Sức khỏe tinh thần là một phần của chăm sóc ung thư
Hỗ trợ tâm lý ung thư là sự đồng hành chuyên môn và từ những người xung quanh, giúp người bệnh nhận diện khó khăn tinh thần, được lắng nghe và có nơi tìm lời khuyên trong quá trình điều trị. Đây không phải phần phụ có thể bỏ qua: bệnh nhân ung thư cũng có thể trải qua lo âu, trầm cảm kéo dài và cần được hỗ trợ kịp thời. Khi nói về bệnh nhân ung thư tâm lý, điều cần nhớ là phản ứng cảm xúc không giống nhau ở tất cả mọi người; vì vậy, không nên phán xét hay yêu cầu người bệnh lúc nào cũng phải tỏ ra mạnh mẽ. Chăm sóc sức khỏe tâm thần bệnh nhân nên được xem là một phần của sự chăm sóc tổng thể, bên cạnh việc điều trị thể chất. Nhận ra căng thẳng và tìm người có chuyên môn để trò chuyện là bước thiết thực, không phải dấu hiệu yếu đuối.
Tìm trợ giúp khi lo âu hoặc buồn bã kéo dài
Người bệnh không cần chờ đến khi cảm xúc trở nên quá sức mới tìm hỗ trợ. Bác sĩ Nguyễn Thị Hòa khuyên bệnh nhân ung thư đừng ngần ngại gặp chuyên gia tâm lý khi lo âu hoặc trầm cảm kéo dài. Bác sĩ tâm lý ung thư có thể tham vấn, còn đội ngũ y tế điều trị có thể lắng nghe những khó khăn và tư vấn hướng hỗ trợ phù hợp. Gia đình cũng có vai trò quan trọng: người thân được khuyến khích cùng tham gia hoạt động dành cho bệnh nhân để đồng hành tốt hơn. Một số bệnh viện tổ chức trao đổi giữa người bệnh, bác sĩ và nhân viên y tế; câu lạc bộ bệnh nhân ung thư vú còn có hoạt động tập thể dục và hỗ trợ sức khỏe tinh thần lẫn thể chất. Đây là những cách cụ thể để người bệnh không phải tự xoay xở một mình.
Lạc quan là điểm tựa, không phải nghĩa vụ
Giữ hy vọng có thể là nguồn động viên trong hành trình điều trị dài, nhưng người bệnh không nên bị buộc phải vui vẻ mọi lúc. Câu chuyện của bà Lê Thị Lượm cho thấy một cách nhìn tích cực có thể song hành với quá trình điều trị: ở tuổi 64, bà đã kiên trì đối mặt với ung thư buồng trứng hơn 5 năm rưỡi, vẫn tin vào cuộc sống và chia sẻ thông điệp rằng đời vẫn đẹp. Mỗi người có hoàn cảnh và cảm xúc riêng; vì thế, lạc quan không đồng nghĩa với việc phủ nhận sợ hãi hay im lặng trước khủng hoảng. Người bệnh có thể nói với bác sĩ điều trị, người thân hoặc chuyên gia tâm lý khi thấy tinh thần sa sút. Gia đình nên lắng nghe thay vì trách móc, đồng thời giúp người bệnh tiếp cận thông tin đáng tin cậy và các hình thức hỗ trợ sẵn có. Chăm sóc tinh thần cần được xem là một phần thiết thực của hành trình điều trị.
