Chủ động trước khi nước tràn vào nhà
An toàn điện khi nhà ngập là việc chủ động cô lập nguồn điện, giữ người tránh xa khu vực có thể rò điện và chỉ sử dụng lại hệ thống sau khi được kiểm tra. Khi mưa lớn ngập nhà, nước có thể tiếp xúc với ổ cắm, dây dẫn hoặc thiết bị, khiến sinh hoạt thường ngày trở thành nguy cơ điện giật.
EVNHCMC khuyến cáo người dân xác định trước vị trí CB tổng, ổ cắm, dây điện và thiết bị để hình dung mực nước có thể chạm tới đâu. Nếu nước có khả năng tiếp xúc với các hạng mục này, hãy ngắt điện khu vực có nguy cơ hoặc toàn bộ hệ thống, kể cả điện ngoài sân và hàng rào. Chỉ thao tác khi tay khô, đứng ở nơi khô ráo và có lối tiếp cận an toàn. Đừng để việc kê dọn tài sản làm chậm việc ngắt điện hoặc đưa người ra khỏi vùng nguy hiểm. Nếu có thể thực hiện an toàn sau khi cắt điện, hãy rút phích cắm và đưa thiết bị di động lên cao.
Nước đã ngập: Đừng lội vào để ngắt điện
Nếu nước đã ngập và không thể đến CB mà vẫn khô ráo, tuyệt đối không lội vào nước để ngắt điện, rút phích cắm hay di chuyển thiết bị. Đây không phải lúc tự thử xem khu vực nào còn điện: nguồn có thể rò qua nước, và việc nhà đang mất điện cũng không bảo đảm điện sẽ không được cấp trở lại.
Giữ mọi người tránh xa vùng nghi có điện rò, rồi gọi EVNHCMC qua số 1558 hoặc 1900 54 54 54, cung cấp địa chỉ và tình trạng ngập để đề nghị tạm ngắt nguồn. Không tự tháo công tơ, cắt dây hoặc dùng cây, sào tác động CB từ xa. Nếu nhà có điện mặt trời, bộ lưu điện hoặc máy phát, cần nhờ người có chuyên môn cô lập các nguồn này. Khi cần cứu nạn, cứu hộ, gọi 114; không chạm trực tiếp vào người bị điện giật khi nguồn điện chưa được tách an toàn.
Dùng máy bơm đúng cách, không đánh đổi an toàn
Máy bơm có thể giúp xử lý nước ngập, nhưng lắp đặt tùy tiện lại mở thêm nguy cơ điện giật. Không đặt ổ cắm, phích cắm hay mối nối trên nền ướt; không dùng dây tróc vỏ hoặc nối tạm bằng băng keo; không cắm nhiều thiết bị công suất lớn vào một ổ hay dùng dây kéo dài không đủ tải. Tuyệt đối không đứng trong nước để cắm điện, chạm máy bơm hoặc kéo dây.
Đặt ổ cắm và điểm đấu nối ở nơi cao, khô, tránh nước bắn; túi ni-lông không thay được phụ kiện bảo vệ phù hợp. Với máy bơm thông thường, không để động cơ ngập nước. Nguồn cấp cần có bảo vệ quá tải, ngắn mạch và chống rò thích hợp; thiết bị yêu cầu nối đất phải được nối đất đúng kỹ thuật. Người vận hành đứng ở nơi khô ráo, không cho người khác vào vùng đặt máy đang chạy. Ngắt nguồn trước khi di chuyển, gỡ rác hoặc sửa chữa. Nếu CB hay thiết bị chống rò liên tục ngắt, dừng bơm và nhờ người có chuyên môn kiểm tra; không cố đóng lại.
Nước rút chưa có nghĩa là điện đã an toàn
Thiết bị từng ngập có thể khô bên ngoài nhưng vẫn nguy hiểm. Hãy giữ phần hệ thống bị ảnh hưởng ở trạng thái ngắt điện và nhờ thợ có chuyên môn kiểm tra tủ điện, CB, thiết bị chống rò, công tắc, ổ cắm, hộp nối, dây dẫn ở khu vực thấp, tường còn ẩm, hệ thống nối đất và các thiết bị như máy bơm, máy giặt, tủ lạnh, máy nước nóng trước khi dùng lại. Nhìn khô không phải là phép thử an toàn.
CB chống rò có ngưỡng dòng rò tác động danh định không quá 30 mA được khuyến nghị như một lớp bảo vệ bổ sung. Nhưng thiết bị có thể không ngắt trong một số kiểu tiếp xúc, chẳng hạn khi người chạm đồng thời dây pha và dây trung tính khiến dòng điện đi và về cân bằng; thiết bị cũng có thể không hoạt động đúng nếu hỏng, đấu sai hoặc chọn không phù hợp. Vì vậy, chống rò không thay thế cách điện tốt, nối đất đúng và thao tác an toàn. Kiểm tra nút TEST theo hướng dẫn của nhà sản xuất; nếu thiết bị không ngắt, gọi người có chuyên môn xử lý.
Kết luận: khi nước đe dọa tràn vào nhà, ưu tiên ngắt điện chỉ khi có thể tiếp cận an toàn; nếu đã ngập, tránh xa và gọi ngành điện. Sau khi nước rút, đừng tự cấp điện lại trước khi hệ thống được kiểm tra. Những bước này thiết thực hơn mọi nỗ lực cứu đồ trong vùng nguy hiểm.
