Quy mô lớn, kỳ vọng vượt khỏi chuyện lấp đầy
Khu công nghiệp Tây Phổ Yên giai đoạn 1 là dự án hạ tầng công nghiệp rộng 499 ha tại phường Phúc Thuận và xã Thành Công, được kỳ vọng tạo thêm không gian đón đầu tư và thúc đẩy chuyển dịch kinh tế ở Thái Nguyên. Ngày 29/10/2026, Công ty Cổ phần Viglacera Thái Nguyên khởi công xây dựng và kinh doanh hạ tầng dự án, với tổng vốn đầu tư 5.400 tỷ đồng. Lễ khởi công diễn ra trong dịp tỉnh kỷ niệm 195 năm thành lập và tổ chức Festival Trà quốc tế 2026; thời điểm này đặt dự án vào bối cảnh địa phương muốn gắn hình ảnh phát triển với năng lực thu hút đầu tư. Tuy nhiên, quy mô hay vốn lớn không tự bảo đảm thành công. Điều đáng theo dõi là khu công nghiệp có thu hút được doanh nghiệp tạo giá trị cao, việc làm tốt và liên kết bền vững với kinh tế địa phương hay không.
Lợi thế kết nối cần được chuyển thành đầu tư thực chất
Tây Phổ Yên có lợi thế kết nối với tuyến đường liên vùng Thái Nguyên – Bắc Ninh – Phú Thọ và Vành đai 5 vùng Thủ đô; dự án cũng được giới thiệu có khả năng tiếp cận các cửa khẩu, sân bay, cảng biển và trung tâm logistics trong nước, khu vực. Đây là nền tảng đáng kể cho doanh nghiệp cần vận chuyển linh kiện, nguyên liệu và hàng hóa. Nhưng đường kết nối chỉ là điều kiện cần: hạ tầng khu công nghiệp phải đồng bộ, dịch vụ logistics phải thuận tiện và thủ tục đầu tư phải đủ thông thoáng thì lợi thế vị trí mới chuyển thành quyết định rót vốn. Thái Nguyên đang ưu tiên thu hút dự án công nghệ cao, giá trị gia tăng lớn và thân thiện môi trường, đồng thời xác định công nghiệp là động lực phát triển. Vì vậy, sức hút của khu công nghiệp Thái Nguyên này nên được đánh giá bằng chất lượng dòng vốn, không chỉ bằng số doanh nghiệp đăng ký.
Việc làm và sinh kế là thước đo gần nhất
Định hướng của dự án gồm điện tử, viễn thông, dược phẩm, công nghiệp hỗ trợ, vật liệu mới, năng lượng sạch và tái tạo, sản xuất chế biến, trung tâm dữ liệu và logistics; khu công nghiệp được quy hoạch theo hướng đa ngành, xanh và thân thiện môi trường. Nếu các lĩnh vực này hiện thực hóa bằng những dự án có công nghệ tiên tiến và tham gia sâu vào chuỗi cung ứng, lợi ích có thể đi xa hơn doanh thu cho chủ đầu tư: thêm việc làm, nguồn thu ngân sách và cơ hội cho doanh nghiệp địa phương. Nhưng tác động đến người dân không tự động tích cực. Chính quyền tỉnh lưu ý rằng một dự án quy mô lớn ảnh hưởng trực tiếp đến đất đai, nhà ở, sinh kế và đời sống của nhiều hộ gia đình. Bởi vậy, tiến độ giải phóng mặt bằng, chất lượng việc làm và khả năng đào tạo lao động cần được theo dõi cùng với tỷ lệ lấp đầy.
Thành công phụ thuộc vào lựa chọn nhà đầu tư
Tỉnh kỳ vọng Tây Phổ Yên trở thành điểm đến của nhà đầu tư trong và ngoài nước, góp phần tái cơ cấu kinh tế, tạo việc làm, tăng thu ngân sách và thúc đẩy phát triển bền vững. Đây là mục tiêu hợp lý, nhưng không nên xem lượng vốn đăng ký hay diện tích được lấp đầy là kết quả cuối cùng. Chủ tịch UBND tỉnh đề nghị chủ đầu tư chú trọng chất lượng, hiệu quả từng dự án và ưu tiên doanh nghiệp dùng công nghệ tiên tiến, có khả năng tham gia sâu vào chuỗi cung ứng, tạo giá trị gia tăng bền vững. Tỉnh cũng cam kết cải thiện môi trường kinh doanh và cải cách thủ tục hành chính. Nếu hai phía cùng giữ được những cam kết ấy, khoản đầu tư vào hạ tầng có thể mở đường cho tăng trưởng có chiều sâu. Nếu không, 499 ha sẽ chỉ là quy mô trên bản quy hoạch, chưa phải lợi ích cụ thể cho người dân.
