Từ phiên phát trực tiếp đến chợ số địa phương
Livestream bán hàng là hình thức giới thiệu và giao dịch trực tiếp qua nền tảng số, nơi người làm ra sản phẩm có thể kể chuyện, trả lời người mua và nhận đơn ngay trong phiên phát sóng. Đây không còn là màn quảng bá phụ họa: với hàng địa phương, nó có thể mở một lối ra thị trường vượt khỏi giới hạn của chợ gần nhà và hội chợ ngắn ngày. Cao Bằng thử sức với hướng đi ấy trong chương trình “Sức sống hàng Việt” số 13, diễn ra từ ngày 11 đến 13/09/2026, đưa hơn 100 sản phẩm đặc trưng tới không gian thương mại ở Hà Nội. Phiên bán hàng trực tuyến kéo dài ba giờ; chỉ sau 30 phút, hơn 120 kg gạo nếp hương Bảo Lạc được chốt đơn. Những con số này cho thấy sức hút của tiếp thị trực tiếp, nhưng giá trị lớn hơn là biến một điểm trưng bày vật lý thành chợ số địa phương, nơi sản phẩm vùng cao có cơ hội gặp người mua ở xa.
Cao Bằng ghép khả năng tiếp cận với niềm tin
Livestream giúp rút ngắn khoảng cách, nhưng chỉ sự chú ý chưa đủ để tạo đơn hàng bền vững. Cao Bằng kết hợp phát trực tiếp với truy xuất nguồn gốc QR: người mua quét mã trên bao bì để xem vùng trồng, thời điểm thu hoạch và chứng nhận an toàn thực phẩm. Sự kết hợp này giải quyết hai câu hỏi thường cản trở giao dịch từ xa: hàng đến từ đâu và người bán có thể chứng minh điều gì về quy trình. Trên màn hình, nông dân có thể kể chuyện canh tác và trình bày cách làm; mã QR bổ sung thông tin có thể kiểm tra sau phiên phát sóng. Một cơ sở tại Cao Bằng xây dựng gian hàng TikTok với hơn 1.000 người theo dõi, phân phối hơn 30 mặt hàng nông sản và OCOP, đồng thời duy trì ba phiên livestream mỗi tuần. Đây là mô hình đáng chú ý, song không nên nhầm lượt xem với năng lực cung ứng: kỹ năng xử lý đơn, kho lạnh, logistics và quy mô sản xuất vẫn có thể giới hạn đà tăng trưởng.
Gia Lâm bán cả sản phẩm lẫn câu chuyện nơi chốn
Gia Lâm chọn cách tiếp cận rộng hơn một phiên chốt đơn. Các buổi phát trực tiếp giới thiệu sản phẩm OCOP, nông sản như hành, tỏi, khoai tây chế biến, ổi lê, sản phẩm thảo dược, cùng quỳ vàng và bạc Kiêu Kỵ; nội dung còn mở sang làng nghề, di tích, điểm đến và sự kiện văn hóa. Nghệ nhân Kiêu Kỵ trình bày quy trình dát vàng, dát bạc, giúp người xem hiểu công sức phía sau món hàng thủ công. Cách làm này có lợi thế riêng: sản phẩm được đặt trong bối cảnh văn hóa, thay vì xuất hiện như một món hàng vô danh. Một cơ sở hành phi ở Thuận Quang cho biết sau khi được tập huấn bán trực tuyến và tham gia livestream, sản phẩm được nhiều người biết đến hơn; có người sống gần cơ sở trước đó chưa biết hàng, xem phát trực tiếp rồi tìm đến mua. Livestream vì thế vừa mở rộng tệp khách hàng, vừa có thể đưa người xem từ màn hình tới cửa cơ sở và điểm đến.
Muốn đi xa, phải nối quảng bá với năng lực bán hàng
Hai địa phương cùng dùng công nghệ để đưa hàng tới người mua, nhưng nhấn vào những mắt xích khác nhau. Cao Bằng đặt trọng tâm vào vượt rào cản địa lý và củng cố niềm tin bằng mã QR; Gia Lâm dùng livestream như kênh quảng bá tổng hợp, kết nối hàng hóa với làng nghề, di tích và hoạt động văn hóa. Một bên làm rõ nguồn gốc để giao dịch từ xa đáng tin hơn, bên kia khiến sản phẩm dễ được nhớ tới nhờ câu chuyện nơi chốn. Đây là hướng đi hợp lý, nhưng hiệu quả lâu dài phụ thuộc vào việc sau lượt xem có đơn hàng được xử lý tốt hay không. Cao Bằng cần phối hợp hỗ trợ từ cơ quan quản lý với việc tổ chức lại sản xuất của từng hộ để hạn chế đứt gãy nguồn cung. Gia Lâm dự kiến tiếp tục chọn sản phẩm, chủ thể tiêu biểu, nâng kỹ năng trình bày và bán trực tuyến, đồng thời gắn livestream chặt hơn với xúc tiến thương mại, quảng bá làng nghề và du lịch. Livestream chỉ thật sự mở rộng thị trường khi niềm tin, hàng hóa sẵn có và khâu giao nhận cùng theo kịp sức lan tỏa.
