Từ tập giấy khám bệnh đến dữ liệu trên điện thoại
Sổ sức khỏe điện tử là hồ sơ số tập hợp thông tin khám, chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe của mỗi người, giúp họ theo dõi lịch sử y tế trên điện thoại và hỗ trợ bác sĩ khi cần điều trị. Tích hợp trên VNeID, công cụ này có thể lưu lịch sử khám, kết quả xét nghiệm, đơn thuốc, lịch tiêm chủng cùng những thông tin liên quan khác. Thay vì cất giữ giấy tờ hoặc cố nhớ từng lần điều trị, người dân có thể xem lại quá trình chăm sóc sức khỏe thuận tiện hơn. Đây là thay đổi thiết thực, nhất là với người mắc bệnh mạn tính hoặc khám ở nhiều cơ sở. Tuy nhiên, ứng dụng chỉ hữu ích khi dữ liệu được cập nhật đầy đủ, chính xác và người dân biết cách truy cập. Tại Bệnh viện Đa khoa Thường Xuân, cán bộ y tế hướng dẫn người dân tích hợp sổ trên VNeID, kể cả hỗ trợ kích hoạt tài khoản định danh điện tử mức độ 2.
Lợi ích không dừng ở việc thay giấy bằng màn hình. Khi có thông tin về bệnh sử, dị ứng thuốc và quá trình điều trị, bác sĩ có thêm căn cứ phục vụ chẩn đoán; dữ liệu tốt còn có thể hạn chế xét nghiệm trùng lặp và rút ngắn thời gian chờ. Vì vậy, hồ sơ sức khỏe số nên được nhìn nhận như một phần của quy trình chăm sóc, không phải một biểu tượng công nghệ để cài đặt cho đủ chỉ tiêu. Người dân cần thấy thông tin của mình được ghi nhận và dùng hữu ích trong lần khám tiếp theo. Ngành y tế cũng cần chuẩn hóa, cập nhật và kết nối dữ liệu giữa các cơ sở, đồng thời hướng dẫn người chưa quen dùng ứng dụng. Khi những điều kiện đó được đáp ứng, VNeID y tế mới thực sự hỗ trợ người dân chủ động theo dõi sức khỏe.
Số hóa chỉ có ý nghĩa khi đi cùng phòng bệnh
Nghị quyết 72-NQ/TW, ban hành ngày 9/9/2025, đặt ra hướng chuyển từ tập trung vào khám, chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh và theo dõi sức khỏe liên tục trong suốt cuộc đời. Đây là lý do sổ điện tử cần gắn với khám định kỳ và sàng lọc, thay vì chỉ ghi lại những gì đã xảy ra. Từ năm 2026, mục tiêu được nêu là người dân được khám định kỳ hoặc sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần, tiến tới quản lý sức khỏe bằng sổ điện tử. Khi kết quả được cập nhật sau mỗi lần khám, nhân viên y tế có thêm cơ sở theo dõi tiền sử và nhận biết thay đổi sức khỏe. Nhưng số lượt khám tự thân chưa đủ: nếu phát hiện nguy cơ mà thiếu tư vấn, theo dõi hoặc khả năng tiếp cận điều trị, dữ liệu khó chuyển thành lợi ích sức khỏe.
Các địa phương đang thúc đẩy khám sức khỏe, sàng lọc bệnh và lập hồ sơ sức khỏe điện tử song song. Một chiến dịch 100 ngày tạo lập, cập nhật sổ được triển khai tại Thanh Hóa từ ngày 8/7 đến 15/10/2026; tại xã Như Xuân, địa phương có hơn 13.400 người dân sau sáp nhập và tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế trên 98%. Quảng Ninh cho biết đến giữa tháng 9/2026 đã khám cho hơn 1,22 triệu người, đạt 95,12% kế hoạch, đồng thời lập sổ điện tử cho 98,82% dân số. Những con số này cho thấy khả năng triển khai trên diện rộng, nhưng cũng nhắc rằng độ bao phủ và chất lượng dữ liệu phải được theo dõi riêng. Quản lý sức khỏe chỉ bền vững khi hồ sơ được cập nhật sau khám và có người chịu trách nhiệm sử dụng thông tin.
Mục tiêu toàn dân đòi hỏi tiếp cận công bằng
Hà Nội đặt mục tiêu đến năm 2030, 100% người dân có sổ theo dõi sức khỏe điện tử và được khám sức khỏe định kỳ, theo Kế hoạch số 418/KH-UBND ban hành ngày 26/10/2026. Mục tiêu này thuộc kế hoạch xây dựng hệ thống an sinh xã hội bao trùm, hiện đại và được số hóa; thành phố cũng hướng tới lập hồ sơ an sinh xã hội số cho toàn bộ người yếu thế. Định hướng rộng hơn là dùng dữ liệu để theo dõi sức khỏe lâu dài, hỗ trợ phát hiện sớm nguy cơ và củng cố chăm sóc ban đầu. Đây là cam kết đáng chú ý, nhưng thành công không thể đo bằng tỷ lệ có sổ trên hệ thống. Cần đánh giá người dân có thực sự được khám, hồ sơ có phản ánh đủ quá trình chăm sóc hay không, và nhóm cao tuổi, người khuyết tật hoặc khó tiếp cận dịch vụ có được hỗ trợ phù hợp.
Bước tiếp theo vì thế phải kết hợp ba việc: tổ chức khám định kỳ và sàng lọc, cập nhật dữ liệu sau mỗi lần tiếp xúc y tế, và hỗ trợ trực tiếp người chưa thể tự thao tác trên điện thoại. Các cơ sở khám chữa bệnh ở Thanh Hóa đã hướng dẫn tích hợp sổ, trong khi chiến dịch địa phương đặt trọng tâm tạo lập, cập nhật và kết nối dữ liệu. Hà Nội cũng nêu việc thường xuyên cập nhật danh sách, bổ sung trường hợp mới phát sinh khó khăn để người đủ điều kiện tiếp cận hỗ trợ kịp thời. Nếu thực hiện đồng bộ, hồ sơ sức khỏe số có thể giúp người dân bớt phụ thuộc vào giấy tờ và giúp hệ thống y tế chuyển từ xử lý từng ca bệnh sang theo dõi cộng đồng. Kết luận: sổ điện tử là nền tảng hữu ích, nhưng giá trị cuối cùng nằm ở dịch vụ chăm sóc liên tục, dễ tiếp cận và dựa trên dữ liệu đáng tin cậy.
