Thỏa thuận mới cần biến tin cậy thành kết quả
Hợp tác nghị viện Việt Nam – Lào là sự phối hợp giữa hai cơ quan lập pháp nhằm củng cố nền tảng pháp lý, giám sát thực hiện cam kết cấp cao và cụ thể hóa định hướng chung thành chính sách thiết thực. Vì vậy, kế hoạch xem xét một thỏa thuận mới trong năm 2027 đáng chú ý không chỉ ở văn kiện, mà ở khả năng giúp quan hệ Việt Lào vận hành hiệu quả hơn.
Ngày 3-11, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và Phu nhân chủ trì lễ đón chính thức Chủ tịch Quốc hội Lào Sonexay Siphandone và Phu nhân tại Nhà Quốc hội; sau lễ đón, hai Chủ tịch hội đàm. Ông Sonexay khẳng định Lào sẽ tiếp tục gìn giữ, vun đắp quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện và gắn kết chiến lược với Việt Nam. Cam kết ấy tạo điểm tựa chính trị, nhưng giá trị của hợp tác nghị viện sẽ được đo bằng việc các thỏa thuận có được theo dõi, thực hiện và mang lại kết quả cụ thể hay không.
Chuyến thăm mở đường cho bước tiếp theo
Đây là chuyến thăm chính thức Việt Nam đầu tiên của ông Sonexay trên cương vị Chủ tịch Quốc hội Lào, chỉ gần một tháng sau khi ông được bầu vào vị trí này. Việc chuyến thăm diễn ra sớm cho thấy hai bên coi trọng kênh nghị viện như một phần thiết yếu của quan hệ song phương. Sau hội đàm, ông Sonexay và đoàn đại biểu dự khán phiên họp Kỳ họp thứ hai, Quốc hội Việt Nam khóa XVI; hoạt động này đưa trao đổi nghị viện từ nghi thức sang tiếp xúc trực tiếp với công việc lập pháp.
Bối cảnh năm 2027 cũng tạo thêm ý nghĩa cho kế hoạch hợp tác: hai nước sẽ kỷ niệm 65 năm thiết lập quan hệ ngoại giao và 50 năm ký Hiệp ước Hữu nghị và Hợp tác. Đây là thời điểm phù hợp để rà soát những gì đã làm được, thay vì chỉ lặp lại các tuyên bố về tình hữu nghị. Chuyến thăm vì thế vừa củng cố tin cậy, vừa đặt ra cơ hội xác định rõ việc nào cần ưu tiên trong giai đoạn mới.
Nội dung mới phải theo kịp nhu cầu phát triển
Hai bên nhất trí rà soát thỏa thuận hợp tác giữa hai Quốc hội ký tháng 5-2022, cập nhật các nội dung phù hợp với yêu cầu phát triển hiện nay và xem xét ký trong năm 2027. Hướng đi này hợp lý: thỏa thuận mới chỉ có ý nghĩa nếu xác định được cơ chế phối hợp, trách nhiệm giám sát và những lĩnh vực cần ưu tiên, thay vì dừng ở việc gia hạn khuôn khổ cũ.
Các nội dung được nêu gồm trao đổi kinh nghiệm xây dựng, hoàn thiện pháp luật; chuyển đổi số, xây dựng Quốc hội điện tử và ứng dụng công nghệ mới trong hoạt động nghị viện. Đây là những việc có thể nâng chất lượng làm luật và khả năng theo dõi việc thực thi cam kết ở cả hai nước. Quốc hội Việt Lào cũng được kỳ vọng phối hợp giám sát, đồng hành cùng Chính phủ để các thỏa thuận cấp cao không nằm trên giấy. Điểm mấu chốt là gắn hợp tác kỹ thuật với kết quả có thể kiểm chứng.
Thước đo cuối cùng là lợi ích người dân
Một thỏa thuận nghị viện chỉ tạo được sức nặng khi tác động lan tới đời sống thường ngày. Hai bên nhất trí nâng cao hiệu quả hợp tác giáo dục – đào tạo, phát triển nguồn nhân lực, khoa học – công nghệ, y tế, văn hóa và giao lưu nhân dân; đồng thời tiếp tục quan tâm đào tạo cán bộ, sinh viên Lào tại Việt Nam. Những lĩnh vực ấy có thể củng cố hiểu biết giữa hai xã hội và tạo thêm cơ hội học tập, trao đổi cho người dân.
Hai Chủ tịch cũng nhấn mạnh việc tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp hai nước, thúc đẩy các dự án hợp tác, nhất là trong những lĩnh vực có ý nghĩa chiến lược với kết nối hai nền kinh tế. Đây là phần việc cần giám sát sát sao: môi trường hợp tác thuận lợi không thể chỉ được tuyên bố, mà phải thể hiện qua vướng mắc được xử lý và các cam kết được thực hiện. Kết luận lại, thỏa thuận hợp tác dự kiến trong năm 2027 sẽ đáng giá nếu củng cố được cơ chế giám sát và chuyển sự gắn bó chính trị thành lợi ích bền vững cho người dân hai nước.
