Đà Nẵng bước vào giai đoạn “đầu tư giao thông để mở khóa không gian phát triển”
Chiến lược đầu tư giao thông mới của Đà Nẵng là cách thành phố dùng các dự án hạ tầng vận tải quy mô lớn – từ cao tốc nội thị, cầu sông Hàn mới đến mạng lưới kết nối Nam – Tây – để mở rộng không gian đô thị, phân bố lại dân cư và tạo ra các cực tăng trưởng kinh tế mới thay vì tiếp tục dồn nén áp lực vào khu trung tâm ven sông, ven biển.
Tín hiệu rõ ràng nhất là lãnh đạo thành phố không còn nhìn các dự án giao thông Đà Nẵng như những công trình đơn lẻ, mà như một “bộ khung” phát triển không gian vùng. Bí thư Thành ủy Lê Ngọc Quang đã trực tiếp chủ trì cuộc họp rà soát 7 dự án, công trình trọng điểm giai đoạn 2026-2030, yêu cầu xây dựng tiến độ và sản phẩm cụ thể cho từng dự án được phân công theo dõi, chỉ đạo. Đi cùng với định hướng đó là quyết định phân bổ nguồn lực đầu tư công trung hạn theo hướng ưu tiên các cực tăng trưởng và thu hẹp khoảng cách phát triển giữa phía Tây, miền núi với khu vực lõi đô thị.
Cao tốc nội thị Đà Nẵng – Chu Lai: Trục xương sống mở cửa phía Nam và Tây
Tuyến cao tốc nội thị Đà Nẵng từ trung tâm thành phố đi Chu Lai được xem là mảnh ghép quan trọng nhất trong chiến lược kết nối phía Nam và Tây. Dự án này không chỉ là một tuyến đường tốc độ cao, mà là trục xương sống kéo không gian phát triển về phía Nam, kết nối nhanh với khu vực Tam Kỳ – Chu Lai và chuỗi đô thị – công nghiệp mới đang được quy hoạch. Thành phố đã xác định đây là dự án giao thông có quy mô chiến lược, dự kiến tổng nguồn vốn đầu tư khoảng 22.000 tỷ đồng, cùng nhóm với gói cải tạo, nâng cấp các tuyến quốc lộ kết nối Đông – Tây trị giá 15.600 tỷ đồng.
Điểm tích cực là Đà Nẵng không chạy theo quy mô tối đa ngay lập tức, mà chủ trương phân kỳ đầu tư linh hoạt: trước mắt có thể làm 4-6 làn xe, sau đó mở rộng khi lưu lượng tăng. Đây là cách tiếp cận thực dụng, giảm áp lực vốn nhưng vẫn giữ được tầm nhìn dài hạn. Đồng thời, thành phố yêu cầu nghiên cứu tuyến cao tốc nội thị Đà Nẵng gắn với các giải pháp thoát lũ và chống ngập, tránh lặp lại bài học phát triển nóng đè lên hạ tầng tự nhiên.
Cầu sông Hàn mới và bài toán giải tỏa áp lực Đông – Tây
Điểm nhấn thứ hai trong chiến lược hạ tầng vận tải thành phố là cầu sông Hàn mới. Khi không gian đô thị sau sáp nhập đã mở rộng hơn 9 lần và dân số vượt 3 triệu người, các trục cầu hiện hữu theo hướng Đông – Tây đang quá tải, ùn tắc tại Lê Duẩn – cầu sông Hàn, Nguyễn Văn Linh – cầu Rồng hay Duy Tân – cầu Trần Thị Lý ngày càng nghiêm trọng. Ở thời điểm đó, không xây thêm cầu mới đồng nghĩa chấp nhận để động mạch giao thông chính của đô thị “nghẽn mạch” kéo dài.
Việc HĐND thành phố thông qua bổ sung 500 tỷ đồng vốn trung hạn 2026-2030 cho dự án cầu mới qua sông Hàn tại nút giao Đống Đa – kết nối Hải Châu và Sơn Trà – cho thấy quyết tâm chính trị đã được chuyển thành cam kết ngân sách cụ thể. Công trình được kỳ vọng tăng cường kết nối Đông – Tây và giảm tải cho các cầu hiện hữu. Đáng chú ý, vị trí này trước đây từng được quy hoạch làm công trình vượt sông, kết nối Đống Đa – Trần Phú với Vân Đồn – Trần Hưng Đạo, cho thấy ý đồ mở thêm một “cửa” giao thông ở trung tâm đã được ấp ủ từ lâu nhưng giờ mới có điều kiện để triển khai.
