Từ thương mại sang hợp tác tạo giá trị
Hợp tác nông nghiệp Việt Mỹ là sự phối hợp giữa hai nước về thương mại, công nghệ và tổ chức sản xuất nhằm tạo lợi ích cho người dân, doanh nghiệp và người sản xuất ở cả hai phía. Hướng đi này cần vượt khỏi trao đổi hàng hóa đơn thuần: giá trị lâu dài nằm ở năng lực sản xuất tốt hơn, chuỗi cung ứng ổn định hơn và cơ hội tiếp cận thị trường rộng mở hơn. Chiều 10/11 tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc tiếp Phó Bộ trưởng Nông nghiệp Hoa Kỳ Stephen Vaden cùng đoàn công tác đang thăm, làm việc tại Việt Nam. Ông đề nghị hai bên thúc đẩy hợp tác thực chất, hiệu quả, cùng có lợi, đồng thời xem khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực nâng chất lượng, năng suất và giá trị nông sản. Đây là định hướng có cơ sở: nông nghiệp giữ vị trí chiến lược trong phát triển Việt Nam, còn quan hệ hai nước đang mở rộng. Muốn mối quan hệ ấy đem lại lợi ích rộng hơn, hợp tác phải chạm tới cách sản xuất và năng lực cạnh tranh, không chỉ dừng ở kim ngạch.
Công nghệ phải tạo thay đổi ngoài đồng ruộng
Trọng tâm mới của nông nghiệp Việt Mỹ là đưa công nghệ vào những khâu quyết định hiệu quả sản xuất. Việt Nam đang ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo trong quản lý vùng trồng, truy xuất nguồn gốc nông sản, đồng thời số hóa dữ liệu đất đai. Đây là nền tảng thiết thực cho chuyển đổi số nông nghiệp: giúp thông tin về vùng nguyên liệu minh bạch hơn và hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã, nông dân đáp ứng yêu cầu của thị trường. Công nghệ sinh học cũng mở ra cơ hội hợp tác cụ thể. Việt Nam mong muốn Hoa Kỳ chia sẻ kinh nghiệm về quản lý cây trồng biến đổi gen, đánh giá rủi ro và sản phẩm từ vi sinh vật; đồng thời thúc đẩy nghiên cứu, chuyển giao giống kháng bệnh, chịu hạn, chịu mặn phù hợp khí hậu trong nước. Phó Bộ trưởng Stephen Vaden cho biết Hoa Kỳ sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm trong lĩnh vực này. Nếu hỗ trợ kỹ thuật gắn với điều kiện canh tác thực tế, công nghệ có thể giúp người sản xuất giảm rủi ro và chủ động hơn, thay vì chỉ làm đẹp hồ sơ hợp tác.
TP. Hồ Chí Minh đặt cược vào nông nghiệp đô thị công nghệ cao
Tiệc chiêu đãi tôn vinh quan hệ đối tác nông nghiệp Việt Nam – Hoa Kỳ diễn ra tại TP. Hồ Chí Minh tối 10/11, nhấn mạnh vai trò của lĩnh vực này trong quan hệ song phương và mở ra câu chuyện hợp tác công nghệ cao. Thành phố có lợi thế về cảng biển, logistics và mạng lưới bán lẻ để trở thành đầu mối tiếp nhận, chế biến, phân phối nông sản và thực phẩm cho khu vực phía Nam. Trong định hướng phát triển nông nghiệp đô thị ứng dụng công nghệ cao giai đoạn 2026–2030, TP. Hồ Chí Minh kỳ vọng phối hợp với đối tác Hoa Kỳ về giống cây trồng, công nghệ sinh học và chuyển giao công nghệ. Đây là lựa chọn hợp lý với một đô thị lớn: tăng ứng dụng công nghệ có thể giúp sản xuất thích ứng hơn với không gian hạn chế, đồng thời kết nối tốt hơn giữa nguồn cung, chế biến và thị trường. Thành phố cũng mong muốn nông sản chủ lực Việt Nam tiếp cận sâu hơn thị trường Hoa Kỳ, để trao đổi thương mại phát triển cân bằng và cùng có lợi.
Muốn bền vững, phải tháo gỡ rào cản cùng nhau
Công nghệ chỉ phát huy tác dụng khi hàng hóa có thể lưu thông ổn định. Vì vậy, đề nghị phối hợp tháo gỡ vướng mắc về kiểm dịch, an toàn thực phẩm và yêu cầu kỹ thuật có ý nghĩa không kém chuyển giao giống hay số hóa dữ liệu. Hai bên cần trao đổi sớm về quy định mới, dành thời gian chuyển tiếp phù hợp để doanh nghiệp điều chỉnh sản xuất, tránh gián đoạn thương mại. Nhu cầu thúc đẩy hợp tác cũng xuất hiện trong bối cảnh đàm phán Hiệp định thương mại đối ứng, công bằng và cân bằng Việt Nam – Hoa Kỳ có tiến triển; Phó Thủ tướng mong muốn hai bên sớm hoàn tất. Cùng lúc, tính bổ trợ giữa nguyên liệu đầu vào từ Hoa Kỳ và thế mạnh nông, lâm, thủy sản Việt Nam tạo nền tảng cho quan hệ hai chiều, thay vì một chiều mua bán. Điều người sản xuất cần là quy định rõ ràng, phối hợp kỹ thuật thường xuyên và cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị. Hợp tác nông nghiệp chỉ thực sự bền vững khi các cam kết công nghệ đi cùng thị trường công bằng, thủ tục dự đoán được và lợi ích đến được với nông dân, hợp tác xã lẫn doanh nghiệp.
