Đà Nẵng dẫn đầu ở vòng sơ khảo
Olympic Trí tuệ nhân tạo 2026 (VAIO 2026) là kỳ thi dành cho học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông, nhằm đánh giá kiến thức nền tảng, tư duy logic và khả năng giải quyết vấn đề trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo. Sáng 18/10, vòng sơ khảo kỳ thi AI quốc gia diễn ra đồng loạt tại nhiều điểm thi trên cả nước. Đà Nẵng có 1.082 thí sinh tham dự, đông nhất trong số các địa phương. Trên toàn quốc, gần 3.000 học sinh từ 17 tỉnh, thành đăng ký. Con số của Đà Nẵng không chỉ là một vị trí dẫn đầu trên bảng tham gia; nó còn cho thấy thành phố có thể đưa một sân chơi chuyên ngành đến với đông đảo học sinh. Dù số lượng dự thi chưa nói lên kết quả học tập hay mức độ thành thạo AI, quy mô này vẫn là tín hiệu đáng chú ý về độ phủ của hoạt động giáo dục công nghệ.
Bài thi đặt trọng tâm vào nền tảng
Thí sinh làm bài trắc nghiệm trên giấy trong 120 phút, với câu hỏi song ngữ Việt - Anh. Cách thiết kế này đặt trọng tâm vào kiến thức nền, tư duy logic và năng lực xử lý vấn đề, thay vì chỉ kiểm tra khả năng sử dụng một công cụ AI cụ thể. Đó là lựa chọn hợp lý với một kỳ thi dành cho học sinh ở nhiều cấp học: các em cần có nền tảng để hiểu vấn đề trước khi đi sâu vào ứng dụng. Đồng thời, đề thi song ngữ đưa thêm một yêu cầu về khả năng đọc hiểu thuật ngữ công nghệ. Với giáo dục STEM Việt Nam, giá trị của cuộc thi vì thế không nên chỉ được đo bằng số em lọt vào vòng sau. Một sân chơi có ích còn phải khuyến khích học sinh rèn cách suy luận, đặt câu hỏi và giải quyết vấn đề — những năng lực có thể dùng rộng hơn trong các môn học.
Sân chơi cần nối tiếp bằng cơ hội học tập
Sau vòng sơ khảo, 100 thí sinh có tổng điểm cao nhất sẽ được chọn vào vòng chung kết quốc gia, dự kiến tổ chức tại Hà Nội vào tháng 1/2027. Mốc tiếp theo tạo ra một lộ trình rõ ràng cho những em đạt kết quả cao, nhưng ý nghĩa của VAIO không nên dừng ở vòng tuyển chọn. Khi số học sinh dự thi lớn, điều đáng quan tâm là liệu trải nghiệm này có khơi mở thêm cơ hội học tập về AI cho nhiều em hay không. Đây là câu hỏi cần được trả lời bằng những chương trình học và hoạt động thực hành cụ thể, chứ không chỉ bằng quy mô cuộc thi. Olympic Trí tuệ nhân tạo có thể góp phần làm cho công nghệ trở nên gần gũi hơn với học sinh, nếu kiến thức nền tảng được tiếp nối bằng việc học có chiều sâu. Kỷ lục tham gia của học sinh Đà Nẵng là điểm khởi đầu đáng kể; thước đo sau cùng vẫn là điều các em có thể hiểu và làm được.
