Mục tiêu 5 tỷ USD thương mại: tham vọng chỉ có ý nghĩa khi gắn với hạ tầng
Hợp tác kinh tế Việt Nam Lào với mục tiêu thương mại song phương 5 tỷ USD là chiến lược nhằm biến mối quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt thành lợi ích cụ thể cho doanh nghiệp và người dân hai nước, thông qua việc ưu tiên phát triển hạ tầng giao thông, năng lượng và kết nối chiến lược khu vực. Ngày 15/10/2026, đồng chí Trần Cẩm Tú đã hội đàm với đồng chí Vilay Lakhamphong trong chuyến thăm chính thức Việt Nam, hai bên thống nhất củng cố quan hệ giữa hai Đảng, hai nước đi vào chiều sâu, thực chất và hiệu quả. Trước đó một ngày, Thủ tướng Lê Minh Hưng tiếp đồng chí Vilay Lakhamphong tại trụ sở Chính phủ, đặt trọng tâm vào việc tìm kiếm động lực mới cho hợp tác kinh tế song phương. Nếu chỉ nói về tình cảm hữu nghị mà không gắn với các công trình cụ thể, mục tiêu 5 tỷ USD sẽ dễ trở thành khẩu hiệu hơn là kết quả đo đếm được.
Hạ tầng giao thông Lào – Việt Nam: từ cam kết chính trị đến năng lực vận chuyển hàng hóa
Điểm đáng chú ý trong các cuộc làm việc là hạ tầng giao thông được xác định là nhiệm vụ quan trọng để tăng cường kết nối hai nền kinh tế. Nói thẳng, nếu đường bộ, đường sắt, cửa khẩu và cảng biển không được nâng cấp đồng bộ, thương mại song phương 5 tỷ USD sẽ là bài toán thiếu nền tảng. Thủ tướng Lê Minh Hưng đề nghị hai bên phối hợp tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm, đặc biệt là cao tốc Hà Nội – Vientiane và đường sắt Vientiane – Vũng Áng. Đây không chỉ là các tuyến đường trên bản đồ, mà là trục xương sống cho chuỗi cung ứng mới: rút ngắn hành trình, giảm chi phí vận tải, mở đường cho dịch vụ logistics và tăng khả năng cạnh tranh hàng hóa. "Nếu các công trình được triển khai đồng bộ, doanh nghiệp hai nước sẽ có điều kiện tổ chức chuỗi cung ứng thuận lợi hơn, giảm chi phí vận tải và nâng cao khả năng cạnh tranh của hàng hóa".
Năng lượng Việt Nam Lào: bảo đảm nguồn cung và không gian phát triển xanh
Hạ tầng giao thông Lào chỉ là một nửa câu chuyện; nửa còn lại là năng lượng Việt Nam Lào. Thủ tướng đề nghị hai nước thúc đẩy các dự án kết nối năng lượng, củng cố hệ thống hạ tầng thiết yếu, đáp ứng nhu cầu phát triển sản xuất và kinh doanh. Trong bối cảnh chuyển đổi xanh trở thành yêu cầu bắt buộc, hợp tác năng lượng không thể dừng ở chuyện bảo đảm nguồn cung; nó phải gắn với hiệu quả sử dụng tài nguyên và các phương án cung ứng phù hợp mục tiêu dài hạn. Nếu Việt Nam hỗ trợ Lào kết nối với lưới điện, nguồn năng lượng ổn định sẽ giúp các khu công nghiệp, dịch vụ biên giới phát triển, tạo việc làm và nâng cao đời sống nhân dân, nhất là tại các địa phương biên giới. Ngược lại, nguồn năng lượng từ Lào, nếu được kết nối tốt, sẽ giúp Việt Nam đa dạng hóa cung ứng, giảm áp lực đầu tư mới trong nước và mở rộng không gian phát triển xanh song phương.
Cụ thể hóa thỏa thuận: dự án phải chạy, không thể nằm trên giấy
Điểm mấu chốt của hợp tác kinh tế Việt Nam Lào hiện nay là chuyển hóa tinh thần gắn kết chiến lược thành chương trình và dự án cụ thể. Hai bên nhất trí tăng cường phối hợp tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa cho doanh nghiệp mở rộng hợp tác, đầu tư, kinh doanh. Nhưng nếu công tác chuẩn bị đầu tư, huy động nguồn lực, xử lý thủ tục và phối hợp giữa bộ, ngành, địa phương không được làm đến nơi đến chốn, các dự án giao thông, năng lượng sẽ chậm tiến độ hoặc vận hành dưới công suất. Việc cụ thể hóa các cam kết thành công trình thiết thực được kỳ vọng tạo động lực phát triển kinh tế song phương, mở rộng kết nối chiến lược khu vực và hướng tới tăng trưởng bền vững. Nói cách khác, uy tín chính trị của hai Đảng gắn chặt với khả năng biến lời hứa thành cây cầu, tuyến đường, đường dây điện phục vụ người dân.
Liên kết thương mại, đầu tư đa lĩnh vực: nền tảng lâu dài cho kết nối chiến lược khu vực
Hạ tầng chỉ phát huy hết giá trị khi đi cùng liên kết thương mại và đầu tư trên nhiều lĩnh vực. Hai bên nhất trí mở rộng hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư, phối hợp tháo gỡ vướng mắc để doanh nghiệp hai nước tận dụng tốt hơn các cơ hội mới. Với Lào, kết nối với hệ thống giao thông và cảng biển của Việt Nam giúp mở rộng khả năng tiếp cận thị trường quốc tế; với Việt Nam, đây là cơ hội tăng cường dịch vụ logistics và liên kết kinh tế với các nước trong khu vực. Ở cấp độ rộng hơn, hai nước tiếp tục phối hợp, ủng hộ lẫn nhau tại các diễn đàn đa phương, nhất là ASEAN, Liên Hợp Quốc và các cơ chế hợp tác tiểu vùng Mekong. Trong dài hạn, việc đẩy nhanh các dự án giao thông, năng lượng, đồng thời phát triển nguồn nhân lực sẽ tạo nền tảng vững chắc cho kết nối chiến lược khu vực và củng cố năng lực cạnh tranh của cả hai nền kinh tế.
