21 dự án và áp lực về đích
Hạ tầng phục vụ APEC tại Phú Quốc là nhóm công trình giao thông, hàng không, hội nghị và kỹ thuật đang được triển khai để đảo tổ chức các hoạt động cấp cao, đồng thời nâng năng lực phục vụ địa phương về lâu dài. Chiều 9/11, Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Hồ Văn Mừng chủ trì cuộc họp rà soát công tác chuẩn bị và tiến độ các dự án, yêu cầu các đơn vị xử lý vướng mắc, tăng kiểm tra hiện trường và bám sát từng mốc công việc. Theo báo cáo tại cuộc họp, có 21 công trình, dự án phục vụ APEC đang được triển khai; các trở ngại được nêu gồm mặt bằng, thủ tục đầu tư, đất đai, vận chuyển vật liệu, nhân công và thiết bị. Sức ép thời gian là có thật: lãnh đạo tỉnh yêu cầu lập đường găng, phân công trách nhiệm theo tinh thần “6 rõ” và báo cáo kịp thời việc vượt thẩm quyền. Đây là hướng đi cần thiết, bởi quy mô công trường lớn không có ý nghĩa nếu tiến độ thiếu kiểm soát hoặc chất lượng bị đánh đổi.
Việc thúc tiến độ cũng diễn ra trong bối cảnh Việt Nam chuẩn bị tiếp nhận vai trò chủ nhà APEC 2027. Theo kế hoạch được nêu, lễ chuyển giao dự kiến diễn ra ngày 19/11 trong khuôn khổ Hội nghị Cấp cao APEC tại Thâm Quyến. Phú Quốc được chọn tổ chức Tuần lễ Cấp cao, đón lãnh đạo các nền kinh tế thành viên và các đoàn đại biểu quốc tế. Vì vậy, yêu cầu của tỉnh không chỉ là xây xong đúng hạn: công tác điện, viễn thông, y tế, an ninh, môi trường, chỉnh trang đô thị và nhân lực cũng phải chạy song song.
Sân bay, LRT và trung tâm hội nghị cùng chạy tiến độ
Trong các dự án APEC 2027, sân bay là cửa ngõ quyết định khả năng đón khách, còn kết nối trên đảo sẽ quyết định trải nghiệm sau khi hạ cánh. Đường cất hạ cánh số 2 đã đưa vào khai thác thương mại; nhà ga T2 đang thi công, với mục tiêu nâng công suất sân bay lên 20–24 triệu lượt khách mỗi năm khi dự án mở rộng hoàn thành. Đường băng số 1 dự kiến tạm đóng để nâng cấp, kéo dài thêm 500 m và đưa vào khai thác trở lại từ tháng 5/2027. Đây là những mốc đáng chú ý, nhưng chỉ có thể phát huy nếu nhà ga, hạ tầng kỹ thuật và quy trình vận hành được đồng bộ.
Tuyến tàu điện Phú Quốc dạng LRT được thiết kế nối sân bay với khu vực trung tâm hội nghị. Tuyến dài 17,59 km, có sáu nhà ga; cập nhật đầu tháng 11/2026 cho biết bốn ga đạt khoảng 60% khối lượng, còn hơn 11 km ray đơn đã được lắp đặt. Một cập nhật khác ghi nhận gần 10 km đường ray đã lắp; các mốc tiếp theo là hoàn thành kết cấu hầm và dầm hộp trong tháng 12, lắp ray vào tháng 2/2027 và chạy thử từ tháng 6/2027. Tại tổ hợp hội nghị, Trung tâm Hội nghị và Triển lãm đã hoàn thành 98% phần kết cấu; các công trình được đặt mục tiêu hoàn thiện trong tháng 3/2027. Các con số cho thấy tiến độ công trình đang được đẩy nhanh, nhưng những mốc thử nghiệm và vận hành mới là phép thử thực tế.

Di sản chỉ có ý nghĩa khi người dân được hưởng
Cách nhìn đúng không nên dừng ở việc những công trình có kịp đón đại biểu hay không. Mở rộng sân bay có thể tăng lựa chọn đi lại và kết nối hàng không; tuyến ĐT.975 cùng LRT được định hướng phục vụ cả cư dân, người lao động lẫn du khách, thay vì chỉ đưa khách từ sân bay tới địa điểm hội nghị. Tổ hợp hội nghị và triển lãm cũng có thể tạo điều kiện phát triển du lịch MICE, kéo dài hoạt động du lịch vượt khỏi mùa nghỉ dưỡng thông thường. Đó là lý do các dự án này có tiềm năng trở thành hạ tầng Phú Quốc lâu dài, chứ không chỉ là phông nền cho một sự kiện.
Tiềm năng ấy không tự động thành hiện thực. Người dân cần giao thông thuận tiện, dịch vụ công đáp ứng được lượng khách tăng thêm và cơ hội việc làm ổn định; nguồn tin về công tác chuẩn bị cũng ghi nhận cơ hội việc làm cho sinh viên, thanh niên địa phương. Tổ hợp hội nghị có thể trở thành điểm nhấn văn hóa, còn các tuyến kết nối chỉ để lại giá trị nếu được duy tu và đưa vào sử dụng hữu ích sau hội nghị. APEC là cú hích có thời hạn; chất lượng vận hành mới quyết định phần di sản còn lại.

Tiến độ nhanh phải đi cùng năng lực vận hành
Bài toán của An Giang và Phú Quốc vì thế có hai vế: hoàn thành công trình đúng hạn và bảo đảm chúng hoạt động tốt sau khi sự kiện kết thúc. Cuộc họp ngày 9/11 nhấn mạnh việc phối hợp với các cơ quan quốc gia, cập nhật kế hoạch và kịp thời tháo gỡ khó khăn. Điều đó quan trọng không kém tốc độ thi công, bởi một nhà ga mới hay tuyến tàu chưa vận hành trơn tru sẽ không thể tạo ra lợi ích như kỳ vọng.
Kết luận, 21 dự án đang mở ra cơ hội nâng cấp kết nối và dịch vụ của đảo, nhưng không nên đo thành công chỉ bằng số công trình kịp khánh thành trước APEC. Thước đo bền vững hơn là mức độ hữu ích với người dân, khả năng phục vụ du khách quanh năm và việc các hạ tầng được kết nối thành một hệ thống vận hành tin cậy. Tăng tốc là cần thiết; làm đúng và để lại giá trị sau hội nghị mới là đích đến.







