Bảo hiểm trở thành trụ cột đáng kể trong thu dịch vụ
Bảo hiểm ngân hàng là hoạt động nhà băng phân phối sản phẩm bảo hiểm qua mạng lưới và nền tảng của mình, đồng thời có thể đầu tư hoặc sở hữu doanh nghiệp bảo hiểm để tham gia sâu hơn vào chuỗi dịch vụ tài chính. Trong chín tháng đầu năm 2026, kênh này tiếp tục tạo doanh thu hàng nghìn tỷ đồng cho một số ngân hàng, dù toàn thị trường bảo hiểm nhân thọ vẫn chịu sức ép. Phí bảo hiểm nhân thọ toàn thị trường ước đạt 101.621 tỷ đồng, giảm 4% so với cùng kỳ; riêng phí khai thác mới đạt 15.894 tỷ đồng. Trong số này, kênh ngân hàng chiếm gần 45%, chỉ đứng sau đại lý truyền thống với hơn 51%. Sự tương phản rất rõ: thị trường chưa phục hồi đồng đều, nhưng các ngân hàng có khả năng tiếp cận khách hàng đang giành được phần đáng kể của cơ hội. Bảo hiểm vì thế không còn là khoản thu phụ có thể bỏ qua.
Nguồn thu ngoài lãi đang trở thành yêu cầu, không còn lựa chọn
Kết quả của từng nhà băng cho thấy doanh thu bảo hiểm có thể thay đổi nhanh cán cân thu dịch vụ. Trong chín tháng, Techcombank thu 2.150 tỷ đồng từ dịch vụ kinh doanh bảo hiểm, gấp 2,4 lần cùng kỳ; lãi thuần mảng này gần 1.700 tỷ đồng, còn tỷ trọng trong tổng thu dịch vụ tăng từ 10% lên 15%. LPBank báo doanh thu từ hoạt động đại lý bảo hiểm khoảng 5.689 tỷ đồng, tăng 163% so với 2.160 tỷ đồng cùng kỳ năm trước. Đây là những con số đủ lớn để giải thích vì sao bảo hiểm ngày càng có tiếng nói trong chiến lược lợi nhuận. Khi dư địa mở rộng biên lãi thuần thu hẹp, tăng trưởng tín dụng không thể là lời giải duy nhất; ngân hàng phải tìm thêm nguồn thu dịch vụ, đồng thời kiểm soát chi phí và nợ xấu. Tuy vậy, tăng doanh thu không tự động đồng nghĩa với tăng chất lượng: cách bán và mức độ phù hợp với nhu cầu khách hàng cũng phải được đặt lên bàn cân.
Từ phân phối đến sở hữu: ngân hàng muốn nắm sâu hơn chuỗi giá trị
Cuộc chơi đang chuyển từ việc đưa sản phẩm của đối tác đến khách hàng sang tự xây dựng năng lực bảo hiểm. Các ngân hàng vừa khai thác bancassurance, vừa góp vốn, thành lập hoặc tính chuyện mua lại doanh nghiệp để chủ động hơn từ thiết kế sản phẩm đến phân phối và chăm sóc. Tháng 8/2026, ACB Insurance được cấp phép hoạt động với vốn điều lệ 500 tỷ đồng, dự kiến cung cấp các sản phẩm từ bảo hiểm tài sản, xe cơ giới đến sức khỏe. MSB cũng thông qua chủ trương góp vốn, mua cổ phần để thành lập mới hoặc mua lại doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ, đồng thời dự kiến lập công ty con ở mảng phi nhân thọ. VPBank đã có OPES trong hệ sinh thái, còn các doanh nghiệp của MB gồm MB Life và MIC. Đây là bước đi có lý về chiến lược, nhưng sở hữu doanh nghiệp bảo hiểm không chỉ mở thêm kênh kiếm tiền: nó kéo theo yêu cầu về vốn, quản trị rủi ro và khả năng thực hiện cam kết dài hạn với người tham gia.
Năm 2027, cạnh tranh phải được đo bằng trải nghiệm khách hàng
VPLife đã được cấp phép và dự kiến hoạt động trong quý I/2027, một dấu hiệu cho thấy cạnh tranh bảo hiểm qua kênh ngân hàng còn tăng nhiệt. Cùng với các kế hoạch đầu tư mới, doanh nghiệp này có thể làm cuộc đua gay gắt hơn về sản phẩm, mạng lưới phân phối và chất lượng phục vụ. ACB Insurance đặt mục tiêu doanh thu phí bảo hiểm tăng trưởng kép trên 50% mỗi năm trong giai đoạn 2026–2030, hướng tới thị phần hơn 1,5% sau năm năm. Những tham vọng đó sẽ buộc các bên tìm cách tạo khác biệt thay vì chỉ dựa vào lượng khách hàng sẵn có. Với người dùng, hệ sinh thái ngân hàng có thể giúp sản phẩm sát nhu cầu tài chính hơn nếu dữ liệu được sử dụng đúng mục đích, có sự đồng ý phù hợp và tuân thủ quy định bảo vệ dữ liệu. Nhưng sức ép chỉ tiêu bán hàng có thể làm xói mòn niềm tin nếu tư vấn thiếu minh bạch. Kết luận, lợi thế dài hạn sẽ thuộc về ngân hàng bán đúng sản phẩm, không phải bán được nhiều hợp đồng nhất.
