Nghỉ học là biện pháp bảo vệ, không phải lựa chọn tùy tiện
Cho học sinh nghỉ học khi mưa lũ đe dọa đường đi hoặc khuôn viên trường là biện pháp bảo vệ tính mạng, được quyết định dựa trên mức độ nguy hiểm thực tế tại địa phương. Tại xã Nông Cống, mưa lớn kết hợp nước sông Yên dâng cao khiến 11.762 học sinh phải nghỉ từ ngày 9/11; đến sáng hôm sau, nước vẫn cao, các em chưa thể đến trường. Đây là quyết định đúng: khi hành trình đến lớp tiềm ẩn rủi ro, duy trì thời khóa biểu không thể quan trọng hơn an toàn học đường. Cuối ngày 9/11, sông Yên đạt đỉnh 4,47 m, vượt báo động III; đến 7 giờ ngày 10/11, nước hạ còn 4,08 m nhưng vẫn trên mức báo động này. Những con số ấy cho thấy việc nước bắt đầu rút không đồng nghĩa nguy hiểm đã qua.
Đường đến trường có thể nguy hiểm như chính khuôn viên
Trong đợt mưa lũ Thanh Hóa, ngập lụt không chỉ làm gián đoạn giờ học mà còn cắt đường đi lại, biến quãng đường quen thuộc thành rủi ro khó lường. Nhiều tuyến đường ở Nông Cống bị nước nhấn chìm, việc đi lại khó khăn và một số khu vực gần như bị chia cắt. Một điểm trường thuộc Trường THCS Trung Chính ngập sâu ngay đầu giờ học; tại Trường THCS Nông Cống, nước tràn vào sân và nhiều phòng học, còn bảy phòng của Trường THCS Trần Phú ngập sâu đến 30 cm. Vì vậy, đánh giá để cho học sinh nghỉ học phải tính cả nơi ở, tuyến đường, cầu tràn và khả năng nước tiếp tục dâng, chứ không chỉ nhìn vào tình trạng lớp học. Khi có cảnh báo lũ ống, lũ quét hoặc sạt lở, việc yêu cầu các em tự đến trường là đánh cược không đáng có.
Quyết định phải theo sát diễn biến tại từng địa bàn
Không nên chờ mọi trường hợp có chung một ngưỡng ngập mới cho nghỉ. Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu cơ sở giáo dục theo dõi thời tiết, phối hợp với chính quyền và căn cứ tình hình thực tế tại địa phương để quyết định cho học sinh nghỉ, bảo đảm an toàn khi mưa lớn, ngập lụt, lũ ống hoặc lũ quét xảy ra. Cách làm này hợp lý vì mức độ nguy hiểm khác nhau giữa từng trường, từng tuyến đường và từng khu dân cư. Khi nguy cơ hiện hữu, trường cần thông báo sớm, rõ ràng cho phụ huynh; tuyệt đối không tổ chức hoạt động tập trung tại nơi có nguy cơ mất an toàn. Trong đợt này, mưa lũ làm ngập 1.577 hộ thuộc 12 trong 19 thôn ở Nông Cống, 52 hộ với 142 người phải di dời. Tác động rộng như vậy đòi hỏi quyết định giáo dục phải gắn chặt với ứng phó thiên tai tại địa phương.
Chỉ trở lại lớp khi điều kiện an toàn đã được xác nhận
Việc cho nghỉ chỉ là bước đầu; trở lại trường cũng cần dựa trên đánh giá thực tế, không nên ấn định chỉ vì nước đã rút phần nào. Các trường ở Nông Cống đang dọn vệ sinh, khắc phục khu vực bị ngập và theo dõi tình hình để đón học sinh trở lại. Trước khi mở lớp, cần kiểm tra phòng học, sân trường và đường đi; đồng thời cập nhật cảnh báo, hướng dẫn phụ huynh không đưa trẻ qua đoạn ngập sâu hay dòng nước chảy xiết. Dự báo mưa lớn tại Thanh Hóa có xu hướng giảm từ ngày 10/11, nhưng điều đó không thay thế việc kiểm tra tại từng điểm trường. Nghỉ học có thể làm gián đoạn kế hoạch dạy và học, song học bù luôn khả thi hơn khắc phục hậu quả của một chuyến đi nguy hiểm. Khi lũ còn đe dọa, ưu tiên an toàn không phải lựa chọn quá thận trọng mà là trách nhiệm căn bản.
