Triển lãm mở cửa kết nối, nhưng kết quả nằm ở giao dịch sau đó
Thương mại thủy sản Việt Nam–Brazil là quá trình kết nối nhà cung cấp, nhà nhập khẩu và hệ thống phân phối để đưa sản phẩm Việt Nam đến người tiêu dùng Brazil, đồng thời tạo điều kiện cho hợp tác kỹ thuật và đầu tư giữa hai bên. Từ ngày 20 đến 22/10, Đại sứ Việt Nam tại Brazil Bùi Văn Nghị công tác tại São Paulo, tham dự và phát biểu khai mạc Triển lãm Thủy sản Mỹ Latinh vào chiều 20/10. Sự kiện do Tập đoàn Francal và Seafood Brasil đồng tổ chức, thu hút khoảng 4.500 lượt khách và quy tụ doanh nghiệp cùng các tổ chức trong ngành thủy sản. Quy mô ấy đáng chú ý, nhưng giá trị thật của triển lãm không nằm ở lượng khách: đó là cơ hội để doanh nghiệp gặp trực tiếp đối tác, thử mức độ phù hợp của sản phẩm và bàn cách đưa hàng vào thị trường. Đoàn Việt Nam có 14 doanh nghiệp, trong đó 9 thành viên VASEP, giới thiệu sản phẩm và tìm cơ hội tại Brazil lẫn Mỹ Latinh.
Từ cá tra đến sản phẩm chế biến: biến quan tâm thành hợp đồng
Triển lãm tạo điểm hẹn hữu ích vì đưa các mắt xích của chuỗi cung ứng vào cùng một không gian. Đại sứ Bùi Văn Nghị nhấn mạnh năng lực sản xuất, chế biến và xuất khẩu của Việt Nam, trong đó có tôm, cá tra, cá ngừ và thủy sản chế biến; ông đề xuất tăng kết nối trực tiếp giữa doanh nghiệp, phối hợp kỹ thuật để thuận lợi hóa thương mại và mở rộng đầu tư trong ngành. Đây là hướng đi thực tế: muốn mở rộng thủy sản Việt Nam Brazil, doanh nghiệp cần hiểu yêu cầu nhập khẩu, tiêu chuẩn chất lượng và nhu cầu của nhà phân phối, chứ không chỉ dừng ở quảng bá sản phẩm. Trước triển lãm, ngày 19/10, Đại sứ và đoàn VASEP làm việc với Tập đoàn JBS về khả năng mở rộng phân phối thủy sản, thực phẩm và trái cây nhiệt đới chế biến của Việt Nam. Hai bên cũng trao đổi vướng mắc về thuế, kiểm nghiệm và thời gian thông quan; việc một số lô hàng chờ kiểm nghiệm kéo dài có thể làm phát sinh chi phí lưu kho và xáo trộn kế hoạch kinh doanh.
VASEP cho biết doanh nghiệp Việt Nam còn có thể cung ứng sản phẩm chế biến sâu, hàng giá trị gia tăng và thực phẩm châu Á; JBS bày tỏ mong muốn duy trì quan hệ với đối tác hiện có và tìm thêm nhà cung cấp. Vì vậy, cơ hội không chỉ là bán thêm những mặt hàng đã quen thuộc mà còn là cùng đối tác xác định sản phẩm phù hợp, ổn định chất lượng và xử lý các nút thắt thủ tục. Đây mới là phần việc quyết định liệu sự hiện diện tại hội chợ có chuyển thành đơn hàng lâu dài hay không.
Cánh cửa Mercosur mở ra, song đàm phán vẫn là phép thử
Cơ hội tại São Paulo xuất hiện trong lúc Brazil và Mercosur có xu hướng thúc đẩy thương mại với Đông Nam Á. Việc Tổng thống Luiz Inácio Lula da Silva tái đắc cử được nhận định sẽ duy trì định hướng này; sự quan tâm của Brazil còn gắn với các mức thuế của Mỹ đối với hàng hóa Brazil và lo ngại phụ thuộc quá nhiều vào Trung Quốc. Bối cảnh thuận lợi không đồng nghĩa thị trường sẽ tự mở: đàm phán còn vướng thuế quan, khả năng tiếp cận thị trường nông sản và khác biệt chính trị giữa các thành viên Mercosur. Việt Nam đã hoàn tất vòng đàm phán đầu tiên về Hiệp định thương mại ưu đãi với Mercosur vào tháng 8; Đại sứ Bùi Văn Nghị kêu gọi doanh nghiệp ủng hộ tiến trình này để cải thiện điều kiện tiếp cận và tạo nền tảng hợp tác lâu dài. Với doanh nghiệp Việt Brazil, cách tiếp cận khôn ngoan là theo đuổi cơ hội song phương ngay, đồng thời không xem nhẹ thỏa thuận khu vực.
Kết nối phải tiếp tục sau khi hội chợ khép lại
Chuyến công tác còn mở rộng tiếp xúc ngoài ngành thủy sản. Ngày 21/10, Đại sứ làm việc với lãnh đạo Fecomercio-SP; tối cùng ngày, ông gặp 12 lãnh đạo doanh nghiệp Brazil tại São Paulo. Ngày 22/10, cuộc trao đổi với FAMBRAS Halal tập trung vào chứng nhận Halal và hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường thực phẩm dành cho người Hồi giáo. Các doanh nghiệp Brazil bày tỏ quan tâm đến đầu tư, liên doanh và dự kiến cử đoàn sang Việt Nam vào đầu năm 2027 tìm hiểu cơ hội kinh doanh. Hai bên cũng trao đổi khả năng tổ chức giới thiệu thị trường, kết nối doanh nghiệp và trao đổi đoàn. Những bước tiếp nối ấy quan trọng hơn nghi thức hội chợ: chúng có thể giúp doanh nghiệp giải quyết vướng mắc, kiểm chứng nhu cầu và xây dựng quan hệ cung ứng bền vững. Triển lãm đã tạo điểm khởi đầu; phần quyết định là biến các cuộc gặp thành hợp đồng, hợp tác kỹ thuật và đầu tư cụ thể.
