Ảnh CCCD không phải tệp ảnh thông thường
Ảnh CCCD là bản ghi hình chứa dữ liệu nhận dạng cá nhân, có thể bị sao chép và lợi dụng để mạo danh nếu rơi vào tay người khác. Vì vậy, lựa chọn an toàn nhất là không gửi ảnh qua Zalo nếu thủ tục không thật sự yêu cầu.
Ảnh giấy tờ bị lộ có thể bị dùng để vay tiền qua ứng dụng, đăng ký SIM hoặc tạo tài khoản giả, khiến nạn nhân đối mặt với nguy cơ đánh cắp danh tính. Gửi cho người quen cũng không mặc nhiên an toàn: nếu tài khoản Zalo của người gửi hoặc người nhận bị chiếm, ảnh trong cuộc trò chuyện có thể bị kẻ gian lấy đi.
Trước khi gửi CCCD qua Zalo, hãy hỏi rõ bên nhận cần xác minh thông tin nào và dùng vào việc gì. Với thủ tục hành chính, nếu giấy tờ đã tích hợp trên VNeID, nên xuất trình trực tiếp trong ứng dụng thay vì gửi ảnh qua tin nhắn. Lời thúc giục, yêu cầu mơ hồ hoặc người tự xưng là cán bộ đòi ảnh giấy tờ qua Zalo đều cần được xác minh độc lập.
Che đúng dữ liệu, gửi đúng phần cần thiết
Nếu không thể tránh việc gửi ảnh, đừng gửi nguyên vẹn hai mặt thẻ theo thói quen. Hãy hỏi bên nhận cần đối chiếu những gì; nếu chỉ cần họ tên và ảnh chân dung thì không có lý do để gửi toàn bộ giấy tờ. Cắt bỏ phần thừa và không đính kèm ảnh chân dung riêng nếu không bắt buộc.
Để che thông tin CCCD, cần làm mờ hoặc che kín số định danh, mã QR, mã vạch và số thẻ khi những dữ liệu đó không cần cho mục đích xác minh. Dùng công cụ đánh dấu có sẵn trong điện thoại, chọn nét đặc màu tối và tô kín nhiều lớp. Bút màu bán trong suốt không đủ an toàn vì nội dung bên dưới vẫn có thể đọc được.
Sau khi chỉnh sửa, hãy mở lại ảnh để kiểm tra xem chữ hoặc mã có còn nhìn thấy không. Cũng nên kiểm tra thông tin vị trí được lưu cùng ảnh và tắt hoặc xóa dữ liệu vị trí nếu không cần thiết. Việc bảo vệ ảnh căn cước bắt đầu từ thao tác trước khi gửi, không phải từ lời hứa giữ kín của người nhận.
Tránh những sai lầm dễ làm lộ ảnh
Sai lầm phổ biến nhất là gửi nguyên ảnh vì nghĩ người nhận quen biết hoặc cuộc trò chuyện riêng tư thì đã an toàn. Thực tế, tài khoản của một trong hai bên có thể bị chiếm, khiến ảnh giấy tờ trong khung chat lọt ra ngoài. Một sai lầm khác là tin lời nhắn yêu cầu ảnh CCCD để “xác minh” mà chưa kiểm tra người gửi qua kênh chính thức.
Không gửi kèm ảnh có mã OTP, mật khẩu hay thông tin xác thực tài khoản; tuyệt đối không cung cấp các dữ liệu này cho bất kỳ ai. Nếu bên nhận chỉ cần một thông tin cụ thể, hãy gửi đúng phần đó thay vì cả mặt trước và mặt sau. Trước khi chia sẻ, xác minh danh tính người nhận và mục đích sử dụng; nếu có thể hoàn tất thủ tục trên ứng dụng chính thức thì ưu tiên cách đó.
Xóa ảnh sau khi hoàn tất
Khi bên nhận đã xử lý xong, hãy xóa ảnh khỏi khung chat và xóa bản gốc trong điện thoại nếu không còn cần dùng. Rà lại các cuộc trò chuyện cũ để tìm và xóa những ảnh giấy tờ từng gửi. Nên bật khóa ứng dụng Zalo bằng mật khẩu hoặc vân tay để hạn chế người khác mở các cuộc trò chuyện khi cầm được điện thoại.
Đừng nhầm việc xóa ảnh với bảo đảm rằng mọi bản sao đã biến mất; điều quan trọng hơn vẫn là hạn chế gửi ngay từ đầu và chỉ chia sẻ lượng dữ liệu tối thiểu. Khi buộc phải gửi CCCD qua Zalo, hãy che thông tin không cần thiết, kiểm tra kỹ người nhận, bảo vệ tài khoản và dọn ảnh sau khi hoàn tất. Đó là cách thiết thực để giảm nguy cơ bị mạo danh và đánh cắp danh tính.
