Từ thỏa thuận đến năng lực triển khai
Điện gió ngoài khơi là hình thức sản xuất điện bằng tua-bin gió đặt trên biển, gắn với hạ tầng truyền tải, cảng biển và dịch vụ kỹ thuật cần thiết để xây dựng, vận hành các dự án quy mô lớn. Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Đan Mạch, ngày 19–20/10/2026 tại Copenhagen, Petrovietnam làm việc và trao các thỏa thuận hợp tác với CIP, Vestas, Semco Maritime và Topsoe, tập trung vào năng lượng, đặc biệt là điện gió ngoài khơi. Ngày 20/10, Petrovietnam và CIP trao thỏa thuận thúc đẩy lĩnh vực này tại Việt Nam. Đây là bước đi đáng chú ý, nhưng không nên đánh đồng ký kết với tiến độ dự án. Giá trị thật của hợp tác Petrovietnam Đan Mạch nằm ở khả năng đưa vốn, kỹ thuật và kinh nghiệm vào những điều kiện thực thi cụ thể, thay vì dừng ở tuyên bố thiện chí.
Thông điệp “đầu tư cùng Việt Nam” tại Diễn đàn Doanh nghiệp hai nước đặt đúng trọng tâm: đối tác cần cùng phát triển chuỗi cung ứng và năng lực nội địa, chứ không chỉ đưa thiết bị vào một dự án. Tuyên bố chung về quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện cũng nhấn mạnh kết nối chuỗi cung ứng năng lượng tái tạo và bảo đảm an ninh năng lượng. Với đường bờ biển dài hơn 3.260 km, Việt Nam có tiềm năng đáng kể, nhưng lợi thế địa lý chỉ thành tài sản khi dự án có cơ chế đầu tư, hợp đồng mua bán điện, phân bổ rủi ro và nguồn vốn khả thi.
Nền tảng dầu khí là lợi thế, không phải bảo đảm
Petrovietnam có một điểm xuất phát thực chất: năng lực công trình biển, chế tạo, cảng, logistics và dịch vụ kỹ thuật tích lũy từ dầu khí. Tập đoàn đang theo đuổi Dự án Điện gió ngoài khơi Nam Trung Bộ 1, đồng thời kiến nghị hoàn thiện hành lang pháp lý và xây dựng chuỗi cung ứng trong nước. Công ty PTSC cũng đã cung cấp sản phẩm, dịch vụ cho các dự án điện gió ngoài khơi tại Đài Loan (Trung Quốc) và khu vực Baltic. Đây là tài sản có thể rút ngắn quá trình học hỏi, nhưng không tự động giải quyết các bài toán của một ngành mới. Dầu khí và điện gió ngoài khơi cùng cần năng lực biển, song quy trình công nghệ, cấu trúc hợp đồng và cách tổ chức chuỗi cung ứng không hoàn toàn giống nhau. Bài học thực tế là chuyển đổi năng lực hiện có thành tiêu chuẩn, sản phẩm và việc làm có thể cạnh tranh.
Trong cuộc làm việc ngày 19/10/2026, Petrovietnam và CIP tập trung vào các vấn đề quyết định tính khả thi của Nam Trung Bộ 1: cơ chế khuyến khích đầu tư, hợp đồng mua bán điện, phân bổ rủi ro, thu xếp vốn và tiến độ. Danh sách này cho thấy nút thắt không nằm riêng ở công nghệ tua-bin. Nếu chính sách thiếu rõ ràng hoặc rủi ro không được phân định, kinh nghiệm quốc tế khó chuyển thành quyết định đầu tư. Vì vậy, hợp tác năng lượng cần được đánh giá bằng những đầu việc có thể kiểm chứng: dự án tiến triển ra sao, doanh nghiệp trong nước tham gia đến mức nào, và cơ chế thực hiện có đủ ổn định để duy trì kế hoạch dài hạn hay không.
Kinh nghiệm Đan Mạch: chuyển đổi có lộ trình
Đan Mạch không đi từ dầu khí đến điện gió bằng một cú bẻ lái tức thời. Nước này bắt đầu khai thác dầu khí ngoài khơi Biển Bắc năm 1972, rồi xây Vindeby vào năm 1991 — trang trại điện gió ngoài khơi đầu tiên trên thế giới. Bước ngoặt doanh nghiệp đến khi DONG Energy chuyển trọng tâm sang năng lượng tái tạo, thoái vốn khỏi dầu khí và đổi tên thành Ørsted. Ở cấp quốc gia, Đan Mạch đặt mốc chấm dứt khai thác dầu khí ở Biển Bắc vào năm 2050, đồng thời gắn chuyển đổi với hỗ trợ người lao động và tái sử dụng hạ tầng cũ. Kinh nghiệm điện gió ở đây không phải lời khuyên bỏ ngay ngành cũ, mà là cách dùng năng lực, tổ chức và hạ tầng hiện hữu để xây ngành mới theo lộ trình có định hướng.
Thành công ấy dựa trên chính sách dài hạn, bộ máy thực thi và doanh nghiệp dám đi đầu. Mô hình “một cửa” của Đan Mạch kết nối quy hoạch không gian biển, đấu thầu và cấp phép, giúp nhà đầu tư có độ chắc chắn cao hơn. Cảng Esbjerg, vốn phục vụ ngành dầu khí, chuyển hướng sang điện gió từ đầu những năm 2000 và đã xuất đi khoảng 27,5 GW thiết bị. Con số này gợi ra bài học quan trọng cho Việt Nam: chuỗi cung ứng không hình thành chỉ nhờ đặt mục tiêu công suất; cần quy hoạch cảng, nhân lực, dịch vụ và cơ chế thị trường để doanh nghiệp trong nước có việc làm liên tục. Việt Nam nên học phương pháp tổ chức của Đan Mạch, không sao chép nguyên xi mô hình của một thị trường đã đi trước hàng chục năm.
Thước đo tiếp theo là thực thi
Sau các cuộc làm việc, Petrovietnam và các đơn vị thành viên dự kiến tiếp tục triển khai nội dung hợp tác phục vụ chuyển dịch năng lượng và an ninh năng lượng quốc gia. Vestas cũng bày tỏ sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ xây dựng lộ trình nội địa hóa và hoàn thiện chính sách, đồng thời phối hợp với Petrovietnam, PTSC và các cơ quan liên quan. Đây là cơ hội để biến quan hệ đối tác thành năng lực trong nước, nhưng chỉ khi hợp tác gắn với mục tiêu, trách nhiệm và tiến độ rõ ràng.
Thách thức lớn nhất hiện nay là chuyển từ xây dựng chính sách sang tổ chức thực hiện, với chương trình quốc gia giai đoạn 2026–2035 gắn danh mục dự án và tiến độ cụ thể. Đó mới là phép thử của lời kêu gọi “đầu tư cùng Việt Nam”: tạo sự chắc chắn cho nhà đầu tư, mở đường cho doanh nghiệp nội địa tham gia và giữ được tính nhất quán qua nhiều năm. Các thỏa thuận Petrovietnam Đan Mạch mở ra một cánh cửa đáng kể, nhưng không phải đích đến. Nếu Việt Nam kết hợp được nền tảng dầu khí với thể chế ổn định và kế hoạch thực thi có thứ tự, điện gió ngoài khơi có thể trở thành một ngành công nghiệp biển; nếu không, tiềm năng sẽ tiếp tục nằm trên giấy.
