Đừng đợi có triệu chứng mới quan tâm
Khám tiền hôn nhân là bước kiểm tra sức khỏe dành cho hai người trước khi kết hôn, giúp phát hiện sớm vấn đề cần tư vấn, theo dõi hoặc điều trị và chuẩn bị tốt hơn cho kế hoạch sinh con. Đây không nên là việc riêng của phụ nữ hay thủ tục làm cho có: sức khỏe sinh sản của cả hai đều quan trọng, kể cả khi mỗi người đang cảm thấy khỏe mạnh. Kết quả từ chương trình khám tại Bệnh viện Hùng Vương cho thấy nhiều bất thường chỉ được phát hiện qua xét nghiệm và thăm khám. Trong 194 nam giới làm tinh dịch đồ, 96 người có kết quả bất thường, tương đương 49,5%. Con số này không đại diện cho toàn bộ nam giới, nhưng đủ nhắc các cặp đôi rằng không có triệu chứng rõ ràng không đồng nghĩa mọi chỉ số đều bình thường.
Bất thường được phát hiện ở cả nam và nữ
Ở nam giới, tinh dịch đồ có thể ghi nhận tình trạng ít tinh trùng, tinh trùng di động kém hoặc hình dạng bất thường. Một kết quả ngoài giới hạn cần được bác sĩ đánh giá trong bối cảnh cụ thể; tự nó không khẳng định một người bị vô sinh. Khám còn có thể phát hiện vấn đề sức khỏe khác, chẳng hạn kết quả sàng lọc liên quan đến viêm gan B hoặc giang mai. Ở nữ giới, siêu âm và khám phụ khoa có thể phát hiện u xơ tử cung, buồng trứng đa nang, polyp hoặc dấu hiệu viêm nhiễm. Những phát hiện này cũng không tự động đồng nghĩa với việc không thể mang thai. Với u xơ tử cung, bác sĩ cần xem xét kích thước, vị trí, triệu chứng và kế hoạch mang thai để quyết định theo dõi hay điều trị. Điều quan trọng là có thông tin chuyên môn trước khi đưa ra kết luận hoặc lựa chọn can thiệp.
Giá trị của kết quả nằm ở bước tư vấn tiếp theo
Xét nghiệm không phải lời phán quyết về khả năng sinh con. Giá trị thiết thực của khám tiền hôn nhân là giúp cặp đôi biết khi nào cần tái khám, làm thêm đánh giá hoặc điều trị; đồng thời có cơ sở trao đổi với bác sĩ về kế hoạch mang thai. Với buồng trứng đa nang, chẳng hạn, bác sĩ có thể xem xét ảnh hưởng đến rụng trứng thay vì mặc định tình trạng này đồng nghĩa với vô sinh. Nếu phát hiện chưa có miễn dịch rubella, người chuẩn bị mang thai cũng có thể được tư vấn biện pháp dự phòng phù hợp. Kết quả khám cũng có thể chỉ ra những vấn đề sức khỏe cần theo dõi ngoài chuyện sinh con. Phát hiện sớm tạo cơ hội tiếp cận tư vấn chuyên môn, điều trị hoặc theo dõi khi cần, để hai người chủ động chăm sóc sức khỏe lâu dài. Vì vậy, đừng chỉ nhận kết quả rồi tự suy đoán; hãy trao đổi với nhân viên y tế về ý nghĩa của từng chỉ số.
Chuẩn bị cho hôn nhân là trách nhiệm chung
Một quan niệm cần bỏ là khám trước cưới chủ yếu để kiểm tra phụ nữ. Nam giới cũng cần chủ động làm các xét nghiệm được bác sĩ chỉ định và trao đổi về lối sống, bệnh sử, sức khỏe sinh sản. Với chất lượng tinh trùng, việc điều chỉnh thói quen như hạn chế rượu bia, thuốc lá, ngủ đủ và tập thể dục là những khuyến nghị được nêu cho người chuẩn bị lập gia đình. Hãy xem việc khám như một cuộc chuẩn bị chung, không phải phép thử tình yêu hay điều kiện để kết hôn. Hai người có thể cùng thống nhất thời điểm đi khám, chia sẻ kết quả cần thiết và làm theo hướng dẫn chuyên môn. Cách tiếp cận đó giảm nguy cơ một người phải gánh toàn bộ trách nhiệm, đồng thời giúp cả hai có thông tin để quyết định phù hợp với sức khỏe và dự định của mình.
Kết luận: khám tiền hôn nhân đáng được xem là một phần thiết thực của kế hoạch lập gia đình. U xơ tử cung, buồng trứng đa nang hay bất thường tinh dịch đồ không nên bị che giấu hoặc diễn giải vội vàng; chúng là lý do để tìm tư vấn đúng lúc. Chủ động kiểm tra cả hai người giúp cặp đôi bước vào hôn nhân với hiểu biết rõ hơn và kế hoạch chăm sóc sức khỏe có trách nhiệm.
