Khám định kỳ miễn phí: nhiệm vụ cần hoàn thành trong năm
Khám sức khỏe định kỳ và sàng lọc miễn phí là chương trình đưa dịch vụ kiểm tra, phát hiện nguy cơ bệnh tật đến người dân theo kế hoạch, nhằm hỗ trợ phòng bệnh và quản lý sức khỏe lâu dài. Tại Quảng Ngãi, lãnh đạo tỉnh đang yêu cầu các cấp tăng tốc vì tiến độ hiện chưa đáp ứng yêu cầu. Trong Công văn 783-CV/TU ngày 26/10/2026, Ban Thường vụ Tỉnh ủy xác định hoàn thành mục tiêu khám, sàng lọc miễn phí trong năm là nhiệm vụ chính trị cấp bách trong những tháng còn lại. Trước đó, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Ngọc Sâm kết luận cuộc họp, yêu cầu các sở, ngành và địa phương xem đây là nhiệm vụ trọng tâm, triển khai quyết liệt, đồng bộ và phấn đấu đạt tỷ lệ ít nhất bằng mức bình quân cả nước trong năm 2026. Đây không thể chỉ là chiến dịch của ngành y tế: chính quyền cơ sở phải trực tiếp chịu trách nhiệm về tiến độ tại địa bàn.
Có kết quả đáng kể, nhưng khoảng cách tiến độ còn lớn
Tính đến ngày 26/10/2026, gần 1,5 triệu người trong tỉnh đã tham gia khám định kỳ, sàng lọc và các hoạt động chăm sóc sức khỏe liên quan, tương đương 67,77% dân số. Con số này cho thấy chương trình đã tiếp cận được quy mô lớn, nhưng vẫn chưa đủ để xem là hoàn thành: tỉnh xếp thứ 30 trong 34 tỉnh, thành phố về tỷ lệ khám sức khỏe, theo báo cáo ngày 19/10/2026. Chênh lệch giữa các địa phương càng đáng chú ý. Sơn Tây Thượng đạt 99%, Đình Cương 95,4%, Ya Ly 91,5% và Tu Mơ Rông 90,2%; trong khi nhiều địa bàn vẫn dưới 10%. Vì vậy, tỷ lệ chung không nên che khuất những nơi đang tụt lại. Muốn đạt mục tiêu, tỉnh cần chuyển từ ghi nhận số lượt sang rà soát cụ thể nhóm dân cư chưa được tiếp cận, xác định nguyên nhân chậm và điều chỉnh cách tổ chức theo từng địa bàn.
Trách nhiệm phải đi cùng nguồn lực và giám sát
Chỉ đạo của tỉnh đặt trách nhiệm lên bí thư cấp ủy, chủ tịch UBND xã, phường và người đứng đầu cơ quan, đơn vị: phải tăng cường lãnh đạo, kiểm tra, giám sát và chịu trách nhiệm về tiến độ, kết quả trong phạm vi quản lý. Ngành y tế được giao làm đầu mối, thống kê và phân loại chính xác các nhóm cần khám, huy động tối đa nhân lực, cơ sở vật chất, thiết bị và phối hợp với cơ sở quân y đủ điều kiện. Các đợt khám lưu động, tăng ca và thêm buổi khám cần ưu tiên nơi triển khai chậm, nhưng mở rộng số lượt không được đánh đổi chất lượng chuyên môn hay an toàn. Kế hoạch cũng yêu cầu hoàn thành chỉ tiêu theo từng nhóm đối tượng, căn cứ các kế hoạch đã ban hành trong năm. Việc lập các tổ công tác để kiểm tra trực tiếp địa bàn chậm là bước cần thiết; giá trị của nó sẽ nằm ở khả năng tháo gỡ vướng mắc, không chỉ ghi nhận tình hình.
Người dân cần được tiếp cận thuận tiện, dữ liệu phải theo kịp
Với người dân, điều quyết định là biết nơi khám, thời gian tổ chức và cách tham gia phù hợp với điều kiện sinh hoạt tại địa phương. Chỉ đạo về khám lưu động, tăng ca, thêm buổi và tổ chức linh hoạt theo từng địa bàn có thể giảm trở ngại đi lại, nhất là ở nơi tiến độ thấp. Cơ quan tuyên truyền, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể và báo chí được giao vận động để người dân chủ động khám, phòng bệnh và quản lý sức khỏe lâu dài. Một yêu cầu thiết thực khác là cập nhật kết quả khám đồng thời lên hồ sơ sức khỏe điện tử và đồng bộ dữ liệu trên VNeID, tránh tồn đọng sau khi đã khám. Người dân nên theo dõi thông báo từ chính quyền hoặc cơ sở y tế tại nơi cư trú để nắm lịch và điểm khám; chính quyền cơ sở cần công bố hướng dẫn rõ ràng, thay vì trông chờ người dân tự tìm kiếm thông tin.
Kết quả cuối cùng mới là thước đo của chiến dịch
Quảng Ngãi đã có nền tảng triển khai và nhiều địa phương đạt tỷ lệ cao, nhưng thứ hạng thấp cùng những nơi dưới 10% cho thấy cách làm hiện tại chưa bảo đảm tiến độ đồng đều. Trong những tháng còn lại của năm, ưu tiên phải là đưa nhân lực và lịch khám đến đúng địa bàn chậm, xác định rõ người chịu trách nhiệm và theo dõi kết quả đến khi hoàn thành. Ngành y tế cần bảo đảm chuyên môn, an toàn và dữ liệu được cập nhật; chính quyền phải tổ chức, vận động và giám sát; người dân cần được cung cấp thông tin đủ rõ để tham gia. Chỉ khi ba khâu đó vận hành cùng nhau, khám sức khỏe cộng đồng mới trở thành dịch vụ tiếp cận được trên thực tế, thay vì dừng ở chỉ tiêu trên báo cáo. Mục tiêu không chỉ là tăng tỷ lệ khám, mà còn là tạo điều kiện để người dân phát hiện nguy cơ sớm và duy trì chăm sóc sức khỏe lâu dài.
