Từ dữ liệu phân tán đến hạ tầng dùng chung
Kho dữ liệu dùng chung là nền tảng tập hợp và chuẩn hóa thông tin từ nhiều cơ quan để hỗ trợ chia sẻ, tra cứu và phân tích; cổng dữ liệu mở công bố những bộ dữ liệu đủ điều kiện cho người dân, doanh nghiệp tiếp cận. Hai nền tảng chỉ tạo giá trị khi dữ liệu được cập nhật và có thể sử dụng xuyên suốt.
Sáng 29/10, tại Hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh lần thứ 14, Tỉnh ủy Lào Cai khai trương kho dữ liệu dùng chung và cổng dữ liệu mở của tỉnh. Đây là bước triển khai Luật Dữ liệu, chỉ đạo của Tỉnh ủy và Kế hoạch số 354/KH-UBND ban hành ngày 23/7/2026. Ý nghĩa của sự kiện không nằm ở việc thêm hai hệ thống công nghệ, mà ở nỗ lực thay cách các cơ quan lưu trữ và sử dụng thông tin: thay vì dữ liệu nằm rời rạc, tỉnh hướng tới một nền tảng kết nối để phục vụ quản lý, điều hành và phát triển kinh tế - xã hội.
Hơn 100 cơ sở dữ liệu là bước tiến, chưa phải đích đến
Quy mô triển khai đã vượt mục tiêu ban đầu của Chiến dịch 90 ngày. Kế hoạch đặt ra 70 cơ sở dữ liệu thuộc 31 cơ quan, đơn vị và 54 cơ sở dữ liệu cấp xã; đến tháng 10/2026, danh mục được mở rộng lên hơn 100 cơ sở dữ liệu. Hơn 70 cơ sở dữ liệu đã được cập nhật, trong khi khoảng 60 cơ sở dữ liệu vẫn đang được thu thập, cung cấp thông tin. Con số này cho thấy tốc độ huy động đáng kể, nhưng cũng nhắc rằng xây dựng cơ sở dữ liệu số không đồng nghĩa với việc mọi dữ liệu đã sẵn sàng khai thác.
Tỉnh đã hoàn thành toàn bộ các hạng mục xây dựng khung kho dữ liệu dùng chung, phù hợp với kiến trúc của Trung ương và địa phương. Đây là điều kiện nền tảng; hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào việc duy trì cập nhật, chuẩn hóa và kiểm soát chất lượng thông tin. Nếu dữ liệu cũ, thiếu hoặc không đồng nhất, một kho tập trung có thể chỉ chuyển sự phân tán sang một địa chỉ mới. Vì vậy, tiến độ tiếp theo quan trọng không kém số lượng là quy trình quản trị dữ liệu rõ ràng và trách nhiệm cập nhật tại từng đơn vị.
Giá trị quản lý phải hiện rõ trong công việc hằng ngày
Khi dữ liệu được kết nối, lãnh đạo và cán bộ có thể tra cứu, tổng hợp, phân tích thông tin nhanh hơn để hỗ trợ chỉ đạo, điều hành. Trong đầu tư công, hệ thống có thể giúp theo dõi tiến độ dự án và nhận diện công trình chậm; trong du lịch, dữ liệu hỗ trợ đánh giá tình hình để xây dựng kế hoạch; còn với thủ tục hành chính, thông tin tổng hợp có thể chỉ ra khâu xử lý kéo dài để cơ quan chức năng tháo gỡ. Đây là hướng chuyển đổi đáng giá: dùng dữ liệu để phát hiện vấn đề và hành động, thay vì chỉ số hóa hồ sơ giấy.
FPT đồng hành tư vấn và triển khai giải pháp công nghệ, góp phần kết nối, tích hợp và chuẩn hóa dữ liệu giữa các cơ quan, đơn vị. Sự hỗ trợ về công nghệ có thể giúp dựng nền móng, nhưng chất lượng vận hành vẫn cần sự phối hợp thường xuyên của các đơn vị sở hữu dữ liệu. Với chính quyền số, thành công không chỉ được đo bằng số hệ thống đã khai trương, mà bằng việc cán bộ giảm thời gian tìm kiếm, hạn chế thông tin trùng lặp và ra quyết định trên dữ liệu đáng tin cậy.
Cổng dữ liệu mở phải hữu ích với người dân và doanh nghiệp
Cổng dữ liệu mở tại data.laocai.gov.vn tạo một lối tiếp cận công khai để người dân và doanh nghiệp tra cứu, khai thác các bộ dữ liệu của tỉnh. Việc công khai có thể tăng minh bạch trong hoạt động của cơ quan nhà nước, đồng thời giúp thông tin phục vụ nghiên cứu, sản xuất, kinh doanh và đời sống. Nhưng công khai dữ liệu chỉ có ý nghĩa khi người dùng tìm được thứ mình cần, hiểu được cách sử dụng và có thể dựa vào thông tin đó.
Bởi vậy, cổng dữ liệu mở không nên dừng ở vai trò nơi đăng tải tệp. Cần duy trì dữ liệu mới, mô tả rõ nội dung và tạo điều kiện để người dùng khai thác thuận tiện. Thời gian tới, Lào Cai định hướng kết nối kho dữ liệu với Trung tâm điều hành thông minh (IOC), đồng thời thí điểm ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phân tích, dự báo và hỗ trợ ra quyết định. Đây là bước đi hợp lý nếu đi kèm kiểm soát chất lượng và an toàn thông tin. Nền tảng dữ liệu sẽ chỉ chứng minh được giá trị khi vừa giúp chính quyền điều hành tốt hơn, vừa đem lại lợi ích cụ thể cho cộng đồng.
