán là bước cần thiết, không phải lựa chọn hình thức
Những ngày qua, một số cơ sở đã bắt đầu tháo dỡ hàng quán và phần công trình lấn ra đường xuống biển. UBND xã Chân Mây - Lăng Cô làm việc với các hộ kinh doanh, yêu cầu sáu hộ tháo dỡ các hạng mục chắn lối xuống biển hoặc lấn sát bờ; các hộ cam kết hoàn trả mặt bằng trước ngày 30.10.2026.
Chính quyền cho biết đã tuyên truyền, vận động hộ kinh doanh tự giác tháo dỡ, đồng thời lập kế hoạch kiểm tra và xử lý cụ thể. Một chủ nhà hàng nói cơ sở đang tháo dỡ phần công trình kéo dài từ đường xuống biển để trả lại lối đi và cải thiện cảnh quan. Đó là tín hiệu đáng ghi nhận, nhưng hiệu quả chỉ được xác định khi lối đi thực sự thông thoáng và mặt bằng được trả lại, chứ không phải khi việc tháo dỡ mới bắt đầu.
Mốc thời hạn cũng cần được thực thi nghiêm túc. Đại diện Phòng Kinh tế xã cho biết địa phương đang giám sát và sẽ tiếp tục kiểm tra sau tháo dỡ; nếu cơ sở không chấp hành trước ngày 30.10, chính quyền sẽ tính đến phương án cưỡng chế.
Khôi phục lối đi phải đi cùng ngăn tái lấn chiếm
Các vi phạm ven biển đã hình thành qua thời gian dài, theo giải thích của Chủ tịch UBND xã Chân Mây - Lăng Cô. Bước vào mùa mưa bão và thời điểm kết thúc mùa du lịch cao điểm, việc rà soát, tháo dỡ và hoàn trả mặt bằng là việc cần làm ngay; để kéo dài thêm chỉ khiến công trình lấn chiếm trở thành hiện trạng mặc nhiên.
Tuy vậy, tháo dỡ một lần sẽ không đủ nếu sau đó cọc, chòi hay vật cản quay trở lại. Địa phương cho biết sẽ quản lý hiện trạng, xác định phạm vi hành lang bảo vệ bờ biển và các lối xuống biển để ngăn tái lấn chiếm. Đây là phần quan trọng ngang với việc cưỡng chế: ranh giới rõ ràng và kiểm tra thường xuyên giúp người dân biết không gian nào phải luôn được giữ thông thoáng.
Mục tiêu không phải xóa bỏ dịch vụ ven biển mà là tổ chức hoạt động kinh doanh phù hợp quy hoạch, không chiếm lối đi chung. Bãi biển Lăng Cô chỉ có thể vừa đón khách vừa phục vụ cộng đồng khi người dân được xuống biển thuận tiện, đi bộ ven bờ không phải né công trình và việc quản lý được duy trì sau đợt tháo dỡ.