Đầu tư công dồn trục Nam – Tây: Từ cảng Liên Chiểu đến đô thị lấn biển 1.500ha
Không thể hiểu chiến lược giao thông Đà Nẵng nếu chỉ nhìn riêng từng công trình. Bên cạnh cao tốc nội thị Đà Nẵng và cầu sông Hàn mới, thành phố đồng thời thúc đẩy các dự án hạ tầng mang tính “cửa ngõ” như cảng Liên Chiểu, hệ thống đường sắt đô thị và khu đô thị lấn biển vịnh Đà Nẵng. Hai hợp phần cảng Liên Chiểu – phần hạ tầng dùng chung còn lại và bến container – được kỳ vọng tăng khả năng liên kết thành phố với Hành lang kinh tế Đông – Tây và khu vực phía Nam. Trên nền đó, mạng lưới 16 trục đường sắt đô thị dự kiến hình thành đến năm 2045, kết nối Liên Chiểu, khu thương mại tự do, sân bay, trung tâm, các khu công nghiệp với Hội An, Tam Kỳ và sân bay Chu Lai, sẽ nâng cấp hạ tầng vận tải thành phố lên một mặt bằng mới.
Ở chiều không gian biển, khu đô thị lấn biển tại vịnh Đà Nẵng quy mô khoảng 1.500ha, tổng mức đầu tư dự kiến 366.000 tỷ đồng, cho thấy tham vọng dịch chuyển một phần trung tâm đô thị ra phía biển, gắn với các không gian thương mại, du lịch và dịch vụ mới. Trong bức tranh này, tuyến cao tốc nội thị, hệ thống quốc lộ Đông – Tây và cảng Liên Chiểu đóng vai trò hành lang kết nối các cực phát triển ven biển, phía Nam và vùng Tây – miền núi, nơi riêng giai đoạn 2026-2030 dự kiến được phân bổ khoảng 31.700 tỷ đồng đầu tư công.
Từ “quản lý thủ tục” sang “tổ chức thực hiện”: Điều kiện để Đà Nẵng biến tầm nhìn thành hiện thực
Thách thức lớn nhất của các dự án giao thông Đà Nẵng không còn là ý tưởng, mà là năng lực thực thi. Nhiều dự án vẫn đang loay hoay ở giai đoạn nghiên cứu tiền khả thi, vướng quy hoạch, đất đai, giải phóng mặt bằng, nguồn vật liệu xây dựng, cơ chế và thủ tục đầu tư. Nếu không thay đổi cách làm, rất dễ rơi vào vòng luẩn quẩn “vẽ quy hoạch đẹp, triển khai chậm”. Vì vậy, yêu cầu của Bí thư Thành ủy là phải chuyển mạnh từ tư duy “quản lý thủ tục” sang “tổ chức thực hiện để tạo ra sản phẩm cụ thể”, đồng thời kiểm soát tiến độ từng dự án theo “đường găng” với mốc kiểm điểm định kỳ để xử lý ngay vấn đề phát sinh.
Trong giai đoạn 2026-2030, Đà Nẵng dự kiến dành hơn 100,7 nghìn tỷ đồng cho các dự án phía Nam và khoảng 31.700 tỷ đồng cho phía Tây, miền núi. Con số lớn không tự động tạo ra phát triển nếu thiếu kỷ luật tiến độ và tầm nhìn tích hợp đô thị – giao thông – môi trường. Câu hỏi đặt ra không phải là có đầu tư hay không, mà là Đà Nẵng có tận dụng được cơ hội “hạ tầng đi trước một bước” để hình thành các không gian kinh tế mới, giảm áp lực cho lõi đô thị cũ, và quan trọng hơn, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa trung tâm với các khu vực còn khó khăn. Câu trả lời sẽ phụ thuộc vào cách thành phố tổ chức thực hiện ngay từ hôm nay.
