Tăng trưởng là cơ hội, không phải thước đo duy nhất
Du lịch bền vững là cách phát triển hoạt động du lịch đồng thời nâng chất lượng trải nghiệm, bảo vệ tài nguyên, giảm áp lực môi trường và bảo đảm điểm đến có thể phục vụ lâu dài. Vì vậy, thành công không thể chỉ đo bằng số lượt khách, mà còn phải thể hiện ở chất lượng dịch vụ và năng lực quản lý điểm đến. Trong 9 tháng năm 2026, Việt Nam đón trên 17,7 triệu lượt khách quốc tế, tăng 14,5% so với cùng kỳ năm trước; riêng tháng 9 đạt 1,77 triệu lượt, tăng 16,1%. Những con số này cho thấy sức hút của điểm đến, nhưng cũng làm rõ việc cần làm tiếp theo: đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng mà không để hạ tầng, môi trường và trải nghiệm của du khách bị quá tải. Bối cảnh bất ổn địa chính trị, khó khăn kinh tế, chi phí vận tải và năng lượng tăng cùng cạnh tranh giữa các điểm đến càng khiến tăng trưởng dựa vào số lượng trở nên mong manh. Chất lượng mới là nền tảng giữ chân khách.
Chuyển đổi số phải cải thiện trải nghiệm thật
Chuyển đổi số du lịch chỉ có ý nghĩa khi giải quyết được vấn đề cụ thể của khách và người làm dịch vụ: tìm thông tin dễ hơn, lựa chọn phù hợp hơn, đặt dịch vụ thuận tiện hơn và nhận hỗ trợ kịp thời trong hành trình. Theo ông Vũ Thế Bình, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Việt Nam, chuyển đổi số đã trở thành yêu cầu thực tiễn với cơ quan quản lý, địa phương, điểm đến và doanh nghiệp du lịch. AI trong du lịch có thể phân tích xu hướng, cá nhân hóa sản phẩm, hỗ trợ chăm sóc khách hàng và dự báo dòng khách để điều tiết tải lượng tại điểm đến. Với du khách, lợi ích không nằm ở việc có thêm một ứng dụng hay chatbot, mà ở đề xuất hữu ích, thông tin nhất quán và dịch vụ đáp ứng đúng nhu cầu. Với điểm đến, dự báo tốt hơn có thể giúp phân bổ khách hợp lý, hạn chế tình trạng quá tải và hỗ trợ quản trị doanh thu. Nhưng công nghệ chỉ nâng chất lượng nếu được gắn với quy trình phục vụ và trách nhiệm rõ ràng.
Dữ liệu liên thông mới tạo được giá trị
Điểm yếu lớn hiện nay không phải thiếu công cụ, mà là dữ liệu du lịch còn phân tán, khó kết nối, chia sẻ và khai thác; năng lực số giữa các doanh nghiệp cũng chưa đồng đều. Khi doanh nghiệp nhỏ và vừa thiếu nguồn lực đầu tư, còn nhân lực am hiểu cả du lịch lẫn công nghệ khan hiếm, việc triển khai những nền tảng rời rạc dễ làm tăng chi phí mà không cải thiện được quản lý chung. Một hệ sinh thái dữ liệu mở, kết nối cơ quan quản lý, doanh nghiệp và du khách sẽ tạo nền tảng để dự báo thị trường, cá nhân hóa dịch vụ và điều hành điểm đến dựa trên thông tin đáng tin cậy. Dữ liệu cũng phải được thu thập và dùng có mục đích, bảo đảm chất lượng, quyền riêng tư và khả năng chia sẻ phù hợp. Nếu thiếu những nguyên tắc này, AI có thể đưa ra gợi ý kém chính xác, còn nhà quản lý vẫn phải quyết định trong tình trạng thông tin thiếu hụt. Công nghệ không thay thế quản trị tốt; nó làm rõ hơn nơi quản trị đang yếu.
Gỡ điểm nghẽn để tăng trưởng có chiều sâu
Tăng lượng khách chưa đồng nghĩa các vấn đề nội tại đã được giải quyết. Trong 8 tháng năm 2026, Việt Nam đón 15,9 triệu lượt khách quốc tế, đạt 63,6% mục tiêu cả năm; khách nội địa đạt 113 triệu lượt, còn tổng thu từ khách du lịch đạt 781.000 tỷ đồng. Tại cuộc họp Ban Chỉ đạo Nhà nước về du lịch, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà chỉ ra nhận thức chưa đồng bộ ở một số nơi, sản phẩm chưa tạo lợi thế cạnh tranh rõ nét và chuyển đổi số còn hạn chế. Quý IV/2026 vì thế vừa là thời điểm tăng tốc hoàn thành mục tiêu 25 triệu lượt khách quốc tế, vừa là dịp xử lý những điểm nghẽn kéo dài. Thể chế cần phân định trách nhiệm và mục tiêu đo lường được; sản phẩm phải có bản sắc thay vì dựa vào khuyến mại hay tăng lượng; dữ liệu cần kết nối để quản lý dựa trên bằng chứng. Công nghệ và AI có thể giúp tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải, bảo vệ tài nguyên và quản lý tải khách tốt hơn, nhưng chỉ khi gắn với mục tiêu tăng trưởng xanh. Chuẩn bị sớm cho Năm APEC 2027 cũng cần đi cùng phát triển sản phẩm đặc sắc, không chỉ xúc tiến thêm lượt khách.
Kết luận: du lịch bền vững không đạt được bằng công nghệ đơn lẻ hay những con số tăng trưởng đẹp. Chuyển đổi số, dữ liệu liên thông và AI chỉ trở thành đòn bẩy khi giúp dịch vụ tốt hơn, điểm đến được quản lý có trách nhiệm và các điểm nghẽn về thể chế, sản phẩm, năng lực doanh nghiệp được tháo gỡ. Đó mới là cách biến đà tăng khách thành sức cạnh tranh lâu dài.
