Quãng đường xa đang bào mòn thời gian trên bờ
Du lịch tàu biển là hình thức tham quan điểm đến trong khoảng thời gian tàu ghé cảng, khiến trải nghiệm trên bờ phụ thuộc nhiều vào tốc độ đưa khách từ tàu đến các điểm tham quan. Với khách tàu biển đến Khánh Hòa, khoảng cách từ Cảng quốc tế Cam Ranh đến trung tâm Nha Trang đang biến lợi thế điểm đến thành một bài toán thời gian. Cảng cách trung tâm 45–50 km, mỗi chiều di chuyển mất 1–1,5 giờ, trong khi khách chỉ có khoảng 8 giờ trên bờ. Tính cả lượt đi và về, hành trình có thể chiếm khoảng 2–3 giờ, tùy thời gian di chuyển thực tế. Không phải toàn bộ khoảng thời gian ấy đều là trải nghiệm du lịch; đó là quãng thời gian khách ngồi trên xe thay vì ở di tích, trên phố hay bên bờ biển. Vì vậy, khoảng cách không chỉ là vấn đề giao thông mà còn là phần thời lượng hữu ích của tour bị thu hẹp.
Tour quen thuộc khó mở rộng trải nghiệm
Khi thời gian tham quan bị nén, doanh nghiệp lữ hành có động lực chọn lịch trình dễ tổ chức, ít rủi ro trễ giờ và đưa khách trở lại tàu đúng hạn. Hệ quả là tour Nha Trang dễ lặp lại: tuyến qua Tháp Bà Ponagar, chùa Long Sơn, chợ Đầm và trải nghiệm xích lô vẫn chiếm khoảng 60–70% chương trình tour. Những điểm đến quen thuộc có sức hút riêng, nhưng tỷ lệ tập trung cao cũng cho thấy dư địa giới thiệu làng nghề, ẩm thực, di sản hay hoạt động buổi tối còn hẹp. Khách có ít thời gian để lựa chọn, còn doanh nghiệp khó ghép thêm trải nghiệm mà không làm lịch trình thêm căng thẳng. Nếu điểm đến muốn tăng mức độ hấp dẫn thay vì chỉ hoàn thành một vòng tham quan tiêu chuẩn, bài toán đầu tiên không phải thêm thật nhiều điểm dừng, mà là giảm thời gian và độ bất định của chặng nối cảng với thành phố.
Lượng khách tăng chưa đồng nghĩa năng lực cạnh tranh đã đủ
Khánh Hòa đang có đà phục hồi đáng chú ý: năm 2019 tỉnh đón 52 chuyến tàu biển với 106.509 lượt khách lên bờ; năm 2025 là 28 chuyến và 34.704 lượt. Từ đầu năm 2026 đến nay, tỉnh đón 38 chuyến với hơn 60.000 lượt khách, vượt cả năm trước. Một thống kê khác ghi nhận 60.463 du khách lên bờ, gấp đôi lượng khách cả năm 2025. Nhưng số lượt khách tăng chưa tự động biến Nha Trang thành điểm đến ưu tiên trong hải trình. Hội thảo quốc tế về phát triển du lịch tàu biển do UBND tỉnh Khánh Hòa và Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam tổ chức ngày 30/10/2026, với sự tham gia của hãng tàu, đơn vị khai thác cảng và doanh nghiệp lữ hành, đã đặt đúng trọng tâm: làm thế nào chuyển đà tăng khách thành năng lực khai thác bền vững. Nếu khâu vận chuyển tiếp tục ngốn một phần lớn ngày trên bờ, quy mô khách lớn vẫn có thể đi cùng trải nghiệm ngắn và sản phẩm đơn điệu.
Kết nối cảng phải đi cùng sản phẩm và cách đón khách
Điểm nghẽn không chỉ nằm ở khoảng cách đến Cảng Cam Ranh. Từ giữa năm 2024, bến cảng Nha Trang dừng tiếp nhận tàu khách do kết cấu xuống cấp; tàu lớn phải neo ngoài vịnh rồi trung chuyển khách vào bến du thuyền Ana Marina. Khâu trung chuyển làm rõ hơn nhu cầu tổ chức đón trả nhanh, an toàn và thuận tiện, thay vì trông chờ cảnh quan tự bù đắp cho bất tiện. Thời gian tới, tỉnh dự kiến đầu tư có trọng tâm vào hạ tầng cảng biển, nhà ga hành khách và bến du thuyền; đồng thời kết nối trực tiếp với hãng tàu, phát triển sản phẩm gắn với di sản, ẩm thực, làng nghề và giải trí về đêm, cũng như chương trình lưu trú trước và sau hải trình. Chương trình khảo sát thực tế ngày 29/10/2026 tại Ana Marina, Cảng quốc tế Cam Ranh và các điểm tham quan cho thấy các bên đang xem xét cả mắt xích cảng lẫn sản phẩm trên bờ. Muốn du lịch tàu biển tạo giá trị lâu dài, Khánh Hòa cần biến thời gian di chuyển từ khoản hao hụt thành một phần của hành trình được tổ chức hiệu quả.
